«Ανασκαφική έρευνα Ταφικού Μνημείου Τύμβου Καστά Αμφίπολης (2012-2014)»
Κατερίνα Περιστέρη, επικεφαλής της ανασκαφής και Προϊσταμένη της Εφορείας Αρχαιοτήτων Σερρών.
===================================================
«Ξέρετε πολύ καλά ότι το πιο δύσκολο τώρα αρχίζει. Είναι η μελέτη που θα μας δώσει τα συμπεράσματα που όλοι περιμένουμε», ανέφερε στην αρχή της παρουσίασης η επικεφαλής των ανασκαφών στον Τύμβο Καστά.
«Η Αμφίπολη είναι ένας πολύτιμος αρχαιολογικός χώρος από τη δεκαετία του ‘50 με τις ανασκαφές του αείμνηστου Λαζαρίδη. Τότε είχαν αποκαλυφθεί τάφοι εποχής σιδήρου και εποχής αρχαϊκής. Είναι ένα μέρος φυσικού λόφου που έχει ενσωματωθεί στον Τύμβο. ΣΥΝΕΧΙΣΤΕ ΤΗΝ ΑΝΑΓΝΩΣΗ
The Greek archaeological and research team who have spent the past few months excavating the enormous tomb of Amphipolis in northern Greece, have given their first complete presentation of the excavation results at the Ministry of Culture in Athens, revealing new fascinating information about this monumental discovery.
Kasta Hill lies in what was once the ancient city of Amphipolis, conquered by Philip II of Macedon, father of Alexander the Great, in 357 BC. Experts have known about the existence of the burial mound in Amphipolis, located about 100km northeast of Thessaloniki, since the 1960s, but work only began in earnest there in 2012, when archaeologists discovered that Kasta Hill had been surrounded by a nearly 500-meter wall made from marble.
Damage to the marble wall
Lead archaeologist Katerina Peristeri has now revealed that only 80 meters worth of marble has been recovered from the 500-meter perimeter, as much of it had been plundered in the past, with some of it being used to make roads and dams, and other pieces taken for the construction of local buildings and houses. Parts of an old crane were also found, probably once used to lift the marble from the wall. In the early 1900s, another tragedy had occurred – the British Army, who had been posted to the region in 1915, attempted to take much of the marble, as well as the Lion of Amphipolis statue back to Britain. They were stopped by an attack from the Bulgarians and Austrians, and pieces of marble were left scattered in a 5 kilometer radius around Kasta Hill.
Left: The Kasta Hill burial mound. Source: Amfipoli News. Right: The 500-meter long wall made from marble and limestone surrounds the enormous burial mound. Credit: Greek Ministry of Culture
Earlier this year, archaeologists discovered a path and 13 steps leading down from the surrounding wall. It was then that they uncovered a limestone wall protecting and concealing the entrance of the tomb of Amphipolis. Behind the wall, archaeologists revealed two marble sphinxes, both headless and missing their wings, but these were recovered during excavations. Bit by bit, the grand tomb began revealing the secrets that had lain hidden for 2,300 years. “We knew we had to return there and solve the mystery of the hill,” said Peristeri in yesterday’s press conference.
Outside the tomb, researchers discovered the engraved Greek letters “E” and “A”, which architect Michael Lefantzis said are typical of that specific era. He also stressed that the letters are not name initials, they are related to the construction work of the era.
Looting and vandalism
New research has revealed that the vast tomb had been open to the public in antiquity, leading to looting and damage by the invading Romans. Sealing walls at the tomb were constructed during the Roman era to keep vandals and looters away, but much damage had already been done. This has made it difficult to immediately identify the owner of the tomb, as many artifacts that would been buried alongside the individual, and would have helped with identification, are missing.
“It is certain there was damage and plundering in ancient times as it was a large monument that people could visit,” said Peristeri.
Two marble sphinxes guard the entrance to the Amphipolis tomb. Credit: Greek Ministry of Culture.
Discoveries inside the tomb chambers
In the first chamber of the tomb, archaeologists made a major discovery – two beautifully carved marble caryatids (sculpted female figures serving as architectural supports taking the place of a column or a pillar), measuring 3.7 meters in height, including the base. The caryatids are wearing a sleeved tunic and earrings, and feature long, curly hair covering their shoulders. The right arm of the western caryatid and the left arm of the eastern one are both outstretched, as if to symbolically stop anyone attempting to enter the grave. The face of one of the sculptures survives almost intact, while the other one is missing. Archaeologists have now been able to determine that the face was damaged when a beam fell down from the chamber ceiling in the past.
The caryatids. Credit: Greek Ministry of Culture
As they entered the second chamber of the tomb, more spectacles awaited – a magnificent mosaic which covers the entire floor area and depicting a well-known scene. The mural shows the abduction of Persephone, daughter of Zeus and Demeter and goddess of agriculture and fertility, by Hades/Pluto. A mural representing the exact same scene was discovered in the tomb of Philip II, Alexander the Great’s father.
Amphipolis mosaic depicting the abduction of Persefonis. Credit: Greek Ministry of Culture
Coins and pottery
Archaeologists have now revealed that they had also found coins and pottery inside the chambers, dating back to between the 4th and 2nd centuries BC, along with two marble shields that are believed to have been part of the lion sculpture that once stood at the top of Kasta Hill. Some of the coins show the face of Alexander the Great.
The burial vault
In the third chamber, archaeologists found a hidden vault in the floor that had been sealed with limestone. It contained human remains inside a sarcophagus. The skeleton had once been inside a wooden coffin (now disintegrated), which had been sealed with iron and bronze nails. Bone and glass decorative elements and skeletal remains were found both within and outside the limestone sarcophagus.
The limestone burial vault. Credit: Greek Ministry of Culture
The remains are now being examined by experts and results may not be available for several months yet. Peristeri said that the identity of the skeleton is still unknown, but certainly belongs to an important figure.
“We have no clear clues on the identity of the buried person based on the sculpture of the Lion which stood on top of the hill and the other architectural finds,” said Lefantzis. “We do know that the dead was a prominent figure…In my opinion he was a warrior.”
While Peristeri appears to be hedging her bets on a Macedonian General of Alexander the Great’s army, due to the lion that once stood atop the burial mound, she also referred to the fact that in the past, the burial mound was known to locals as “The Tomb of the Queen”.
Nevertheless, Peristeri refused to be drawn into a debate on the possible identity of the skeleton found inside the tomb at the press conference. “I cannot tell who was buried or not buried at the tomb. Be patient and our search will give you answers,” she concluded.
Geophysical scans of Kasta Hill have revealed that there may be much more lying hidden within the enormous burial mound, and archaeologists have announced that more excavations may begin in the near future.
– See more at: http://www.ancient-origins.net/comment/6755#sthash.F0FtUkuO.dpuf
Speculation about who the mysterious ancient tomb recently unearthed in Greece belongs to continues, with one academic now suggesting Alexander the Great’s mother was buried there.
A number of scholars believe that the presence of female figures, known as caryatids, show that the tomb in the Amphipolis region of Serres belongs to a female.
However, one expert has gone as far as to state that he believes that archaeologists could eventually discover the remains of Alexander the Great’s parent, Olympias, inside.
A number of scholars believe that the presence of female figures, known as caryatids (pictured) show that the tomb in the Amphipolis region of Serres belongs to a female – probably Alexander the Great’s mother, Olympias
WHAT ARE CARYATIDS?
Caryatids are sculptures of females that take the place of a column to support a building.
They are a distinctive feature in Ancient Greek architecture and famously hold up the Erechtheion on the Acropolis in Athens.
Their elaborate hairstyles provide support to their necks that would otherwise be too thin and weak to support a heavy load.
The Caryatids in the Greek tomb are made of marble and support an inner entrance into the burial plot.
They feature the same sculpting technique used for the heads and wings of two sphinxes found guarding the main entrance of the tomb last month.
Writer Andrew Chugg, who has published a book on the search for the legendary leader’s tomb, as well as several academic papers, put forward his controversial argument in The Greek Reporter.
He argues that sphinxes guarding the tomb are decorated in a similar way to those found in the tombs of two queens of Macedon, including the king’s grandmother.
In Greek mythology, Hera, the wife of Zeus, is depicted as the mistress of the sphinx. As the Macedonian kings of at the time of Alexander identified themselves with Zeus, Mr Chugg thinks their queens may have been associated with the mythical creature.
He goes on to explain that the sphinxes guarding the tomb are most similar to a pair at Saqqara, which is thought to be the site of the first tomb of Alexander the Great – whose body, it is thought, was moved around after his death.
He also points out that the facades of the tombs of Alexander the Great’s father, Philip II and Alexander IV, are similar to the façade of the lion monument found, which was thought to have originally stood atop the mystery tomb.
In addition to this there are also similarities between the Serres paving and rosettes and those found inside Philip II’s.
An expert listed a number of features such as caryatids and sphinxes that indicate the tomb belongs to a woman. He thinks it was most likely built for Alexander the Great’s mother because the caryatid female figures are probably Klodones – the priestess of Dionysus. A close-up of their sandals are pictured
With all this, he believes the grand burial was built for Olympias or Alexander the Great’s wife, Roxane, who are both thought to have died at Amphipolis around the same time as the tomb’s construction in the last quarter of the 4th century BC.
Mr Chugg thinks it was most likely built for Olympias because the caryatid female figures are probably Klodones – the priestess of Dionysus.
Greek writer Plutarch said in a biography about Alexander the Great that his mother consorted with the priestess.
In it, he writes that Philip II dreamt that he closed Olympia’s womb with a lion seal, which perhaps explains the lion statue thought to have been placed on top of the mysterious burial mound.
Experts have previously suggested that the tomb belongs to one of the king’s officials. There are hopes that despite looting, a body may still remain inside the burial mound.
Details of a sculpted female figure, known as a Caryatid, is seen inside a site of an archaeological excavation at the town of Amphipolis, in northern Greece on the left and feathers can be seen on one of the two large stone sphinxes (pictured right) which sit beneath a barrel-vault topping the entrance to its main chamber
Here, archaeologists work outside a site of the tomb in Amphipolis, in northern Greece
Following months of excavation, a team of researchers has made their way into the third chamber of what’s been dubbed Alexander the Great’s tomb, in the Amphipolis region of Serres. Access was possible through a wall that was only recently uncovered (pictured)
During the most recent excavations, archaeologists have discovered fragments of a broken marble door which lead to the third chamber of the tomb .
They have also discovered iron and bronze nails as well as a large hinge.
They say that the evidence follows the standard form of a Macedonian tomb, GreekReporter.com reported.
Experts believe the ancient mound, situated around 65 miles (100km) from Thessaloniki, was built for a prominent Macedonian in around 300 to 325BC.
Access to the third chamber was made possible after experts unearthed two sculpted female figures, known as Caryatids, last week.
Speculation continues about who the mysterious ancient tomb recently unearthed in Greece belongs to, with one academic now suggesting Alexander the Great’s mother, Olympias (etched in a coin from 316BC) was buried there
WHY MIGHT THE TOMB BELONG TO OLYMPIAS?
Expert Andrew Chugg thinks that the sphinxes are similar to some found in the tomb of Alexander the Great’s grandmother.
He thinks that queens of the time were associated with the mythical animals.
The sphinx statues are also similar to a pair at Saqqara, which is thought to be the site of the first tomb of Alexander the Great, before his body was moved.
The lion which was once top the burial mound has a similar façade to the tomb of Alexander the Great’s father, Philip II.
This evidence suggests the burial was built for Olympias or Alexander the Great’s wife, Roxane who both died in the last quarter of the 4th century BC when the tomb was built.
Mr Chugg thinks it was for Olympias because the caryatid female figures are probably Klodones – the priestess of Dionysus.
A story by Greek writer Plutarch that Olympia’s womb was closed by a lion seal – perhaps explaining the connection with the lion statue.
By removing a large volume of soil, behind the wall bearing the two sculpted female figures, they were able to uncover the next chamber.
Until now, experts had only partially investigated the antechamber of the tomb and uncovered a marble wall concealing one or more inner chambers.
During initial observations, the archaeologists found that the level of sandy soil in the third chamber is lower than in the previous two chambers.
The dome structure has been weakened, as a result of losing a large amount of earth, and the researchers found the arched dome of the third chamber is on the verge of collapse, due to ‘deep and extensive cracks’ on either side.
Before the discovery of the Caryatids, it was feared the ‘incredibly important’ tomb dating to the time of Alexander the Great had been plundered in antiquity.
On the left, an expert works on painstakingly removing the soil surrounding a large sculpture of a Caryatid – a female that takes the place of a column to support a building. Details of the body of a sphinx are pictured right, including its feathered wings and muscular body
Clockwise from top right shows two headless, marble sphinxes found above the entrance to the barrel-vaulted tomb, details of the facade and the lower courses of the blocking wall, the antechamber’s mosaic floor, a 4.2-metre long stone slab, and the upper uncovered sections of two female figures. The second and third chambers, not pictured, have not yet been explored
Last week, archaeologists unearthed two sculpted female figures, known as Caryatids, (pictured) as they dug deeper at the site in the northeast of Greece. The half-bodied statues made of marble have thick hair covering their shoulders and are wearing a sleeved tunic
Archaeologists excavating an ancient mound in northern Greece (pictured) uncovered the entrance to an important tomb some months ago. It is believed to have been built at the end of the reign of warrior-king Alexander the Great and Prime Minister Antonis Samaras described the discovery as ‘extremely important’
The paw of one of the sphinxes guarding the tomb is pictured. Experts say that all the artefacts uncovered so far, suggest it is a tomb typical of the Macedonian style
Archaeologists said that a hole in the decorated wall, and signs of forced entry, indicated it had been looted.
But the discovery of the female sculptures gave fresh hope that some treasure may have survived, after all.
The face of one of the Caryatids is missing (pictured), but both have one hand outstretched to push away tomb raiders
The Caryatids are made of marble and support an inner entrance into the tomb.
They feature the same sculpting technique used for the heads and wings of two sphinxes found guarding the main entrance of the tomb last month.
‘The structure of the second entrance with the Caryatids is an important finding, which supports the view that it is a prominent monument of great importance,’ the Culture Ministry said.
The face of one of the Caryatids is missing, while both figures have one hand outstretched in a symbolic move to push away anyone who would try to violate the tomb.
Archaeologists have said that the Amphipolis site appears to be the largest ancient tomb ever discovered in Greece at 1,935ft (590m) wide.
Two months ago, pictures emerged of a pair of sphinxes guarding the grave’s main entrance beneath a large arch and experts said that most of the earth around the mythical creatures had been removed to reveal part of a marble lintel with frescoes.
Chief archaeologist Katerina Peristeri said that the monument being uncovered is a unique tomb, not just for Greece but for the entire Balkanic peninsula, and described it as being of ‘global interest’.
Mr Chugg thinks it was most likely built for Olympias (illustrated) because the caryatid female figures are probably Klodones – the priestess of Dionysu, whom she is said to have communicated with in an ancient tale
During initial observations, archaeologists found that the dome structure (pictured) has been weakened, as a result of losing a large amount of earth, and the researchers found the arched dome of the third chamber is on the verge of collapse, due to ‘deep and extensive cracks’
Archaeologists were hopeful that an ancient mound in northern Greece could hold the remains of a senior official from the time of Alexander the Great. They discovered that its entrance is guarded by a pair of sphinxes (pictured) but last month warned that signs of forced entry indicate it was plundered in antiquity
WHO WAS ALEXANDER THE GREAT?
Alexander (statue pictured) was born in Pella, the ancient capital of Macedonia in July 356 BC, and died of a fever in Babylon in June 323 BC
Alexander III of Macedon was born in Pella, the ancient capital of Macedonia in July 356 BC.
He died of a fever in Babylon in June 323 BC.
Alexander led an army across the Persian territories of Asia Minor, Syria and Egypt claiming the land as he went.
His greatest victory was at the Battle of Gaugamela, now northern Iraq, in 331 BC, and during his trek across these Persian territories, he was said to never have suffered a defeat.
This led him to be known as Alexander the Great.
Following this battle in Gaugamela, Alexander led his army a further 11,000 miles (17,700km), founded over 70 cities and created an empire that stretched across three continents.
This covered from Greece in the west, to Egypt in the south, Danube in the north, and Indian Punjab to the East.
Alexander was buried in Egypt.
His fellow royals were traditionally interred in a cemetery near Vergina, far to the west.
The lavishly-furnished tomb of Alexander’s father, Philip II, was discovered during the 1970s.
Prime Minister Antonis Samaras added the discovery ‘is clearly extremely important’.
Alexander, who started from the northern Greek region of Macedonia to build an empire stretching as far as India, died in 323 B.C. and was buried in Egypt.
His fellow royals were traditionally interred in a cemetery near Vergina, to the west, where the lavishly-furnished tomb of Alexander’s father, Philip II, was discovered during the 1970s.
But archaeologists believe the Amphipolis grave, which is surrounded by a surprisingly long and well-built wall with courses of marble decorations, may have belonged to a senior ancient official.
Dr Peristeri argued the mound was originally topped by a large stone lion that was unearthed a century ago, and is now situated around 3 miles (5km) from the excavation site.
Greece’s culture ministry said that earth around the sphinx statues has been removed to reveal part of a marble lintel with frescoes (pictured) but hopes of finding further treasures now seem to be slim
The tomb is situated in Amphipolis region of Serres in Greece (marked). Archaeologists believe the grave may have belonged to a senior ancient official. While it looks largely undisturbed, there are fears that looting took place hundreds of years ago
THE GREEK SPHINX
In Greek tradition, the mythical sphinx has the haunches of a lion, sometimes with the wings of a great bird, and the face of a human – usually a woman.
It was described by writers as being treacherous and merciless.
In many myths, including Oedipus, those who could not answer a riddle posed by the monster, would be killed and eaten.
The sphinx described by the Ancient Egyptians was usually male and more benevolent.
In both cultures, they often guarded entrances to temples and important tombs.
The oldest sphinx found guarding a site was discovered in Turkey and dates to 9,500 BC.
Geophysical teams have identified there are three main rooms within the huge circular structure.
In the past, the lion has been associated with Laomedon of Mytilene, one of Alexander’s military commanders who became governor of Syria after the king’s death.
A paper sponsored by Harvard University that was published 70 years ago hints that this might be the case and that Laomedon worked as a language interpreter and sentry during the king’s Asian campaigns, GreekReporter.com said.
The historian Diogenes Laertius said that Laomedon was banished by Alexander the Great’s father, Philip II but returned to Macedonia when Alexander took the throne.
After governing a province in Syria after Alexander’s death, he was captured by Nicanor when the empire broke up.
The story goes that he managed to escape to Caria, where he was promised the city of Amphipolis. So if his remains – or evidence that the final resting place is his – are found in the tomb, it could play a role in proving tales of the past.
‘The excavation will answer the crucial question of who was buried inside,’ Mr Samaras said.
Archaeologists who fear that few treasures and clues to its owner may remain in the tomb, said that part of a stone wall that blocked off the subterranean entrance was found to be missing, while the sphinxes, which were originally six feet (two metres) high, lack heads and wings.
σ.σ.Β.Τ ο παρακάτω κείμενο είναι από το μυθιστόρημα του Philipp Vandenberg “Τα μυστικά ημερολόγια του Αύγουστου Καίσαρα” και σε καμιά περίπτωση δεν αποτελεί κάποια κάποια ιστορική πηγή ή ιστορικό γεγονός,όπως λανθασμένα παρουσιάζεται σε διάφορες ιστοσελίδες στο διαδίκτυο.Η δημοσίευση του γίνεται καθαρά για την λογοτεχνική του αξία.
Από «Τα μυστικά ημερολόγια» του Αύγουστου Καίσαρα Περγαμηνή αρ. LXXXIX
O Αύγουστος Καίσαρας,αναφέρει τα παρακάτω:
«Θέλω να ξεκινήσω από την αρχή, από τότε που ο άνθρωπος συνάντησε το είδωλο, όπως λένε και οι Έλληνες, το είδωλο της τυφλής λατρείας. Εμείς οι Ρωμαίοι δανειστήκαμε αυτή τη λέξη, όπως και πολλές άλλες που μας έλειπαν, και πολλοί από εμάς αναζητούν τα είδωλά τους σε αυτούς που μας δάνεισαν αυτή τη λέξη. Δεν αποτελώ εξαίρεση και θα έλεγα ψέματα αν ισχυριζόμουν ότι ο θρυλικός πατέρας μου, Γάιος Ιούλιος Καίσαρας, τον οποίο αγαπώ, αποτέλεσε είδωλο για μένα στα νεανικά μου χρόνια.
Τα είδωλα δεν τα αγαπάμε, αλλά τα σεβόμαστε και θαυμάζουμε, και εγώ θαύμαζα τον Μεγάλο Μακεδόνα, τον Αλέξανδρο. Αισθανόμουν περισσότερο συγγενής με εκείνον, παρά με τον Γάϊο, όχι εξ αίματος, αλλά στην ψυχή και το χαρακτήρα, και όλες τις καταστάσεις που αντιμετώπισε στη ζωή του. Ακόμη και σήμερα τρέμω όταν σκέφτομαι ότι τότε που είχα εκλεγεί για πέμπτη φορά ύπατος συνάντησα το μεγάλο μου είδωλο το λείψανο του δηλαδή, βαλσαμωμένο με βότανα σύμφωνα με την τέχνη των Πτολεμαίων, κατά τέτοιο τρόπο που έμοιαζε σαν να κοιμόταν κουρασμένος από τις κατακτήσεις του σε ολόκληρο τον κόσμο.
Σε αυτόν και μόνο σε αυτόν χρωστάει ο λαός της Αλεξάνδρειας το ότι μετά τη νίκη μου στο Άκτιο δεν κατέστρεψα την πόλη τους, όπως τους άξιζε, που σεβάστηκα το ανάκτορο του Αντωνίου και της Κλεοπάτρας και δεν το γκρέμισα. Όχι, δεν το έκανα. Ακόμη και αν η εκδίκηση θα σήμαινε δικαιοσύνη, έδειξα πραγματική μεγαλοψυχία για χάρη του Μεγάλου Αλεξάνδρου που είχε ιδρύσει αυτή την πόλη στις δυτικές όχθες του Νείλου, χωρίς διαπραγματεύσεις, αλλά με αποφασιστικότητα, αφού πέταξε το μανδύα του στην άμμο και σχεδίασε με το σπαθί του την περίμετρο, τους δρόμους και τα σπίτια- άλλες εννέα πόλεις φέρουν ήδη το όνομα του. Όταν έφτασα στον τάφο του, που είναι φτιαγμένος από κόκκινο μάρμαρο, έδωσα εντολή να σηκώσουν τη βαριά πλάκα και αντίκρισα το είδωλό μου, που έμοιαζε με άγαλμα του Λυσίππου, γεμάτος θαυμασμό και δέος. Ήμουν τότε ακριβώς 33 ετών, στην ηλικία που πέθανε ο Αλέξανδρος.
Μέγας Αλέξανδρος Δεν θα ξεχάσω ποτέ την όψη του. Ο Μεγάλος αυτός άνδρας, χωρίς γένια, έμοιαζε να χαμογελάει, ένα χαμόγελο ικανοποίησης που έδειχνε ότι γνώριζε καλά τι είχε καταφέρει, περήφανος και συνειδητοποιημένος, ναι, ακόμη και αυτάρεσκος και ανώτερος. Με αυτό το χαμόγελο πεθαίνει μόνο ένας άντρας που έχει κόψει με το σπαθί του το γόρδιο δεσμό, αντί να ψάχνει να βρει την αρχή και το τέλος του σχοινιού, ένας άντρας που πηγαίνει στην έρημο να βρει τον Άμμωνα Δία για να επιβεβαιώσει τη θεϊκή καταγωγή του και το δικαίωμα της εξουσίας, ένας άντρας που ουσιαστικά δεν γνώριζε κανέναν αντίπαλο εκτός από τον ίδιο του τον εαυτό. Τότε δεν ήθελα τίποτα περισσότερο παρά να πεθάνω κι εγώ κάποια στιγμή σε τον Μεγάλο Μακεδόνα- με ένα χαμόγελο χαραγμένο στο πρόσωπό μου.
Έμεινα ατέλειωτες ώρες έτσι, να τον κοιτάζω, μέχρι που οι ανυπόμονοι σύντροφοί μου με πίεσαν να δούμε και άλλους νεκρούς Πτολεμαίους, που κείτονταν εκεί επί 300 χρόνια, μεταμορφωμένοι σε μούμιες. Είπα επιτακτικά στους ανόητους συντρόφους μου πως αυτό που ήθελα να δω εγώ ήταν ένας βασιλιάς, και όχι άλλα πτώματα. Γι’ αυτό και αρνήθηκα να επισκεφθώ τον Άπι, αφού εμείς οι Ρωμαίοι συνηθίζουμε να λατρεύουμε τους θεούς και όχι τους ταύρους.
Έτσι, λοιπόν, έδιωξα τον εντελώς ανεγκέφαλο όχλο και καμία από τις ανόητες κουβέντες τους δεν μπόρεσε να μου αλλάξει γνώμη. Με τη φλόγα να τριζοβολάει στη δάδα, περιεργαζόμουνα τον μικρόσωμο άντρα. Όπως κι εγώ έτσι και ο Αλέξανδρος ήταν κοντός, γεγονός που δικαιώνει όσους ισχυρίζονται πως οι μικρόσωμοι άντρες προορίζονται για κάτι μεγάλο, αφού όλη η ενέργεια τους μοιράζεται σε ένα σώμα μικρού μεγέθους. Όπως και εγώ, έτσι και ο Αλέξανδρος έγραφε στη μητέρα του μυστικά γράμματα. Λεγόταν Ολυμπιάδα, είχε τα ίδια πάθη με την Άτια και λέγεται ότι ο Δίας Άμμωνας κοιμόταν μαζί της, παίρνοντας τη μορφή φιδιού.
Όπως και εγώ, έτσι και ο Μεγάλος Μακεδόνας περιφρονούσε τα αθλήματα όπου έπαιρναν μέρος δυναμικοί αθλητές, και έδειχνε μεγαλύτερη αγάπη για τη φιλοσοφία. Αγαπούσε όπως έλεγε τον Αριστοτέλη σαν πατέρα του και τις τραγωδίες του Αισχύλου, του Ευριπίδη και του Σοφοκλή, ενώ όταν κοιμόταν είχε πάντα κάτω από το μαξιλάρι του την Ιλιάδα του Ομήρου, δίπλα στο ξίφος του. Και όπως ζήλευα εγώ τον Οράτιο για την τύχη του να «σμιλεύει» τις λέξεις και να αδιαφορεί για τα χρήματα και τη φήμη του, έτσι και ο Αλέξανδρος είδε το άλλο του εγώ σε ένα σοφό. Όταν πήγε στην Κόρινθο είπε στον κυνικό Διογένη ότι θα του εκπλήρωνε όποια χάρη του ζητούσε. Τότε εκείνος του ζήτησε να πάει λίγο παρακεί για να μην του κρύβει τον ήλιο, δεν ήθελε τίποτε άλλο.
Τα λόγια αυτά άρεσαν πολύ στον Αλέξανδρο, που με περηφάνια και μεγαλείο ψυχής- κανείς δεν μπορεί να το καταλάβει καλύτερα από εμένα- είπε για τον φιλόσοφο: «αν δεν ήμουν ο Αλέξανδρος, θα ήθελα να είμαι ο Διογένης». Η πολυτέλεια, έλεγε ο Αλέξανδρος- και σ’ αυτό επίσης συμφωνούμε απολύτως- σε κάνει υπηρέτη και δούλο της, το να είσαι βασιλιάς είναι το πιο σκληρό καθήκον. Κατέκρινε λοιπόν τους άνδρες που αρέσκονταν στις πολυτέλειες και τα υλικά αγαθά, όπως τον Άγνωνα, που ήθελε να έχει ασημένια καρφιά στις σόλες του, ή τον Λεονάτο που ζήτησε να του φέρουν άμμο από την Αίγυπτο για να αθλείται, ή τον Φιλώτα που πρόσταξε να φτιάξουν φωλιές σε 100 στάδια για να μπορεί να κυνηγάει. Ήταν πιο υπομονετικός από εμένα, γιατί μπορεί να περιφρονούσε την ακόλαστη συμπεριφορά, όμως δεν εξέδωσε κανένα νόμο, όπως έκανα εγώ, για να τη σταματήσει.
Έτσι, ο Μέγας Αλέξανδρος με δίδαξε την υπομονή. Με έμαθε ότι χωρίς υπομονή, το έδαφος που βγαίνουν τα σπαρτά δεν αποδίδει. Και αν κοιτάξω πίσω μου, τα 76 χρόνια της ζωής μου, δεν βρίσκω ίχνος υπομονής- και αν κάπου διακρίνεται αμυδρά, δεν μπορώ να πω ότι ήταν υπομονή, αλλά ανοχή, δυστυχώς. Δεν έμαθα ποτέ τοξοβολία, όπου αρίστευε ο Αλέξανδρος, ή να πηδάω από το άρμα, όπως έκανε εκείνος όταν τα άγρια άλογα έτρεχαν στο δάσος. Ακόμη, δεν κυνηγούσα αλεπούδες. Αυτό, βέβαια, οφειλόταν και στην υγεία μου, που από πολύ νωρίς με ανάγκασε να μένω μέσα στο σπίτι, παρόλα αυτά, όμως, με τη βοήθεια του γιατρού μου, του Μούσα, έφτασα σε μεγάλη ηλικία.
Εγώ, ο Imperator Caesar Augustus Divi Filius, και ο Μέγας Αλέξανδρος, δεν φοβόμασταν τίποτα περισσότερο από τη σημασία των οιωνών και των χρησμών. Δεν είναι παράδοξο; Αρκούσε ένα νεύμα, μια αράδα που τραβούσε το χέρι μας με την πένα, και λαοί πέθαιναν, χώρες καίγονταν και ποταμοί άλλαζαν τη ροή τους. Και όμως, αρκούσε ένας ξαφνικός κεραυνός για να κρυφτώ στο μανδύα μου, ενώ ο Αλέξανδρος έπιανε την κούπα του. Ο Αλέξανδρος είχε γύρω του άνδρες από τη Βαβυλώνα, εγώ από την Αίγυπτο, γιατί πιστεύω στα αστέρια, δεν γνωρίζω όμως τους νόμους που με τόση σοφία καθορίζουν την τροχιά τους. Και αν για εκείνον το σημάδι ήταν μια πηγή, που ξαφνικά ανάβλυσε νερό στο σημείο που είχε στήσει η σκηνή του, στο δρόμο του για την Ινδία, για εμένα ήταν ένα περιστέρι που με διαβεβαίωσε ότι θα επιστρέψω υγιής. Οι δύο οιωνοί είπαν την αλήθεια, πρέπει να ομολογήσω, γιατί εκείνη την εποχή υπήρχε μεγάλη εκμετάλλευση και σύγχυση γύρω από την εξήγηση των σημείων που έστελναν οι θεοί….
* Πάγωσε το αίμα μου μόλις το είδα. Ήθελα να το βάλω στα πόδια, όμως μια μυστήρια δύναμη με κρατούσε καρφωμένο εκεί. Δεν θυμάμαι πια πόση ώρα κράτησε αυτό, μέχρι που με τράβηξαν έξω δύο φρουροί. Κανένας από τους ιερείς δεν μπόρεσε να πει αν αυτό ήταν κάποιος κακός οιωνός που μου έστελναν οι θεοί, αφού κάτι παρόμοιο δεν τους έχει ξανασυμβεί και το θεώρησαν χωρίς σημασία.
Αυτά σκεφτόμουν όση ώρα στέκομαι μπροστά στο νεκρό Αλέξανδρο και ήθελα να τον αποχαιρετήσω όπως χαιρετάει κάποιος, που βρίσκεται και αυτός στο τέλος της ζωής του, έναν καλό φίλο. Έτσι, έσκυψα, τον φίλησα στο μέτωπο και τον χάιδεψα Ωστόσο, από τη μεγάλη συγκίνηση, φάνηκα απρόσεκτος και σκόνταψα στη σαρκοφάγο του Αλέξανδρου. Για να μην πέσω άπλωσα το αριστερό μου χέρι και ακούμπησα κατά λάθος τη μύτη του. Έσπασε σαν γυαλί σε πολλά κομμάτια και πριν καταλάβω τι είχε συμβεί, είδα ότι στο σημείο που βρισκόταν πριν η μύτη του, έχασκε τώρα μια τρύπα.
Πιστέψτε με, όλα όσα γράφω είναι αλήθεια και μολονότι προσπάθησα να κλείσω τα μάτια και να σβήσω την εικόνα που είχα δει, στάθηκε αδύνατον. Η εικόνα αυτή με ακολουθεί σαν σκιά και την βρίσκω συνεχώς μπροστά μου: μια μαύρη τρύπα στο κεφάλι του Αλεξάνδρου, όχι μια πληγή που κάποια στιγμή θα έκλεινε, όχι. Τότε μου φαινόταν, όπως και σήμερα, σαν να κατέστρεψα με τα ίδια μου τα χέρια αυτόν τον θεϊκό άνθρωπο- το ίδιο μου το είδωλο».
*Τη σπασμένη μύτη στη μούμια του Μεγάλου Αλεξάνδρου περιγράφει και ο Κάσσιος Δίων, βιβλίο 51, 16, 5. PHILIPP VANDENBERG: «ΑΥΓΟΥΣΤΟΣ, Τα Μυστικά Ημερολόγια», Εκδόσεις Κονιδάρη-Αθήνα, 2004.
ATHENS – Coins featuring the face of Alexander the Great have been found at the largest tomb ever unearthed in Greece, where archaeologists are hunting for clues to solve the mystery of who lies buried there.
The enormous tomb at Amphipolis in northern Greece dates back to the fourth century BC and contains nearly intact sculptures and intricate mosaics.
The discovery earlier this month of a skeleton inside the structure has added to the excitement over the site, which has enthralled the Greek public.
The archaeologist in charge of the dig, Katerina Peristeri, on Saturday said the identity of the skeleton remains unknown but that the tomb was likely built for a high-ranking individual.
Giving the first complete presentation of the excavation results at the Ministry of Culture in Athens, Peristeri said the quality of the statues and the sheer scale of the tomb — measuring some 500 meters (1,640 feet) in circumference — “show that a general could have been buried there.”
The tomb was repeatedly plundered before being sealed off, but Peristeri said the team found several coins around the tomb, including some showing the face of Alexander the Great and some dating back to the third and second century BC.
Archaeologists had to dig their way past huge decapitated sphinxes, break through a wall guarded by two caryatids — sculpted female figures — and empty out an antechamber decorated with lavish mosaics to finally find the tomb’s occupant.
Experts have known about the burial mound, which is 30 meters high, since the 1960s, but work only began in earnest there in 2012.
“We knew we had to return there and solve the mystery of the hill,” said Peristeri.
Since the unearthing of the site, deemed to be of huge historical importance and visited by Prime Minister Antonis Samaras in August, there has been widespread speculation over who is buried there. The guesses range from Roxana, Alexander’s Persian wife, and Olympias, the king’s mother, to one of his generals.
But historians say it is highly unlikely to have been Alexander himself, who conquered the Persian empire and much of the known world before dying at the age of 32.
An ancient tomb discovered in northern Greece dating from the time of Alexander the Great could be linked to him or his family, Greek Culture Ministry officials say.
The tomb, the largest ever uncovered in Greece, is 500 metres long and 33 metres in height. Workers unearthing it have revealed twin sphinxes, a pair of Cartylids – or sculpted female figures – an elaborate mosaic floor and the remains of a skeleton.
Katerina Peristeri, the chief archaeologist at the Ancient Amphipolis site, said that the identity of the skeleton is still unknown, but certainly belongs to an important figure, possibly a general.
“You are aware that the most difficult task begins now – and that is carrying out the DNA analysis which will give us the answers we are waiting for,” she told journalists during a press conference.
She said several coins dating to the period of Alexander the Great were also discovered in the tomb.
Officials have said the tomb most likely belongs to a distinguished male public figure or a general, prompting excited speculation that it might house the remains of Alexander the Great, who died in 323 BC and whose final resting place remains a mystery.
Alexander died in Babylon, aged 32. Some experts speculate that he was buried in Alexandria, Egypt.
His wife, Roxanne, and their son, Alexander, were exiled to Amphipolis after his death and slain there along with his mother, brother and sister-in-law, leading some experts to believe their remains might be discovered in the area.
EPAA view of the ionic capital covered by a fresco, found under an apse at the Kasta Tumulus, near ancient Amphipolis in Macedonia, Greece.
Athens – Greek archaeologist Katerina Peristeri dug in obscurity for years before unearthing a marble tomb from the time of Alexander the Great – a find that has brought her instant fame.
In a land with one of the world’s richest cultural heritages, archaeologists rarely receive much public notice. Yet Peristeri has become the face of the Amphipolis crypt, a 2 300-year-old sepulchre beneath the sandy hills of northern Greece. She has received three Greek awards in the past month alone.
“I’m just a simple archaeologist, doing my duty,” she beamed at one prize ceremony. At another, she joined a choir in a rousing ode to Alexander’s homeland.
The tomb may be the last resting place of Alexander’s wife Roxane, his mother Olympias, or one of his generals, according to competing theories. But the speculation is not the only thing fuelling Peristeri’s popularity.
After six years of economic crisis, political tumult and a humiliating international bailout, Greeks are desperate for heroes and Prime Minister Antonis Samaras’s government is eager for some good news.
“It revives Greeks’ hopes that despite their big struggle to survive there is a ‘holy grail’ that will reconnect them to a period of glory and power,” said Christos Kechagias, a sociologist who teaches at the University of Athens. “In times of crisis, people have the chance to redefine their identity.”
The popular television programme “Anatropi”, normally a political talk-show, has twice devoted its entire two-hour segment to the excavation. In a front-page spread, the Espresso tabloid suggested the identity of the tomb’s mysterious resident could be divined with methods taken from the novels of Dan Brown. The answer, it said, lay in a painting by Renaissance master Giovanni Antonio Bazzi depicting Alexander’s wedding.
Greek broadcasters have been transfixed by discoveries from the tomb – a pebble mosaic showing the abduction of Persephone; two sculpted “Caryatid” figures; skeletal remains in a limestone grave that are now being analysed for identification.
“It’s very unusual to have play-by-play coverage of archaeological work,” said David Rupp, a classical archaeologist and director of the Canadian Institute in Greece. “It’s almost become like a reality TV programme.”
Samaras has frequently highlighted the tomb in his speeches. With his wife Georgia, he toured the site in August, walking along the marble wall that rings the tomb. He then stood before the tomb’s entrance guarded by headless sphinxes to announce a “significant discovery” that makes “all Greeks proud”.
HOT PRETZELS
Stories on the Amphipolis tomb sell like hot “koulouri” or pretzels, the Kathimerini newspaper said. “It has unfolded in a thrilling way, never before has an archaeological excavation been unveiled this way,” Culture Minister Constantinos Tassoulas told Greek television.
Not everyone is happy. The opposition has criticised Samaras – whose government handles all announcements related to the tomb – for trying to make political capital from the discovery.
“Amphipolis is not the place for political games,” said Panos Skourletis, spokesman for the opposition Syriza party.
Despina Koutsoumba, an archaeologist who belongs to the small, anti-capitalist Antarsya party, says Samaras is using Amphipolis to hide cutbacks at archaeological and other sites: “They highlight Amphipolis to cover up the nation’s bankruptcy.”
A legion of tomb-related cartoons have emerged: one shows Samaras urging archaeologists to identify the deceased in order to make him pay a new property tax; another shows economists digging at Amphipolis in an effort to find elusive growth.
And some say that an excavation is not going to lift the fortunes of a country where over one in four is unemployed and household income has fallen by a third since the crisis began.
“The truth is we would all like this to be something big,” said Garifallia Dedes, 40, a psychologist. “But ultimately it’s nothing more than an important discovery that brightens our grey days.”
At Amphipolis, there are hopes the discovery will help the region prosper. The museum that attracted about five visitors each weekend now gets up to 2 000, says Anna Panagiotarea, spokeswoman for the excavations. Buses packed with tourists and school groups arrive at the site even though it is not open to visitors.
Thessaloniki channel TV 100’s audience jumps from 3 percent to about 24 percent of viewers when a regular half-hour bulletin on Amphipolis is broadcast, she adds.
“Readers feel uplifted as a nation – this news boosts their confidence,” said Michalis Alexandridis, director of popular northern papers Makedonia and Thessaloniki.
Peristeri, the archaeologist, is glad the tomb “reminds the world of Greece’s cultural contribution”, But she plays down the fuss. “The excavation has not changed my life,” she said through a spokeswoman, declining to be interviewed ahead of a news conference this week.
By Renee Maltezou and Deepa Babington
“This is scientific work I’ve been doing for 35 years.” – Reuters
Χθες, 29/11/2014, σε μια “χλωμή” και “απογοητευτική” (όπως παρουσιάστηκε από τα ΜΜΕ) παρουσίαση η ανασκαφική ομάδα παρουσίασε τα πεπραγμένα της ανασκαφής στον Τύμβο Καστά.
Εκ πρώτης όψεως φαίνεται ότι δεν παρέσχε κανένα νέο στοιχείο, αντίθετα απογοήτευσε όσους περίμεναν κάτι συγκλονιστικό. Είναι όμως πράγματι έτσι τα πράγματα ;
Η αρχαιολόγος Φωτεινή Αναστασοπούλου κατόρθωσε να παρευρεθεί στην σημερινή παρουσίαση και να καταγράψει υπό τύπον πρακτικών όσα διημείφθησαν
σήμερα και μου τα έστειλε για να τα αναρτήσω.
Παραθέτω το συνοδευτικό κείμενο που μας έστειλε και τα πρακτικά από τα οποία αντλούνται πολύ σημαντικά στοιχεία που μπορεί κάποιος να παρατηρήσει μόνο αν διαβάσει “ανάμεσα στις λέξεις” που ειπώθησαν.
Σε γενικές γραμμές η κατάσταση όπως κατεγράφη ήταν η εξής :
-Το μνημείο κατασκευαστηκε για έναν αφηρωισμένο νεκρό, ήταν ελεγχόμενα επισκέψιμο και στους Ρωμαϊκούς χρόνους εσφραγίσθηκε με την επιχωμάτωση που συναντήσαμε η οποία αποκλείεται να ήταν φυσική.
– Κατά την διάρκεια που ήταν επισκέψιμο εσυλήθη (?)
– Δεν ευρέθησαν καθόλου κτερίσματα στον ταφικό θάλαμο που όμως δεν αποκλείεται να υπάρχουν σε κάποιο άλλο σημείο του τύμβου!
– Αν σωζόταν η βιβλιοθήκη της Αλεξάνδρειας ίσως να είχαμε γραπτές πηγές για το μνημείο.
– Οι τρύπες στους διαφραγματικούς τοίχους ήταν εσκεμμένες για να γίνει η επιχωμάτωση
Εδώ δημιουργούνται αρκετά ερωτήματα, τα βασικότερα των οποίων είναι τα εξής :
– Γιατί οι Ρωμαίοι να είχαν τόσο ζήλο να σφραγίσουν ένα μνημείο το οποίο μάλιστα δεν ήταν ρωμαϊκό και μάλιστα ήταν συλημένο ;
– Γιατί αν σωζόταν η βιβλιοθήκη της Αλεξάνδρειας ίσως να είχαμε γραπτές πηγές για το μνημείο; Εχει καμία σχέση με την Αλεξάνδρεια το μνημείο αυτό το οποίο και θα ερμήνευε την ανάγκη καταγραφής του ;
– Γιατί δεν υπάρχει καταγραφή από τους Ρωμαίους αυτού του μνημείου και μάλιστα για την επιχωμάτωση του που ήταν αρκετά επιμελημένη και δαπανηρή, ενώ γνωρίζουμε ότι κατέγραφαν το οτιδήποτε ;
Αυτά τα ερωτήματα μας αναγκάζουν πλέον να εστιάσουμε την προσοχή μας στην Ρωμαϊκή περίοδο. Κάνοντας αυτό παρατηρούμε τα εξής :
– Ο τελευταίος αυτοκράτωρ ο οποίος είδε τον Αλέξανδρο ήταν ο Καρακάλλας και οΣεπτίμιος Σεβήρος ήταν αυτός που σφράγισε τον τάφο ώστε να μην τον επισκεφτεί ξανά κανείς.
Αυτό εκ πρώτης όψεως δεν δημιουργεί κανένα πρόβλημα, όμως αν προσέξουμε ότι ο Σεβήρος ήταν ο πατέρας του Καρακάλλα τότε προκύπτει ένα παράδοξο. Πως ο Καρακάλλας επισκέφτηκε τον τάφο του Αλεξάνδρου ενώ τον είχε σφραγίσει ο πατέρας του και πως κανείς μετά από αυτόν δεν είδε πλέον τον Αλέξανδρο;
Η αποδιδόμενη στον Ιωάννη τον Χρυσόστομο της ρήσης “Που είναι το σήμα Αλεξάνδρου, δείξον μοι” μήπως υπονοεί ότι το σώμα του Αλεξάνδρου δεν ήταν πλέον στην Αλεξάνδρεια και όχι αυτό που κοινώς του αποδίδεται, ότι εχάθη τότε πλέον η μνήμη του Αλεξάνδρου ;
Ο Καρακάλλας είναι γνωστός για την λατρεία που έτρεφε για τον Αλέξανδρο.
“Οι ιστορικοί συμφωνούν ότι το κύριο –αν όχι μοναδικό– αίτιο για την εκστρατεία του Καρακάλλα εναντίον των Πάρθων πήγαζε από τον απεριόριστο και μάλλον νοσηρό θαυμασμό του για τον Μέγα Αλέξανδρο και όχι από κάποια ιδιαίτερη στρατηγική ανάγκη της εποχής. Άλλωστε η επιθυμία του αυτοκράτορα να μιμηθεί το Μακεδόνα βασιλιά και τα επιτεύγματά του φαίνεται να καθόρισε γενικότερα την όλη πολιτική του“ Μάλιστα στον στρατό του υπηρετούσαν και 16.000 Μακεδόνες.
Ετσι λοιπόν διαμορφώνεται μια άλλη πραγματικότητα που μπορούμε να υποθέσουμε, η οποία είναι η εξής :
Ο Σεπτίμιος Σεβήρος σφραγίζει τον τάφο του Αλεξάνδρου στην Αλεξάνδρεια διότι η σορός του Αλεξάνδρου μεταφέρεται για να ταφεί στον τάφο που εξ αρχής προοριζόταν για αυτόν, στην Αμφίπολη. Ο τάφος αυτός είχε παραμείνει άδειος λόγω του ότι η σορός του Αλεξάνδρου υφαρπάχτηκε από τον Πτολεμαίο και κατέληξε στην Αίγυπτο.
Παρόλα αυτά στον μη χρησιμοποιηθέντα τάφο του στην Αμφίπολη του απεδίδοντο τιμές ήρωα/θεού. Ο τάφος του είχε κατασκευαστεί εξ αρχής με προδιαγραφές επιχωμάτωσης για αυτό και υπήρχαν τα ανοίγματα στους διαφραγματικούς τοίχους και η μαρμάρινη πλάκα που συνδέει τα δύο αυτά ανοίγματα.
Όταν λοιπόν εσφραγίσθη ο τάφος στηνΑλεξάνδρεια, η σορός μετεφέρθη από τονΣεβήρο ή τον Καρακάλλα στην Αμφίπολη, όπου και ενεταφιάσθη και αμέσως ο τάφος σφραγίσθηκε. Το γεγονός δεν κατεγράφη στα αυτοκρατορικά αρχεία σίγουρα με εντολή του αυτοκράτορα, προφανώς για να μην αποκαλυφθεί τι ακριβώς συνέβη εκεί. Ο Καρακάλλας συνεπώς προσκυνά τον Αλέξανδρο στην Αμφίπολη τελικά και όχι στην Αλεξάνδρεια και σφραγίζοντας τον τάφο αποκλείει πλέον την επίσκεψη του από οποιονδήποτε άλλο.
Ας σημειωθεί ότι στο σημείο που υπάρχει ο λόφος Καστά ευρέθη ένα μιλλιάριο (οδοδείκτης) του Καρακάλλα.
Έτσι εξηγείται επίσης η ρήση της κας Περιστέρη γιατί αν σωζόταν η βιβλιοθήκη της Αλεξάνδρειας ίσως να είχαμε γραπτές πηγές για το μνημείο. Διότι πολύ πιθανόν να είχε καταγραφεί εκεί η μεταφορά της σορού του Αλεξάνδρου από την Αλεξάνδρεια στην Αθήνα.
Ένα επίσης πολύ σημαντικό στοιχείο είναι ότι και η ανασκαφική ομάδα εκτιμά ότι τα κτερίσματα να είναι θαμμένα σε άλλο σημείο του τύμβου.
Είναι σαφές λοιπόν ότι από τις ενδείξεις που έχει η ανασκαφική ομάδα προκύπτει ένα τέτοιο σενάριο, το οποίο όμως προφανώς δεν μπορεί να υιοθετηθεί δημοσίως και έτσι αναμένουν να “δέσουν” αυτήν την υπόθεση με περισσότερα στοιχεία και μετά από την ανακοίνωση των αποτελεσμάτων των μετρήσεων. Για αυτό και είναι φειδωλοί στις ανακοινώσεις τους.
Βέβαια αυτό μένει να αποδειχθεί ή να καταρριφθεί από τις επερχόμενες ανακοινώσεις.
Εν αναμονή λοιπόν… Το μέλλον ίσως να κρύβει εκπλήξεις…..
Eπίσης, αναφέρω πάλι μαζεμένα όλα τα βίντεο που έχω ανεβάσει.
Μέρος από την παρουσίαση της κας. Περιστέρη. No 1
Μέρος από την παρουσίαση της κας. Περιστέρη. No 2
Μέρος από την παρουσίαση του κου. Λεφαντζή
=======
Αφού κατάφερα να μπω σήμερα στη συνέντευξη τύπου σου χαρίζω όλες τις σημειώσεις που κατάφερα να κρατήσω ώστε να τις χρησιμοποιήσεις όλες ή μέρος τους, ότι σου φανεί πιο πρόσφορο.
Να ξέρεις ότι έχω καταγράψει το μεγαλύτερο μέρος από όσα ειπώθηκαν.
Η διαδικασία των ερωταπαντήσεων τελείωσε στις 15.30 και πάλι πολλοί που είχαν ζητήσει να θέσουν ερωτήσεις δεν πρόλαβαν (ούτε κι εγώ).
Η κ. Περιστέρη ήταν συγκινημένη αλλά και χαρούμενη και απαντούσε αυθόρμητα, χαμογελώντας και κοιτώντας στα μάτια το συνομιλητή της. Η κ. Μενδώνη παρενέβη ελάχιστα η δε κ. Παναγιωταρέα ήταν μεν παρούσα αλλά βουβό πρόσωπο.
Έλαμψαν δια της απουσίας τους πολλοί καθηγηταράδες που κάνουν το γύρο των καναλιών για να ευλογούν τα γένια τους. Μόνη παρουσία από τους πολύ επώνυμους καθηγητές ήταν η κ. Κοκορού-Αλευρά, που τιμητικά της δόθηκε πρώτης ο λόγος για ερωτήσεις.
Δεν έγιναν ιδιαίτερες αποκαλύψεις εκτός από το ότι βρέθηκαν και νομίσματα του Μεγ. Αλεξάνδρου σε Θ1 Θ2 κι οτι οι Βρετανοί προσπάθησαν να κλέψουν τα κομμάτια του Λέοντα και της βάσης του, κάτι που αποκάλυψε ο κ. Λεφαντζής ο οποίος είπε ότι είναι και ιστορικά επιβεβαιωμένο.
Λύθηκε και το μυστήριο γιατί δεν έχουν δείξει φωτογραφίες του σκελετού και γιατί ακόμα δεν έχουμε εκτίμηση αν ήταν γυναίκα ή άνδρας.
Σημαντικό επίσης θεωρώ ότι ειπώθηκε πως πιθανόν τα κτερίσματα-δώρα του νεκρού να βρίσκονται σε άλλο χώρο του τύμβου.
Πολλά ερωτήματα μένουν αναπάντητα αλλά και η πιθανότητα να είναι ο τάφος του Μεγάλου Αλεξάνδρου κατά την ταπεινή μου γνώμη όχι μόνο δεν καταρρίφθηκε αλλά ενισχύθηκε.
Αυτά, φίλε μου και είθε αυτά που προσμένουμε να αποδειχτούν και επιστημονικά και να ζήσουμε να τα δούμε και να τα σχολιάσουμε.
Επίσημη συνέντευξη τύπου στο ΥΠΠΟ για το Ταφικό μνημείο της Αμφίπολης
Την εκδήλωση προλόγισαν οι δύο εισηγητές, Βασίλης Λαμπρινουδάκης, ομότιμος καθηγητής Κλασικής Αρχαιολογίας Πανεπιστημίου Αθηνών και Νίκος Σταμπουλίδης, αρχαιολόγος, Διευθυντής του Μουσείου Κυκλαδικής Τέχνης οι οποίοι και συντόνισαν τις ερωτήσεις.
Ομιλία κ. Περιστέρη
Αρχικά δήλωσε ότι σήμερα θα γίνει μια παρουσίαση των μέχρι στιγμής ευρημάτων της ανασκαφής κι ότι απομένει πολύ μελέτη και δουλειά για να ερμηνευθούν όσα αποκάλυψε η ανασκαφική σκαπάνη.
Έκανε μια αναδρομή σε προηγούμενες ανασκαφικές έρευνες που είχαν γίνει στον τύμβο Καστά κατά την δεκαετία του 50 από τον κ. Λαζαρίδη και που αποκάλυψαν τάφους της εποχής του σιδήρου καθώς και της ελληνιστικής περιόδου.
Η σύγχρονη έρευνα στον τύμβο ξεκίνησε το 2012. Υπήρχε μια λαϊκή παράδοση στην περιοχή ότι ο τύμβος κρύβει τον «τάφο της βασίλισσας». Αρχικά επιχειρήθηκε να οριοθετηθεί ο τύμβος ώσπου τελικά ανακαλύφθηκε το αντίθημα του περιβόλου και κατόπιν ο ίδιος ο μαρμάρινος περίβολος από θασίτικο μάρμαρο. Αποκαλύφθηκαν σιγά-σιγά δόμοι, ορθοστάτες και επιστέψεις και αναδείχθηκε, σε συνεργασία και με τον αρχιτέκτονα κ. Λεφαντζή, ότι η διάμετρος του περιβόλου είναι 158,40 μ. το δε ύψος 3μ.
Την πρώτη χρονιά είχαν βρει μόνο διάσπαρτα αρχιτεκτονικά μέλη του περιβόλου. Βρέθηκαν δόμοι όχι μόνο στον αρχαιολογικό χώρο αλλά και δίπλα στο σημείο που βρίσκεται ο λέων.
Φαίνεται ότι τον 3ο αι μ.Χ κατά τους ρωμαϊκούς χρόνους υπήρξε γερανός που ξεκόλλησε κομμάτια του περιβόλου τα οποία χρησιμοποιήθηκαν σε άλλες κατασκευές όπως φράγματα κλπ.
Τέλος, βρέθηκαν επιτόπου 80μ. του περιβόλου με όλα τα αρχιτεκτονικά μέλη, γείσα, επιστύλια, βάσεις.
Στα τελευταία 30-40 μέτρα του περιβόλου που αποκαλύφθηκαν το 2014, εντοπίστηκε και η είσοδος του ταφικού μνημείου.
Η βάση του λέοντα είναι κατασκευασμένη από τμήματα του περιβόλου.
Ανάμεσα στα τμήματα του περιβόλου που βρέθηκαν στο Λιθότοπο μπορεί να υπάρχουν και κομμάτια που ανήκουν στον τάφο.
Η βάση του πρώτου διαφραγματικού τοίχου πίσω από τις σφίγγες στηριζόταν μόνο σε έναν δόμο στο κέντρο, η υπόλοιπη ήταν στον αέρα!
Το γείσο πάνω από τις καρυάτιδες είχε λεπτομέρειες ίδιες με τα γείσα του περιβόλου.
Από δοκάρι που κατέπεσε (σε αδιευκρίνιστη χρονική στιγμή) και που βρέθηκε στην ανασκαφή κατεστράφη το πρόσωπο της μιας Καρυάτιδας (αυτής που βρίσκεται στα δεξιά, προς Α.).
Δεν είχαμε βεβήλωση του μνημείου από χριστιανούς καθώς δεν βρέθηκαν οι χαρακτηριστικοί σταυροί που συνήθιζαν να σκαλίζουν.
Καθώς μέσα στον τάφο αφαιρούνταν τα χώματα και οι διαφραγματικοί τοίχοι γινόταν παράλληλα στερέωση.
Τα μαρμάρινα θυρόφυλλα του ταφικού θαλάμου θα μπορέσουν να συγκολληθούν μια και βρέθηκαν σπασμένα σε μεγάλα κομμάτια.
Πρόκειται για λατρευτικό ταφικό μνημείο με νεκρό αφηρωϊσμένο.
Έχουν περάσει από το μνημείο βέβηλα χέρια τα οποία προκάλεσαν πολλές ζημιές και διαταραχή ιδίως στον ταφικό θάλαμο.
Ο σκελετός έχει προβλήματα λόγω της υγρασίας και θα πρέπει να αποκατασταθεί για να δώσει συμπεράσματα. Έχει μεταφερθεί με τα χώματα από τον τάφο στο μουσείο της Αμφίπολης για να μελετηθεί καλύτερα από ομάδα ανθρωπολόγων.
Ομιλία κ. Λεφαντζή
Λέων και Τύμβος
Μια βρετανική ταξιαρχία προσπάθησε να μεταφέρει το 1916 1000 κομμάτια του λέοντος με 4 φορτηγίδες πλην όμως Βούλγαροι και Αυστριακοί βύθισαν τα πλοιάρια και τα τμήματα του λέοντα βυθίστηκαν στο Στρυμώνα.
Ο αρχαιολόγος Miller αποτύπωσε το υλικό και έκανε μια πρώτη τεκμηρίωση.
Όταν προ ημερών κατέβηκε η στάθμη του Στρυμώνα αποκαλύφθηκαν 52 μαρμάρινα κομμάτια τα οποία την επόμενη μέρα αυξήθηκαν κατά 5 (φαίνεται ότι κάποιοι κάτοικοι «επέστρεψαν» κάποια κομμάτια που είχαν στα σπίτια τους!). Ενδέχεται κάποια κομμάτια του περιβόλου να βρίσκονται στη βάση του φράγματος της Κερκίνης και τα οποία ποτέ δεν θα ανακτήσουμε.
Η βάση του Λέοντα ίσως είχε γλυπτά και ζωφόρο.
Ο κατασκευαστής του περιβόλου γνώριζε ότι π=3,14 και έκανε χρήση της χρυσής τομής με βασική διάσταση 0,528 της οποίας όλα τα υπόλοιπα είναι πολλαπλάσια.
Διαπιστώθηκαν τεκτονικά σημεία, γράμματα Α και Ε σε πλάκες του περιβόλου εκ κατασκευής, τα οποία επιβεβαιώνουν την χρονολόγηση στο τελευταίο τέταρτο του 4ου αι π.Χ.
Ο Λέων κοίταξε ΝΑ.
Ο Λέων και ο τύμβος ανήκουν σε ένα ευρύτερο σύνολο στο οποίο θα περιλαμβάνεται και ο παρακείμενος λόφος 133.
Μελετάται όλη η τοπογραφία της περιοχής.
Στα ρωμαϊκά χρόνια, ξηλώθηκαν μάρμαρα του περιβόλου και τότε πρέπει να έγινε η κατάχωση του τάφου. Η ανασκαφή αποκάλυψε τα αντίβαρα ρωμαϊκού γερανού και ένα από τα πέδιλα του που εδραζόταν στο έδαφος της ανασκαφής.
500 κομμάτια του περιβόλου βρέθηκαν στη λίμνη Κερκίνη, τα οποία η ομάδα συγκέντρωνε μέχρι και την περασμένη Κυριακή. Οι εργασίες αναστήλωσης θα δώσουν στο τέλος μία καλή αναπαράσταση του περιβόλου.
Ομιλία κ. Εγγλέζου, Αρχιτέκτονος
Ο τάφος έγινε με εκσκαφή και επανεπίχωση.
Η απομάκρυνση εξωτερικά των χωμάτων, ιδίως πάνω από τον ταφικό θάλαμο, θα γίνει εφόσον πρώτα ολοκληρωθούν τα στερεωτικά έργα στο εσωτερικό του μνημείου. Αλλιώς το βάρος των μηχανημάτων και οι δονήσεις θα προκαλέσουν ζημιές.
Στο ταφικό μνημείο έχουν τοποθετηθεί 19 αισθητήρες παραμόρφωσης, οι περισσότεροι στον ταφικό θάλαμο.
Η κατασκευή του ταφικού ορύγματος φαίνεται ότι έγινε πριν την κατασκευή του μνημείου.
Μεγάλοι σεισμοί στην περιοχή έγιναν κατά τον 6-7ο αι. μ.Χ. καθώς και το 1829 με επίκεντρο τη Δράμα. Είναι περιορισμένες οι ζημιές από σεισμούς που προκλήθηκαν στο μνημείο.
Όσον αφορά το ερώτημα αν επέφερε κατάχωση μια μεγάλη πλημμύρα, αυτό δεν συνέβη γιατί σ’ αυτή την περίπτωση θα είχαν καταρρεύσει οι σφραγιστικοί τοίχοι.
Ο σκελετός του νεκρού είναι διαταραγμένος από αρχαίους τυμβωρύχους.
ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ
Ακολούθησαν ερωτήσεις –εναλλάξ από αρχαιολόγους και δημοσιογράφους- οι οποίες απαντήθηκαν και από τους 3 που έκαναν την παρουσίαση (κκ Περιστέρη, Λεφαντζής, Εγγλέζος) και σε μια περίπτωση από την κ. Μενδώνη.
Κ. Κοκορού – Αλευρά
(καθηγήτρια Αρχαιολογίας στο παν/μιο Αθηνών)
Ε: Για το ταφικό όρυγμα, πόσο απέχει χρονικά η κατασκευή του από τον υπόλοιπο τάφο ή είναι ταυτόχρονη;
Α: Το όρυγμα προηγήθηκε δεν ξέρουμε αν έγινε ταυτόχρονα.
Ε: Βρέθηκαν λιθόπλινθοι μέσα στο όρυγμα από την επένδυσή του;
Α: Υπάρχει επένδυση στο κατώτερο τμήμα του ορύγματος. Από τα ευρήματα συμπεραίνεται ότι υπήρχε επένδυση του ορύγματος.
Ε: Πότε έγιναν οι σφραγιστικοί τοίχοι και οι επιχωματώσεις;
Α: Οι τοίχοι σφράγισης κατασκευάστηκαν με υλικό σε 2η χρήση. Το πώρινο υλικό του μνημείου είναι της ίδιας εποχής με τον τάφο.σ
Στο δάπεδο του 4ου χώρου (εννοεί του ταφικού θαλάμου) είναι πιο εκλεπτυσμένη η επεξεργασία των πωρολίθων.
Μαρμάρινο υλικό από το μνημείο επαναχρησιμοποιήθηκε σε άλλα μνημεία.
Τα επιγραφικά υλικά είναι μόνον τεκτονικά και οικοδομικά σημεία.
Κώττη, ΕΘΝΟΣ
Ε: Ποιος είναι θαμμένος εκεί;
Α: Με λέοντα στην κορυφή και τόσο τεράστιο ταφικό μνημείο θα μπορούσε να ήταν ένας μεγάλος στρατηγός του Μεγάλου Αλεξάνδρου. Όμως θα πρέπει να μελετηθεί το σκελετικό υλικό από ανθρωπολόγο για να έχουμε κάποιες απαντήσεις.
Χατζόπουλος
Ε: Φαίνεται ότι οι δυο προθάλαμοι του μνημείου ήταν επισκέψιμοι αρχικά. Οπότε οι προστατευτικοί τοίχοι είναι μεταγενέστεροι. Άρα μετά από ηθελημένη καταστροφή υπολείμματα και τμήματα γλυπτών αποτέθηκαν στον ταφικό θάλαμο και έκλεισε με τοίχους το μνημείο;
Α: Είχαμε πολλές επιδρομές από Θρακικά φύλα μετά τη μάχη της Πύδνας. Μετά τον 3ο αι μ.Χ. συνέβη μερική καταστροφή του μνημείου.
Στην αρχαιότητα το μνημείο ήταν γνωστό και ορατό οπότε, όπως είναι φυσικό, προσέλκυσε τυμβωρύχους.
Παπαδή MEGA
Ε: Αρχικά υποστηρίχθηκε ότι το μνημείο ήταν ασύλητο. Πότε έγινε και γιατί έγινε η επίχωση;
Α: Έγινε ταυτόχρονα με τους σφραγιστικούς τοίχους. Πρέπει να γίνει μελέτη επ’ αυτού. Τα ανοίγματα στα τύμπανα των διαφραγμάτων χρησιμοποιήθηκαν για να περάσει το χώμα της επίχωσης και σε μια περίπτωση χρησιμοποιήθηκε τμήμα (πλάκα) της μαρμάρινης οροφής ως ράμπα.
Ε: Άρα έγινε βεβήλωση πριν την επίχωση.
Α: Ναι, η βεβήλωση τοποθετείται στα ύστερα ρωμαϊκά χρόνια.
Antonio Corso
Ε: Η λεηλάτηση του μνημείου έγινε τον 3ο αι. της μ.Χ.
Α: Τότε οι τελευταίοι Μακεδόνες προσπάθησαν να προστατεύσουν το μνημείο, κληρονομιά ιστορική και πολιτιστική.
Αδαμοπούλου ΝΕΑ
Ε: Γιατί όχι καύση; Γιατί δεν έχουμε αναφορά σε κάποιες πηγές για το μνημείο;
Α: Υπήρχε πρόθεση του Μεγάλου Αλεξάνδρου να κατασκευαστεί ένα λαμπρό μνημείο στην Αμφίπολη, όπως αναφέρει ο Διόδωρος ο Σικελιώτης. Αν σωζόταν η βιβλιοθήκη της Αλεξάνδρειας ίσως να είχαμε γραπτές πηγές για το μνημείο. Το λιοντάρι αποδεικνύει ότι είναι θαμμένη μια σημαντική προσωπικότητα. Οι τοίχοι σφράγισης και η κατάχωση είναι της ρωμαϊκής περιόδου με υλικό σε 2η χρήση από το υλικό κατασκευής του τάφου.
(σημείωση δική μου: δεν της απάντησαν για την απουσία καύσης)
Μπάνου
Ε: Μας είπατε ότι ήταν ένα λατρευτικό μνημείο. Ποια η σχέση του με τον περίβολο; Δεν βρέθηκε καθόλου κεραμεική;
Α: Δεν βρέθηκαν καθόλου κτερίσματα στον ταφικό θάλαμο. Μπορεί και να είναι σε άλλο σημείο του τύμβου τα κτερίσματα. Στον 1ο και 2οχώρο βρέθηκαν κτερίσματα και κεραμεική που χρονολογούνται από 2-3οαι. μ.Χ
Αρχικά ήταν ανοιχτός ο περίβολος εκεί και υπήρχε πρόσβαση στο ταφικό μνημείο. Αργότερα έκλεισε. Ήταν χώρος λατρείας για ήρωα που ήταν ελεγχόμενα επισκέψιμος.
Κριμιώτη ΑΥΓΗ
Ε: Έγινε επίσκεψη του πρωθυπουργού ενώ δεν υπάρχει το ίδιο ενδιαφέρον, δημοσιότητα και χρηματοδότηση για άλλες ανασκαφές. Εσείς καλέσατε τον πρωθυπουργό;
Α: Ο Πρωθυπουργός ήρθε από ενδιαφέρον, μετά από την ενημέρωση που εγώ είχα κάνει προς το ΥΠ.ΠΟ. Από τη δημοσιότητα αυτό που κερδήθηκε είναι η σωτηρία του μνημείου.
Βελένη
Ε: Βρέθηκε μελαμβαφής ή ερυθρόμορφη ζωγραφική στα κεραμεικά;
Έγινε τομή στο σημείο καταστροφής του ψηφιδωτού;
Α: Ναι βρέθηκε μελαμβαφής κεραμεική καθώς και κάποια νομίσματαμεταξύ των οποίων του Αλέξανδρου του Γ (του Μέγα!) στους δυο χώρους εκτός από τον ταφικό θάλαμο. Στην τομή που έγινε στο ψηφιδωτό δεν βρέθηκε κάτι συγκεκριμένο αλλά διεπιστώθη το πάχος του ψηφιδωτού.
Κοντράρου – Ρασσιά ΕΛΕΥΘΕΡΟΤΥΠΙΑ
Ε: Τα ανοίγματα στην επίχωση έγιναν από τυμβωρύχους;
Α: Αρχικά η κατάχωση έφθανε μέχρι την οροφή και σιγά – σιγά κατακάθησε. Άρα μετά την επίχωση δεν θα μπορούσαν να εισέλθουν τυμβωρύχοι.
Τσακίρογλου ΠΡΩΤΟ ΘΕΜΑ
Ε: Ο σκελετός ανήκει σε ένα άτομο κι αν ανήκει στο άτομο για το οποίο κατασκευάστηκε το μνημείο. Αν υπάρχουν αναλογίες με αλεξανδρινά μνημεία.
Α: Φαίνεται ότι είναι ένας ο νεκρός, δεν ξέρουμε αν έγινε ο τάφος γι αυτό τον νεκρό, θα αποφανθεί ανθρωπολόγος για την χρονολόγηση και την ταυτότητα του νεκρού.
Όσον αφορά τον προσανατολισμό του τάφου, θέλει πολύ μελέτη διότι ο άξονας του τάφου δεν κινείται προς το κέντρο του τύμβου.
Τζιβελέκου
Ε: Έχει αποφασιστεί ποια θα είναι η ομάδα των ανθρωπολόγων;
Πείτε μας για τις ανθρώπινες φιγούρες στα επιστύλια.
Α: Πρέπει να ολοκληρωθεί η συντήρηση, φαίνονται αμυδρά ίχνη αλλά ακόμα δεν μπορούμε να πούμε κάτι με σαφήνεια.
Για τους ανθρωπολόγους δεν έχει ακόμα αποφασισθεί η ομάδα που θα αναλάβει τη μελέτη, θεωρούμε όμως ότι θα μπορούσαν να είναι Έλληνες.
Νικολούλια (συντηρήτρια ΥΠ.ΠΟ.)
Ε: Υπάρχει 2η είσοδος στο ταφικό μνημείο κάπου αλλού;
Α: Δεν υπάρχει άλλη είσοδος. Θα συνεχιστεί η ανασκαφή στον υπόλοιπο τύμβο.
Λυμπεροπούλου THE TOC
Ε: Πότε θα έχουμε τα αποτελέσματα της διασκόπησης;
Α: Σε 2-3 μήνες θα έχουμε απάντηση.
Μερτζάνη (συντηρήτρια)
Έκανε μια σύντομη παρέμβαση για τις ζωγραφιές στα επιστύλια. Είπε ότι απαιτεί πολύ χρόνο η συντήρηση και μας ζήτησε να τον παράσχουμε στους συντηρητές.
Ανέστη Η ΕΦΗΜΕΡΙΔΑ
Ε: Που βρίσκεται σήμερα ο σκελετός; Θα προκαλούσε κακό η φωτογράφιση; Οι ζωγραφιές εντοπίστηκαν πριν 2 μήνες;
Α: Ο σκελετός βρίσκεται στο μουσείο της Αμφίπολης. Οι παραστάσεις στα επιστύλια φάνηκαν μετά τον πρώτο καθαρισμό. Απομένει να γίνει καθαρισμός, συντήρηση και μελέτη νομισμάτων και κεραμεικών ευρημάτων.
Σπανέλης ΧΡΟΝΟΜΕΤΡΟ
Ε: Υποστηρίχθηκε ως αρχιτέκτων του περιβόλου και του μνημείου ο Δεινοκράτης;
Α: Το υποστηρίζουμε -είπε η κ. Περιστέρη- εγώ και ο κ. Λεφαντζής.
Να σας πούμε εδώ ότι αυτά που αναφέρετε τόσην ώρα ως επιστύλια είναι στην πραγματικότητα τμήμα θριγκού, πλίνθος με δυο κυμάτια και όχι επιστύλια.
Ο χώρος εισόδου του ταφικού μνημείου με την κλίμακα ήταν κλειστός, δίστηλος εν παραστάσει με στέγη κατά τους αρχαίους χρόνους και πριν τη βεβήλωση και σφράγιση του μνημείου.
Πρόκειται για ένα μεγάλο δημόσιο έργο όπου χρησιμοποιήθηκαν περίπου 3.000 κυβικά μέτρα μαρμάρου. Άρα, το ανέλαβε ένας μεγάλος αρχιτέκτονας που μπορεί να ήταν ο Δεινοκράτης. Ως δημόσιο έργο δεν είναι δυνατόν να ανατέθηκε από έναν πλούσιο άνθρωπο αλλά από σημαντικό πρόσωπο της εποχής.
(Δεν συγκράτησα το όνομά του) Βοτανολόγος
Ε: Υπάρχουν βοτανολογικά δεδομένα;
Α: Όχι κάτι ιδιαίτερο, αλλά υπάρχουν δείγματα χώματος από τη στρωματογραφία, τα οποία στο μέλλον θα μελετηθούν.
Καρατζαφέρης ΕΛΕΥΘΕΡΟΣ ΤΥΠΟΣ
Ε: Ο νεκρός και ο τάφος ταυτίζονται;
Α: Θα απαντήσει ανθρωπολόγος.
Παγουλάκης ΑΝΤ1
Ε: Μπορούμε να αποκλείσουμε ότι ο νεκρός ήταν μέλος της βασιλικής οικογένειας ή και ο ίδιος ο Αλέξανδρος ο Μέγας;
Α: Τίποτε δεν μπορούμε να αποκλείσουμε. Δεν ξέρουμε ακόμη αν πρόκειται για μέλος της βασιλικής οικογένειας ή στρατηγό.
Όσον αφορά τη χρονολόγηση, το βοτσαλωτό ψηφιδωτό από την τεχνοτροπία του και ο τρόπος κατασκευής του τοποθετείται στο τελευταίο τέταρτο του 4ου αι. π.Χ. καθώς επίσης και η τοιχοδομία του περιβόλου και του μνημείου. Επίσης το θέμα του ψηφιδωτού ήταν σύνηθες και αγαπητό κατά την ίδια αυτή εποχή.
Χατζή ALPHA
Ε: Ποια μέλη από το σκελετό βρέθηκαν;
Τι λέει το ένστικτό σας, υπάρχουν κι άλλα μνημεία στον τύμβο;
Έχουμε κομμάτια από τις ασπίδες που κοσμούσαν το βάθρο του λέοντα;
Α: Για το πρώτο ερώτημα θα αποφανθεί ανθρωπολόγος, ενώ για το δεύτερο θα μας δείξει η διασκόπηση.
Τώρα, για το τρίτο ερώτημα, βρέθηκαν ημικίονες και 2 κομμάτια από έξεργες ασπίδες. Στις ασπίδες υπάρχει επεξεργασία που δείχνει ότι είχαν δεχθεί στούκο σαν βάση και επ’ αυτού ζωγραφικές παραστάσεις. Επίσης, στη βάση του λέοντα έχουμε σε δωρικούς ημικίονες ιωνικά κιονόκρανα.
Εδώ παρενέβη η κ. Μενδώνη η οποία είπε ότι η λεκάνη του νεκρού είναι διαμελισμένη και έχει συνθλιβεί από την πτώση των άνω λίθων. Ότι γενικά ο σκελετός είναι σε ευαίσθητη κατάσταση λόγω της υγρασίας και θα πρέπει να συντηρηθεί και να στερεωθεί για να μπορέσει να δώσει απαντήσεις. Επίσης διευκρίνισε ότι προς το παρόν η ανασκαφή χαρακτηρίζεται σωστική όμως, μετά και από την κατάθεση σχετικού φακέλου που έχει ζητηθεί από την κ. Περιστέρη, θα χαρακτηριστεί συστηματική, πράγμα που ούτως ή άλλως φάνηκε από την αρχή, όταν ανευρέθησαν οι σφίγγες.
Η ανασκαφή αυτή είναι σαν εργασία σε ορυχείο ή τούνελ, με λάμπες ορυχείου και γι αυτό υπήρξε συνεργασία και βοήθεια από την ΕΓΝΑΤΙΑ.
«Θα γίνει της Αλαμουντίν» ψιθύριζε με ικανοποίηση στέλεχος του υπουργείου Πολιτισμού το πρωί του Σαββάτου στο κατάμεστο αμφιθέατρο της Μπουμπουλίνας. Ηταν λίγο πριν αρχίσουν οι ομιλίες της Κατερίνας Περιστέρη και των στενών συνεργατών της που ήρθαν από την Αμφίπολη στην Αθήνα για μια παρουσίαση των ευρημάτων της ανασκαφής. Ουσιαστικά για να βάλουν την επίσημη τελεία στην ανασκαφή, πριν αρχίσει το κεφάλαιο της επίπονης, χρονοβόρας έρευνας.
Πέντε ώρες μετά, αποχωρώντας από την Μπουμπουλίνας, φωνές είχαν υψωθεί, αντιρρήσεις είχαν εκφραστεί, τα πνεύματα είχαν ανάψει, χασμουρητά διέτρεξαν την αίθουσα, κριτική ασκήθηκε από όλες και προς όλες τις πλευρές και οι περισσότεροι ένιωθαν πως όχι μόνο δεν έγιναν σοφότεροι αλλά μάλλον έφυγαν με περισσότερα ερωτήματα. Ηταν η στιγμή που η Κατερίνα Περιστέρη εξαφανίστηκε. Κυριολεκτικά. Δέκα λεπτά πριν την προγραμματισμένη έναρξη της παρουσίασης, κατευθύνομαι στην αίθουσα και διακρίνω την πόρτα του «υπουργικού ασανσέρ» (αυτό που πηγαίνει μόνο στον πέμπτο όροφο) να ανοίγει και τον Κώστα Τασούλα, με χαλαρό στυλ να συνοδεύει την Κατερίνα Περιστέρη. Η αρχαιολόγος ανασκαφέας της Αμφίπολης φοράει τα αξεσουάρ που δεν αποχωρίζεται ποτέ: μαύρο μπερέ, κόκκινο κασκόλ. Χαμογελάει συνεχώς. Χαμόγελα που συνεχίστηκαν μέχρι λίγο πριν το τέλος της παρουσίασής της, οπότε η δυναμική παρέμβαση δημοσιογράφου φανέρωσε όσα θα ακολουθούσαν τις επόμενες σχεδόν τέσσερις ώρες.To “ταξίδι” της Κατερίνας Περιστέρη και ο λόφος μυστήριο
«Θα κάνουμε ένα μικρό ταξίδι στην περιοχή», «αυτό είναι ένα ανασκαφικό οδοιπορικό», «ήθελα να σας ταξιδέψω»: Αυτές ήταν φράσεις που συχνά έλεγε κατά την παρουσίασή της η ανασκαφέας της Αμφίπολης και προϊσταμένη της Εφορείας Αρχαιοτήτων Σερρών. Μια παρουσίαση που έμοιαζε περισσότερο με χαλαρωτική αφήγηση παρά με επιστημονική παρουσίαση. Αν τους προηγούμενους μήνες απορούσαμε συχνά για το στρυφνά επιστημονικό ύφος των ανακοινώσεων για τα ευρήματα, τώρα βρεθήκαμε μπροστά σε μία εξιστόρηση χωρίς νέα επιστημονικά συμπεράσματα και αναλύσεις.
Η Κατερίνα Περιστέρη μίλαγε συχνά για «υπέροχα», «καταπληκτικά», «μοναδικής τέχνης» ευρήματα, για «βέβηλα χέρια» τυμβωρύχων, για «λόφο μυστήριο». Εξήγησε πως στην αρχή δούλεψαν «σαν ταπεινοί τοπογράφοι» στον λόφο και περιγράφοντας τις Καρυάτιδες είπε «συγκινηθήκαμε όταν είδαμε μπροστά μας αυτά τα καταπληκτικά έργα».
Ωσπου η αναφορά στον σκελετό του νεκρού ή μάλλον το γεγονός πως δεν δόθηκε κανένα στοιχείο προκάλεσε τις πρώτες παρεμβάσεις, τις αντιδράσεις για το γεγονός ότι δεν υπήρξε ούτε μια φωτογραφία ή στοιχεία για την κατάσταση του σκελετού, τον τρόπο που βρέθηκε ακριβώς κ.ο.κ. «Δεν μετράει τόσο η καλή φωτογραφία όσο η προστασία του σκελετού» δήλωσε η κυρία Περιστέρη –λες και το ένα αποκλείει το άλλο. Κάθε άλλη ερώτηση για τον σκελετό ( και ήταν πολλές και επίμονες) οδηγούσαν σε αδιέξοδο.Ο ψίθυρος της Αννας Παναγιωταρέα
Χρειάστηκε να ολοκληρώσουν τις παρουσιάσεις τους ο αρχιτέκτονας Μιχάλης Λεφαντζής και ο πολιτικός μηχανικός Δημήτρης Εγγλέζος, για να δείξει η κυρία Περιστέρη μια από τις φωτογραφίες του power point της λέγοντας πως απεικονίζει οστά του σκελετού. Και ενώ αρνείτο επίσης πεισματικά να μας πει πότε και που θα γίνει η εξέταση του σκελετού, μετά από ερώτηση του iefimerida.gr αποκάλυψε ότι ο σκελετός βρίσκεται ακόμα στο μουσείο της Αμφίπολης.
Με τον αρχαιολόγο και διευθυντή του Μουσείου Κυκλαδικής Τέχνης Νίκο Σταμπολίδη να κάνει τον συντονισμό και αριστοτεχνικά να ισορροπεί μεταξύ ερωτήσεων και απαντήσεων (συχνά ανέλαβε ο ίδιος να εξηγήσει ή να επιμείνει προς τους ερωτηθέντες), οι εντάσεις συνεχίστηκαν. Οι δημοσιογράφοι σχεδόν… εκλιπαρώντας ζητούσαμε στοιχεία για τον σκελετό, η κυρία Περιστέρη αρνιόταν να απαντήσει. Η Αννα Παναγιωταρέα στην πρώτη σειρά της ψιθύρισε κάποια στιγμή «πες, πες τι βρήκατε» και ο αρχιτέκτονας Μιχάλης Λεφαντζής ξέσπασε εναντίον δημοσιογράφου που αναφέρθηκε στο γεγονός ότι οστά του σκελετού βρέθηκαν εντός και εκτός του τάφου ρωτώντας την «εσείς που το είδατε αυτό» για να του απαντήσουν όλοι μαζί σχεδόν «στο επίσημο δελτίο τύπου!»Εδώ ο Μέγας Αλέξανδρος, εκεί ο Μέγας Αλέξανδρος, που είναι ο Μέγας Αλέξανδρος;
Ηταν η στιγμή που τα λόγια του Νίκου Σταμπολίδη στην αρχή της διαδικασίας άρχισαν να μοιάζουν προφητικά. Είχε πει: «στην αρχαιολογία ποτέ δεν λες ποτέ και οπωσδήποτε δεν λες οπωσδήποτε». Η ονοματολογία είχε επιστρέψει και το ερώτημα δεν ήταν απλά ποιος είναι ο νεκρός αλλά κυρίως γιατί δήλωσε στο παρελθόν η Κατερίνα Περιστέρη πως ανήκε σε άντρα στρατηγό της εποχής του Μεγάλου Αλεξάνδρου.
«Με ένα λιοντάρι στην κορυφή κι ένα τεράστιο μνημείο είπα ότι θα μπορούσε να είναι στρατηγός. Κανείς δεν έχει τη σιγουριά να πει οτιδήποτε» δήλωσε για να επαναλάβει «δεν μπορούμε να αποκλείσουμε κανένα όνομα» δημιουργώντας ένα σούσουρο για το αν εννοεί και τον Μέγα Αλέξανδρο. «Δεν απαντώ σε θεωρίες συνωμοσίας ότι εκεί είναι θαμμένος ο Μέγας Αλέξανδρος». Αργότερα στην ερώτηση αν θα μπορούσε να είναι μέλος της οικογένειας του Μεγάλου Αλεξάνδρου προσπάθησε να κόψει τη συζήτηση λέγοντας πως κανείς δεν μπορεί κανείς να πει τίποτα με σιγουριά.
Εχοντας τελειώσει πια την παρουσίαση και εν μέσω απανωτών ερωτήσεων αίφνης αποκάλυψε ότι υπάρχουν κι άλλα ευρήματα, όπως τα περίφημα νομίσματα του Αλεξάνδρου του 3ου που χρονολογούνται στον 2ο αιώνα, περίοδο των τελευταίων Μακεδόνων βασιλέων, γεγονός που προκάλεσε μικρά επιφωνήματα μέσα στην αίθουσα.Η έφοδος της Λίνας Μενδώνη
Ξαφνικά, από τις πλαϊνές θέσεις του αμφιθεάτρου όπου παρακολουθούσε τη συζήτηση, η γενική γραμματέας του υπουργείου Πολιτισμού έσπευσε να πάρει θέση στο πάνελ και να μιλήσει, με εμφανή εκνευρισμό. Με ένταση που δεν κάλυψε η βραχνή φωνή της αφού ταλαιπωρείται από κρύωμα, ένταση που φανέρωσε η κοφτή πρώτη φράση της για «τις ερωτήσεις αλλά και τις απαντήσεις» που την εκνεύρισαν. Ηταν η στιγμή που η Κατερίνα Περιστέρη είχε αναφερθεί σε πολλούς εθελοντές με αγάπη για την αρχαιολογία που έλαβαν μέρος στην ανασκαφή ξεσηκώνοντας αντιδράσεις σε όλη την αίθουσα.
«Δεν υπήρξαν εθελοντές στην ανασκαφή, η κυρία Περιστέρη το είπε αυτό ίσως λόγω κόπωσης, μόνο μια στενή και επί χρόνια συνεργάτης της ήταν εθελόντρια» τόνισε κλείνοντας τη συζήτηση η Λίνα Μενδώνη, για να απαντήσει στη συνέχεια στο ερώτημα που επί ώρες βασανιστικά αρνιόταν η αρχαιολόγος να απαντήσει. «Βρέθηκε ο σκελετός σε πληρότητα σχεδόν 100%, αποσπασματικά εντός και εκτός του ταφικού ορύγματος. Στο όριο του ορύγματος ήταν το κρανίο, ενώ εκτός ήταν η κάτω γνάθος. Βρέθηκε η σπονδυλική στήλη, πλευρά, χέρια, πόδια και η λεκάνη που ήταν διαμελισμένη λόγο ρίψης λίθων.». Η δε «θεωρητική» καθυστέρηση για την παράδοση του σκελετού στους ειδικούς οφείλεται στο γεγονός ότι πρέπει να δημιουργηθεί η σωστή ομάδα επιστημόνων με όλες τις ειδικότητες επιστημόνων –οστεολόγοι, ανθρωπολόγοι, ιατροδικαστές που απαιτούνται.
Η Λίνα Μενδώνη τόνισε ξανά και ξανά ότι μιλάει ως γενική γραμματέας και όχι ως αρχαιολόγος, αποκλείοντας κάθε ερώτηση για τη δική της εκτίμηση για τα ευρήματα. Δίνοντας την εντύπωση ότι η ίδια έχει κάποια συμπεράσματα οι πρώτες απαντήσεις σε σχέση με τα ευρήματα, σταθερά αρνήθηκε οποιαδήποτε τέτοιου τύπου παρέμβαση. Ο Κώστας Τασούλας απαγγέλει Καβάφη
Απαντήσεις ζητήσαμε από την Λίνα Μενδώνη και για τους ένοπλους φρουρούς που ανέφερε η Κατερίνα Περιστέρη πως τοποθετήθηκαν στον τύμβο τις πρώτες μέρες μετά την αποκάλυψη των Σφιγγών. Η γενική γραμματέας τόνισε πως δεν ζητήθηκαν ένοπλοι φρουροί, αλλά αστυνομική προστασία από το Υπουργείο Δημόσιας Τάξης και το αστυνομικό τμήμα της περιοχής. Το αν οι αστυνομικοί έχουν υπηρεσιακό όπλο μαζί τους ή όχι προφανώς δεν είναι δουλειά του υπουργείου, είπε. Ηταν η στιγμή που επέστρεψε στην αίθουσα ο υπουργός – είχε αποχωρήσει πριν αρχίσουν οι παρουσιάσεις.
Πλησίασε ένα πηγαδάκι των δημοσιογράφων, τη στιγμή που η Λίνα Μενδώνη αναφερόταν σε εκείνες τις μέρες του Αυγούστου. Χαμηλόφωνα ο Κώστας Τασούλας είπε στους διπλανούς του «Εκείνη του Αυγούστου – Αύγουστος ήταν; – η βραδιά… Μόλις θυμούμαι πια τα μάτια». Για να ρωτήσει «το ξέρετε αυτό το ποίημα του Καβάφη;» Αποχωρώντας από την Μπουμπουλίνας, με την κυρία Περιστέρη άφαντη –έπρεπε να φύγει για να προλάβει την πτήση της, σύμφωνα με τους συνεργάτες της- η κυρίαρχη απορία ήταν «γιατί έπρεπε τώρα να γίνει αυτή η πεντάωρη συνάντηση αφού δεν είχαμε κάτι ουσιαστικό να πούμε και να ακούσουμε». Νιώθοντας πως συχνά χτυπήσαμε σε τοίχο ζητώντας απαντήσεις, ένα πράγμα ζητήσαμε αποχωρώντας: Να επισκεφθούμε το μνημείο που όσα κι αν πει κανείς, ό.τι κι αν πει είναι όντως μια λαμπρή ψηφίδα στην ιστορία της Ελλάδας, όπως είπε εξαρχής ο αρχαιολόγος Βασίλης Λαμπρινουδάκης.
By continuing to use the site, you agree to the use of cookies. more information
The cookie settings on this website are set to "allow cookies" to give you the best browsing experience possible. If you continue to use this website without changing your cookie settings or you click "Accept" below then you are consenting to this.
