Η Κερκίνη του χθες και του σήμερα

 Εξακοντιζόμαστε με την βοήθεια του ταχύτερου μεταφορικού μέσου του νου, σχεδόν 20000 χρόνια πριν από το σήμερα, έληγε τότε η τελευταία περίοδος παγετώνων που γνώρισε η γηραιά μας ήπειρος, ο παγετώνας της Ροδόπης έλειωσε και οι τρομακτικοί όγκοι νερού που προέκυψαν κύλησαν από τις βουνοπλαγιές ως κάτω χαμηλά σε μια πεδιάδα αυτή που πολύ αργότερα μετασχηματίστηκε στην πεδιάδα των Σερρών που γνωρίζουμε.

 
 
Η μια βρισκόταν στο νότιο τμήμα της πεδιάδας και οι ιστορικοί την ονόμαζαν “Κερκινίτιδα” ή “Κέρκουρο” και η άλλη ήταν στα βορειοδυτικά και είχε την ονομασία “Πρασιάδα”.
 
 
 
Οι αιώνες περνούσαν, ο ποταμός με τους χείμαρρους συνέχιζαν το έργο τους χωρίζοντας ξανά και ξανά τις λίμνες, καθώς ήρθε ο 20ος αιώνας βρήκε στην περιοχή απλωτά βαλτοτόπια και αναρίθμητες μικρές λίμνες, δυο ήταν οι πιο μεγάλες: του Αχινού στα ανατολικά και η Κερκίνη, στη θέση περίπου της αρχαίας Πρασιάδας. Η Κερκίνη που την περίοδο της Οθωμανικής κυριαρχίας ονομαζόταν Μπούτκοβο, ήταν σαφώς πιο μικρή από τη λίμνη του Αχινού κι αρκετές μάλιστα ήταν οι φορές που στέγνωνε εντελώς, όλος αυτός ο κόσμος των νερών έσφυζε από μορφές ζωής, φυτικές και ζωικές.
 
 
Ωστόσο ο ποταμός δεν ήταν πάντοτε μια ευλογία για τους κατοίκους του τόπου. Δυναμικός και ασυγκράτητος, δεν κατόρθωνε όλες τις φορές να παραμένει στα όρια που του απλωνόταν με μανία πλημμυρίζοντας χωριά και καλλιέργειες, φτάνοντας σχεδόν ως τα ρίζα των βουνών και των λόφων. Η κατάσταση για τους κατοίκους έγινε πραγματικά πολύ άσχημη ιδίως μετά τους βαλκανικούς πολέμους την μικρασιατική καταστροφή και την εγκατάσταση στην περιοχή των προσφύγων, τότε η γη ήταν πολύτιμη γιατί ήταν αναγκαία.
 
 
Το 1928 το ελληνικό δημόσιο αναθέτει στην εταιρία John Monks-Ulen & Co από της ΗΠΑ το έργο της μετατροπής της πεδιάδας των Σερρών ΄΄ … σε δεκάδες χιλιάδες στρέμματα εύφορων χωραφιών…΄΄ έξι χρόνια αργότερα η ξένη εταιρία που έμεινε γνωστή στο πανελλήνιο σαν Ουλεν, είχε περάτωση το έργο, αποξηράνθηκαν η λίμνη του Αχινού και αρκετοί βάλτοι, διευθετήθηκαν με αναχώματα οι κοίτες του Στρυμόνα, κι ένα φράγμα στήθηκε το 1932 κοντά στο χωριό Λιθότοπος, ο πρώτος αυτός φραγμός στη ροή των νερών του ποταμού υπήρξε η απαρχή της δημιουργίας της λίμνης Κερκίνης ως τεχνητού ταμιευτήρια νερού όπως τον γνωρίζουμε σήμερα.
 
 
Ο σκοπός που δημιουργήθηκε η τεχνητή λίμνη ήταν τριπλός: ν΄ αντιμετωπιστούν οι πλημμύρες, οι αυξημένες ανάγκες για άρδευση των καλλιεργειών και η συγκράτηση των υλικών που μεταφέρει ο Στρυμόνας.
Ωστόσο και πάλι ο ποταμός γέμισε με φερτά υλικά την λίμνη, το 1952 αναγκάστηκαν να υψώσουν το ανάχωμα, και πάλι ο ποταμός ξέφευγε από όρια του, γέμισε τη λίμνη δημιουργούσε με τις αποθέσεις του εύφορες εκτάσεις που οι άνθρωποι επιθυμούσαν να καλλιεργήσουν, και το 1982 εγκαινιάζεται το νέο φράγμα, ο ποταμός όμως, εξακολουθεί να υπάρχει και να ορίζει διαφορικά από τον άνθρωπο, ίσως μας ωθεί να αντιμετωπίσουμε την κατάσταση με μια άλλη οπτική, αυτήν της συνύπαρξης με την φύση και όχι αυτής της άμετρης εκμετάλλευσης των στοιχείων της.
 
 
Όπως ήταν επόμενο, όλες τις αλλαγές στη γεωμορφολογία και στην υδρολογία του τόπου τις ακολουθούσαν οι κατάλληλες προσαρμογές των φυτών και των ζώων, τα οποία με σφρίγος και πείσμα ξεπερνούσαν τα αδιέξοδα. Έτσι το βασίλειο αυτό του νερού μπορούσε να διατηρείται ως ΄΄παράδεισος επί γης ΄΄με ανεκτίμητο φυσικό πλούτο, πως συνέβη αυτό; η σημερινή λίμνη βρίσκεται πάνω σε πανάρχαιο υγροτοπικό χώρο, από το ουρανό της διέρχεται ένας επίσης πανάρχαιος αέρινος διάδρομος που ακολουθούν τα πουλιά μεταναστεύοντας.
 
 
Είναι λίμνη σχετικά αβαθής με πλούσια την υδρόβια και παρόχθια βλάστηση και ήπιες κλίσεις ανάγλυφου στα βόρεια και στα βορειοανατολικά, έχει αδιάλειπτη τροφοδοσία από τον ποταμό τόσο σε νερό όσο και σε θρεπτικά στοιχεία αλλά και επειδή περιοδικά η λίμνη παρουσιάζει υψηλή παραγωγικότητα. Εξαιτίας αυτών των συνθηκών που σε άλλες τεχνητές λίμνες δεν ισχύουν, στάθηκε δυνατό σ΄ ένα έργο ανθρώπου ν΄ αποτελέσει προπύργιο και καταφύγιο ζωής μοναδικό παράδειγμα ζωντανού ταμιευτήρα στη χώρα μας.
 
 

Η πορεία μέσα στο χρόνο

Όπως κάθε ποταμός, έτσι κι ο Στρυμόνας, πιστός στο ρόλο του, χιλιετηρίδες ολόκληρες κουβαλά υλικά που μεθοδικά στοιβάζει στην πεδιάδα των Σερρών. Στο διάβα του τα βουνά κι οι λόφοι πλουταίνουν από φυτά και ζώα, αρχαίοι συγγραφείς, όπως ο Ηρόδοτος, αναφέρουν πυκνότατα δάση από πεύκα, βαλανιδιές , καστανιές και οξιές. Όταν το 480 π.χ. έφθασαν στρατεύματα, κατασκεύασαν για να περάσουν τον Στρυμόνα, μια ξύλινη γέφυρα στηριγμένη σε βάρκες. Σημερινοί ιστορικοί, μελετώντας τα απομεινάρια της στην αρχαία Αμφίπολη, υποστηρίζουν πως χρειάστηκε να κοπούν από τα τριγύρω δάση 12,000 δέντρα για μια τεράστια γέφυρα που σήκωσε τον ατελείωτο περσικό στρατό. Μέσα στην πλούσια βλάστηση αναφέρουν, επίσης, οι αρχαίοι γεωγράφοι ότι ζούσαν πλήθος τα μεγάλα θηλαστικά : ελάφια, αγριογούρουνα, αρκούδες, ταύροι, μα και λιοντάρια, λεοπαρδάλεις και λίγκες !
Οι σοβαρές αλλαγές με τον μεγάλο αντίκτυπο ξεκίνησαν στις αρχές του 20ου αιώνα ακολουθώντας τις έντονες ιστορικές αλλαγές στα Βαλκάνια. Στη δεκαετία του ’20, και μετά την Μικρασιατική καταστροφή, 85000 κατατρεγμένοι πρόσφυγες, φτάνουν στην περιοχή των Σερρών και στα χωριά κοντά στους υγρότοπους, πληροφορούνται ότι ο τόπος είναι καρπερός κι οι λίμνες έχουν ψάρι, εδώ εναποθέτουν τις ελπίδες για το μέλλον τους, δουλευτάριδες καθώς ήταν, την σκληρή εργασία δεν την τρόμαξαν, τρόμαξαν, όμως, την ελονοσία που πραγματικά τους αποδεκάτισε, ασυνήθιστοι καθώς ήταν στην αδυσώπητη αυτή ασθένεια. Την ίδια δεκαετία το Ελληνικό Δημόσιο εντάσσει την περιοχή σε ένα πρόγραμμα αποξηράνσεων που κύριους στόχους είχε την απόκτηση καλλιεργήσιμης γης και την άρδευση της, την αντιμετώπιση των πλημμύρων μα και την καταπολέμηση της ελονοσίας, κι έτσι, το 1932 ολοκληρώνεται η κατασκευή του πρώτου φράγματος του Στρυμόνα.
Οι δραματικές αλλαγές στην φύση και στο τοπίο του υγρότοπου αρχίζουν, γύρο από την λίμνη Κερκίνη, σε μία ακτίνα 10 περίπου χιλιομέτρων από τις όχθες της, έχουν αναπτυχθεί 21 χωριά, απομεινάρια αρχαίων κατασκευών και ριζωμένα παμπάλαια έθιμα συναντά κανείς σ’ αυτά, όπως το τείχος στο Μανδράκι και την τέλεση των Αναστενάριων, κάθε χρόνο, στο χωριό Κερκίνη. Κάποια από τα χωριά είχαν στρατηγική σημασία για τις Ελληνικές δυνάμεις κατά τους Βαλκανικούς πολέμους, όπως η Βυρώνεια όπου είχε εγκατασταθεί το Ελληνικό στρατηγείο, εδώ ο Βενιζέλος και ο Κωνσταντίνος συνεργάστηκαν για τους όρους της ειρήνης, μια επιγραφή σ’ ένα πλάτανο του σιδηροδρομικού σταθμού μαρτυρεί το γεγονός.

 

Ο κατακλυσμός της εποχής του Δευκαλίωνα που μερικοί, (Καφταντζής 1972) τον τοποθετούν στο 1796 π.χ. πρέπει να θεωρεί πραγματικό γεγονός για την περιοχή των Σερρών, παρόμοιούς ΄΄κατακλυσμούς ΄΄ προκάλεσε συχνά ο Στρυμώνας. Σύμφωνα με τον Όμηρο οι Παίονες που αρχικά κατοικούσαν στην κοιλάδα του Αξιού και ύστερα μετακινήθηκαν στην περιοχή του Στρυμόνα έλαβαν μέρος στον τρωικό πόλεμο (περίπου το 1200 π.χ.) με την πλευρά των Τρώων. Όπως αναφέρει ο Ηρόδοτος ήταν φύλο συγγενικό με αυτούς και βέβαια ελληνόφωνο όπως οι Τρώες, αναφέρεται επίσης, εκστρατεία του Έκτορα στην περιοχή του Στρυμόνα, πριν από τα τρωικά για να βοηθήσει τους φίλους του θράκες που επίσης ήταν σύμμαχοι του στον τρωικό πόλεμο.
Ο Ησίοδος είναι ο πρώτος (γύρο στα 750 π.χ.) που αναφέρει τον ποταμό με το όνομα Στρυμών, κατά τον Ευριπίδη γιος του ΄΄καλλιγεφυρου΄΄ Στρυμόνα ήταν ο Θράκας βασιλιάς Ρήσος που έλαβε μέρος στον τρωικό πόλεμο και φονεύθηκε από τον Διομήδη.

Κατά τον Ψευδοπλούταρχο ο Στρυμόνας ΄΄άκουσας περί Ρήσου τελευτής… εαυτόν έρριψε εις ποταμόν Παλαιστίνος , γιος του Ποσειδώνα και επίσης βασιλιά της Θράκης. ΄΄έχων πόλεμο … τον υιόν Αλιάκμονα στρατηγόν έπεμψε ο δε προπετέστερον μαχόμενος ανηρέθη, περί δε… άκουσας Παλαιστίνος… εαυτόν έρριψε εις ποταμόν Κόνοζον ότι απ΄ αυτού Παλαιστίνος ωνομάσθη΄΄. Στη γη τη ΄΄Στρυνονία΄΄ έφτασε και ο μυθικός Ηρακλής όταν εκτελώντας τον δέκατο άθλο του προσπαθούσε να περιμαζέψει τα βόδια του Γηρυόνη, τότε κατά τον Απολλόδωρο, ΄΄Στρυμόνα μεμψάμενος τον ποταμό πάλαι πότε το ρείθρο πλωτών εμπλήσας πέτραις απλωτών ποίσεν΄΄.

Ο ίδιος ήρωας υπηρετώντας τον Συλέα έναν κακότροπο αμπελοκτήμονα της περιοχής Φυλλίδας οργίστηκε μαζί του και γύρισε τον ποταμό προς τους αμπελώνες τους οποίους καταπλημμύρισε. Στη συμβολή του Αγγίτη με την πρώην λίμνη Αχινού τοποθετούν μερικοί το ΄΄Νησσιον πεδίον΄΄ από το οποίο ο Πλούτωνας άρπαξε την Περσεφόνη στα έγκατα της γης όταν η τελευταία άπλωσε το χέρι της για να κόψει έναν νάρκισσο. Πρέπει να θεωρηθεί βέβαιο ότι κατά την μακρινή εκείνη εποχή τα εδάφη του ΄΄Νησσίου Πεδίου΄΄ είχαν μηχανική συμπεριφορά ίδια ακριβός με την σημερινή. Κάτω από το επιφανειακό έδαφος υπάρχει παχύ στρώμα βούρκου, μέχρι 40 και πλέων μέτρων, σε αυτόν τον βούρκο κινδύνευσε πριν από λίγα χρόνια να βουλιάξει και να βρεθεί στην αγκαλιά του Πλούτωνα όχι απλώς μια Περσεφόνη αλλά ένα σύγχρονο χωματουργικό μηχάνημα.

 kerkinitoday.gr

Making money from our rich monuments

Cyprus is not alone in investing next to nothing in cultural heritage conservation. It is paradoxical that countries with the longest ancient histories – with probably the richest and most impressive archaeological and other monuments – pursue ‘development’ policies and budget allocations which put culture way down the list of priorities.

It is said that monuments are not a ‘productive sector’. Historical monuments and ruins from our past are invaluable, cannot be replaced, relocated, removed or reconstructed. Still, very little money is invested in heritage conservation. A recent Report by the Global Heritage Fund (GHF) confirms this apparent anomaly.

A recent World Bank Report on the financial neglect of monuments and heritage in general, coined the term ‘client crisis’ to draw attention to the same issue. When money is not channeled to monuments, likewise monuments do not generate any money.
Heritage and Economy

Money and monuments have a complex and elusive relationship which becomes far more awkward by the approach and practices pursued by public authorities at various levels, which, in their sincere pursuit of high science and scholarly knowledge, divorce monuments from the hard realities of public policy and market economics.

Proactively, economists have developed a keen interest in heritage and culture that goes beyond the traditional attachment to value as an outcome of quantity focusing equally on the money value of quality. More than this, economists have succeeded in developing methods of capturing money flows created by conservation investment to support financial policies for sustainable heritage conservation.

Two principles

The early economic studies of important heritage projects undertaken mainly by the World Bank (City of Split, Croatia, Fez Medina,

Morocco, Petra in Jordan, Bulgarian Christian Monasteries, etc.) have produced impressive results strengthening the methodologies for the valuation and monetisation of benefits of heritage conservation helping to justify significant increases in conservation investment as a result.

These and many other later studies have established two important principles that underpin much of the contributions economists make in heritage conservation.

First, the historical and scientific value of monuments is too abstract to capture the attention of public policy makers as an economic priority. Second, to mobilise funds for conservation, economists propose a social approach to value based on the tangible benefits of conservation accruing to real people as citizens, residents, visitors, consumers, producers or scholars. Value can only exist in a social context.

Many heritage specialists of various backgrounds, however, continue to question whether historical monuments and cultural areas can be said to have a ‘market’, or even if they are meant to have a ‘market’.

Economists are quick to clarify that what they mean by ‘market’ is all of us who derive satisfaction from conservation, similar to the satisfaction we enjoy when consuming something we value and spend money; who enjoy the pleasure of the sight and knowledge of the history of a monument; who are enriched by the experience of a visit to a monument.

This is essentially what economists call the ‘services’ of a monument.  It is true that monuments are of various types, with different potential relationships with the market. A castle is different from a museum in this sense. What they have in common, which is of particular interest, is their powerful role in urban regeneration, employment growth and municipal finance.

A particular brand of economic studies applied to the field of heritage, collectively known as impact studies, specifically popular with decision-makers responsible for budget expenditure allocations, measure with considerable success the income and employment benefits of heritage conservation investment.

The recent studies reported by David Throsby of the Old Bazaar of Skopje and the Old Town of Tbilisi in Georgia illustrate well how impact studiers can be used to generate solid evidence for the diverse regeneration impacts arising from investment in heritage areas.

Job creation

Let us take a look at the famous Guggenheim Museum in Bilbao. Until recently it was talked about mainly in connection with the impressive architecture of Frank Gehry. An economist at the University of Bilbao, Beatriz Plaza, reported that the museum paid for itself in nine years — a world record.

When it opened, tourism increased immediately. The number of hotel stays rose by about 62,000 a month producing an additional 740,000 hotel stays a year.

The museum has generated about 1,000 jobs and support 4,500 more in occupations such as translation, library services, and handicrafts. It has increased the demand for knowledge of foreign languages, tourism packaging, advertising, marketing, film production and business management.

As we speak, there are serious studies under way for the development of Guggenheim Museum in Helsinki, a 12,000sq.m museum with 4,000sq.m of exhibition space.

Scenarios have been worked out for the expected number of visitors, the consequent revenues and the part of the operating costs they will cover. It is estimated that visitors will be about 500,000 yearly likely to generate about €6.5 million from museum operations.

The expected economic impact of Guggenheim Helsinki in terms of spending in the City of Helsinki will be significant likely to increase by €4.0 million yearly while visitors to Finland extending their stay as a result of the new museum will generate an additional €2.9 million annually.

Monuments and money is becoming a new linkage in the economics of heritage and this synergy promises to be an even more important agent of city regeneration with far reaching impacts on urban as well as cultural development.

At home now, the development of the New Archaeological Museum in Nicosia, much needed for both economic and cultural reasons, is being abortively debated in the corridors of various departments for years without any real willingness to involve the private sector and its interests in the development process. Without money there will be no museum and, for the same reason, without a design that makes financial sense money will not be forthcoming, leaving Nicosia and our cultural education and competitive strength with yet another minus.

http://in-cyprus.com/making-money-rich-monuments/

Συρία, η «Μικρή Μακεδονία»: Αμφίπολη, Δίον, Πέλλα

Έκθεση με 300 και πλέον φωτογραφίες από τη Συρία, έναν «κόσμο οριστικά χαμένο», εγκαινιάζεται στις 6 Φεβρουαρίου, στο Πολιτιστικό Κέντρο Θεσσαλονίκης του ΜΙΕΤ.

Ο «χαιρετισμός» στη «φιλτάτη Συρία» είχε ξεκινήσει πολύ νωρίτερα. Από την έναρξη -σχεδόν- του εμφυλίου πολέμου (το 2011) στον σπαρασσόμενο τόπο της Μέσης Ανατολής, σε μία από τις αρχαιότερες χώρες στον κόσμο, με ιστορία 7.000 χρόνων.

Η Συρία ήταν «η άλλη Ελλάδα» του Σελεύκου, η «Μικρή Μακεδονία» στις περιγραφές του Στράβωνα. Είχε 50 ελληνικές πόλεις, που έφεραν ονόματα πόλεων της Μακεδονίας (Δίον, Πέλλα, Έδεσσα, Βέροια, Αμφίπολη, Σελεύκεια, Αντιόχεια, κ.λπ.) και ήκμασαν στην Ελληνιστική, Ελληνο-Ρωμαϊκή και Βυζαντινή εποχή.

 Μόλις τον περασμένο Δεκέμβριο, το Ινστιτούτο των Ηνωμένων Εθνών για την Εκπαίδευση και την Έρευνα (UNITAR) ανακοίνωνε πως περίπου 290 χώροι ή μνημεία πολιτιστικής κληρονομιάς στη Συρία έχουν καταστραφεί από τον συνεχιζόμενο εμφύλιο πόλεμο, όπως προκύπτει από δορυφορικές φωτογραφίες.

«… Για τους αλιείς της πορφύρας και τους εμπόρους της Φοινίκης.

… Για τους Βεδουίνους, τους Δρούζους και τους Κούρδους που ζουν μέσα στους αρχαίους ερειπιώνες.

.. Για τα δεκάδες ακατοίκητα βυζαντινά χωριά.

… Για τα απογεύματα στον Συμεών τον Στυλίτη, όταν κοκκινίζουν οι πέτρες, τις δύσεις στην έρημο, τις βραδιές στον Ευφράτη, τα χρυσαφένια ξημερώματα στην Παλμύρα.

… Για τις μητροπόλεις των πέντε χριστιανικών δογμάτων στο Χαλέπι και τις παραδεισένιες αυλές με τα γιασεμιά και τις λεμονιές πίσω από τους μαντρότοιχους των γέρικων σπιτιών.

… Για τον Ρωμανό τον Μελωδό και τον Εφραίμ τον Σύρο.

… Για τον Χάννα Μανσούρ, που εμείς τον είπαμε Ιωάννη Δαμασκηνό…».

Είναι αποσπάσματα από την «αφιέρωση» της επιμελήτριας Μαριάννας Κορομηλά στη «μεγάλη» και «φιλτάτη» Συρία -εισαγωγή μόνο στην πολύπτυχη φωτογραφική έκθεση, με τίτλο «Χαίρε, ω φιλτάτη Συρία – Φωτογραφίες του Θεόφιλου Προδρόμου από έναν κόσμο οριστικά χαμένο», που αναπτύσσεται από τις 6 Φεβρουαρίου, στο Πολιτιστικό Κέντρο Θεσσαλονίκης του Μορφωτικού Ιδρύματος της Εθνικής Τράπεζας.

Φάρος του ελληνικού πολιτισμού και πρωτεργάτις του Χριστιανισμού, η Δαμασκός «μιλούσε» ελληνικά επί 10 αιώνες: Από το 300 π.Χ. έως το 705 μ.Χ., οπότε ο Χαλίφης Αλ Ουαλίντ κατάργησε τα ελληνικά «ως επίσημη γλώσσα του κράτους», που ήταν ως τότε.

300 φωτογραφίες από 3.000 πλάνα

… «Για να ξαναζήσουμε και να μοιραστούμε τα βιώματά μας. Για να μην χάσουμε τη Συρία από τα μάτια μας. Για να μείνει αυτή η μεγάλη πολιτιστική κοιτίδα στη μνήμη μας και η δική μας μνήμη να γίνει κτήμα όλων…»

Οι 300 και πλέον φωτογραφίες (τού γιατρού – ερασιτέχνη φωτογράφου Θεόφιλου Προδρόμου– μανιώδη ταξιδευτή, παλιότερα, και «εραστή» των εικόνων της απειλούμενης με πλήρη καταστροφή χώρας) επιλέχθηκαν μέσα από περισσότερα από 3.000 πλάνα και συνθέτουν πλέον -συνδυασμένα με τα κείμενα της Μαριάννας Κορομηλά- λαμπρό οδοιπορικό στην πολύπαθη Συρία.

«Αν και παρακολουθούμε από κοντά την τραγωδία που εξελίσσεται στη Μέση Ανατολή, το δράμα εκατομμυρίων ανθρώπων, την καταστροφή και τη λεηλασία σημαντικότατων μνημείων, η έκθεση είναι καθαρά πολιτιστική, δίχως αναφορές στα πρόσφατα γεγονότα» σημειώνουν οι διοργανωτές και συνεχίζουν…

Οι μηχανισμοί της μνήμης

«Με τον φακό του Θεόφιλου Προδρόμου και τα κείμενα της ιστορικού Μαριάννας Κορομηλά ξεδιπλώνεται ένας ευγενικός κόσμος, βαθιά πολιτισμένος και ιδιαίτερα οικείος στην ιστορική μνήμη του ελληνισμού.

Μεταξύ των εξαιρετικά σημαντικών πληροφοριών που θα δώσει στη διάλεξη της η καθηγήτρια Γιώτα Ασημακοπούλου – Ατζακά είναι η παράνομη εξαγωγή των συριακών ψηφιδωτών, μέσα από τη μαύρη αγορά, από τους Τζιχανιστές.

Στόχος είναι να κινητοποιηθούν οι μηχανισμοί της μνήμης, ανακαλώντας όχι μόνο τα χίλια χρόνια της ελληνιστικής, ελληνορωμαϊκής και βυζαντινής ιστορίας του τόπου (333 π.Χ. έως 636 μ.Χ.), αλλά επίσης τους δεσμούς και τις επιρροές μεταξύ ελληνικού και συριακού πολιτισμού από την εποχή του Χαλκού έως σήμερα».

Η Δαμασκός μιλούσε ελληνικά για 10 αιώνες

Η Συρία ήταν «η άλλη Ελλάδα» του Σελεύκου, η «Μικρή Μακεδονία» στις περιγραφές του Στράβωνα. Είχε 50 ελληνικές πόλεις, που έφεραν ονόματα πόλεων της Μακεδονίας (Δίον, Πέλλα, Έδεσσα, Βέροια, Αμφίπολη, Σελεύκεια, Αντιόχεια, κ.λπ.) και ήκμασαν στην Ελληνιστική, Ελληνο-Ρωμαϊκή και Βυζαντινή εποχή.

Φάρος του ελληνικού πολιτισμού και πρωτεργάτις του Χριστιανισμού, η Δαμασκός «μιλούσε» ελληνικά επί 10 αιώνες: Από το 300 π.Χ. έως το 705 μ.Χ., οπότε ο Χαλίφης Αλ Ουαλίντ κατάργησε τα ελληνικά «ως επίσημη γλώσσα του κράτους», που ήταν ως τότε.

Εκεί -και μετά στη Βαγδάτη- έγιναν οι πρώτες μεταφράσεις ελληνικών βιβλίων στα αραβικά, που έσωσαν πολλά από τα έργα των αρχαίων Ελλήνων.

Την έκθεση συνδιοργανώνουν το Αρχείο της Πολιτιστικής Εταιρείας Πανόραμα (ΑΠΑΝ) και το Μορφωτικό Ίδρυμα της Εθνικής Τράπεζας.

«Είναι αρκετά τα ποιήματα του Καβάφη, τα εμπνευσμένα από τη Συρία, που «εκτίθενται» και αυτά (σε ηχητική αναπαραγωγή, αλλά και σε κείμενα αναρτημένα σε μπάνερς) στον χώρο της έκθεσης. Με αφορμή δε, την έκθεση που φιλοξενεί στους χώρους του, το ΜΙΕΤ εξέδωσε δύο μικρά τομίδια: «Τα συριακά ποιήματα του Κ.Π. Καβάφη» και «Στον τροπικό του καρκίνου» της Μαριάννας Κορομηλά.

Διαλέξεις με σημασία

Η έκθεση πλαισιώνεται από σειρά διαλέξεων για το θέμα, επισκέψεις σχολείων και σεμινάρια για εκπαιδευτικούς.

Η πρώτη διάλεξη ορίστηκε για την Πέμπτη 12 Φεβρουαρίου, στις 19.15, στο βιβλιοπωλείο του ΜΙΕΤ (Τσιμισκή 11) με θέμα: «Ιστορική Γεωγραφία της Μέσης Ανατολής» και ομιλήτρια την ιστορικό Μαριάννα Κορομηλά.

Στις 25 Φεβρουαρίου, η καθηγήτρια Κλασικής Αρχαιολογίας στο ΑΠΘ, Γιώτα Ασημακοπούλου – Ατζακά θα δώσει διάλεξη στο Μουσείο Βυζαντινού Πολιτισμού της Θεσσαλονίκης για «Τα ψηφιδωτά της Συρίας». Μεταξύ των εξαιρετικά σημαντικών πληροφοριών που θα δώσει είναι η παράνομη εξαγωγή των συριακών ψηφιδωτών, μέσα από τη μαύρη αγορά, από τους Τζιχανιστές.

Πλήθος ψηφιδωτών κοσμεί σήμερα τις προθήκες μεγάλων και περιφερειακών μουσείων στις ΗΠΑ και στην Ευρώπη, ενώ τμήματα σπάνιων ψηφιδωτών, ως προϊόντα αρχαιοκαπηλίας, φυλάσσονται σε αρκετές ιδιωτικές συλλογές ανά τον κόσμο.

Μόνο μέσα σε έναν μήνα κλάπηκαν και πουλήθηκαν 18 μοναδικής τεχνοτροπίας ψηφιδωτά με σκηνές από την Οδύσσεια από τη Βορειοανατολική Συρία

Η έκθεση θα είναι ανοιχτή για το κοινό έως τις 19 Απριλίου.

Με πληροφορίες από ΑΠΕ και Εθνος

thetoc.gr

Πού μπορεί να βρίσκεται η μυστική είσοδος του ταφικού μνημείου της Αμφίπολης;

Κρίνοντας απο το πρόσφατο άρθρο σχετικά με την απομίμηση του περιβόλου του τύμβου Καστά στον τύμβο της Κλεοπάτρας Σελήνης, πιθανόν να ακολουθήθηκε η ίδια τακτική απόκρυψης της αληθινής εισόδου στην Αμφίπολη!

Graphic1

Το βασίλειο του Πτολεμαίου, πιθανόν να γνώριζε τα μυστικά που σχετιζόταν με το μεγάλο τύμβο της Αμφίπολης και να εφάρμοσε την ίδια στρατηγική. Έτσι πιθανόν η είσοδος να βρίσκεται έξω απο τον περίβολο, στη γη που περιβάλλει τον τύμβο!

 

 

Προσεγγίζοντας το μυστήριο του χώρου ταφής του Μ. Αλεξάνδρου

Mystery Files – Alexander the Great

After his death, his body became one of the most sacred objects in history. Pilgrims, from the common man to the most powerful emperors, visited and knelt before the remains of their god-King. And then in the space of a generation, all trace of his tomb simply disappeared. What happened to Alexander’s body? Was it destroyed by a tsunami? Did Christians intent on stamping out all trace of other religions destroy it? Or, as one historian believes, does it still exist, renamed and venerated as a saint in one of the most glorious Christian basilicas in the world? With no archaeological evidence indicating the location of the lost tomb we are forced to examine ancient eyewitness accounts of people who visited the tomb and place it in Alexandria.

Η Αρσάμεια παρά τον Νυμφαίο

Nymphaios Arsameia

Η αρχαία πόλη Αρσάμεια παρά τον Νυμφαίο (για να ξεχωρίζει από την Αρσάμεια παρά τον Ευφράτη) ήταν πόλη του βασιλείου της Κομμαγηνής, η οποία ήταν χτισμένη κοντά στο Νυμφαίο ποταμό (σήμερα Kahta çayı), παραπόταμο του ποταμού Ευφράτη. 

Ιδρύθηκε κατά την Ύστερη Ελληνιστική περίοδο από τον Αρμένιο Αρσάμη, παππού του Πέρση βασιλέαΔαρείου. Βρίσκεται στην περιοχή Eski Kahta της Τουρκίας, 50 χιλιόμετρα ανατολικά της πόλης Adiyaman. 
Η περιοχή ήταν κατοικημένη μέχρι και τους Μεσαιωνικούς χρόνους… 
Η Κομμαγηνή ήταν ανεξάρτητο κρατίδιο από το 164 π.Χ. εώς το 72 μ.Χ. οπότε και υποδουλώθηκε στους Ρωμαίους. 
Αργότερα πέρασε στην Βυζαντινή Αυτοκατορία και το638 μ.Χ. κατακτήθηκε από τους Άραβες. 

Τα πιο εντυπωσιακά ευρήματα στην Αρσάμεια αφορούν το ιεροθέσιον του Μιθριδάτη Α΄ Καλλίνικου (109 π.Χ. – 69 π.Χ.), το οποίο φτιάχτηκε από τον γιο του Αντίοχο Α’, ο οποίος είχε αυτοανακηρυχθεί “Θεός”.

Η πομπική οδός, η οποία ξεκινούσε από τον ποταμό Νυμφαίο οδηγούσε στην πλαγιά του λόφου, όπου σώζονται τρία ανάγλυφα με παραστάσεις δεξίωσης (χειραψίας).

Στις επιτύμβιες στήλες της κλασσικής εποχής στην Ελλάδα, η χειραψία συμβόλιζε τον αποχαιρετισμό στον νεκρό. Η παράσταση έδινε ένα γενικό μήνυμα αναχώρησης και απώλειας. Στην περίπτωση του Μίθρα, εισάγεται άλλο ένα στοιχείο: ο Μίθρας είναι ο προστάτης των συμφωνιών και της δικαιοσύνης, οπότε πολύ συχνά απεικονίζεται ως ο θεός “που δίνει το χέρι”. Άραγε τα ανάγλυφα απεικονίζουν κάποια συμφωνία του Θεού με τον νεκρό;

Στο πρώτο στην σειρά ανάγλυφο σώζεται μόνο η μορφή του Μίθρα – Απόλλωνα – Ήλιου. Η δεύτερη μορφή πρέπει να ήταν είτε ο Μιθριδάτης Α’ Καλλίνικος, είτε ο γιος του Αντίοχος Α΄ Θεός.

Η μορφή του αγάλματος δεσπόζει πάνω από την κοιλάδα του Ευφράτη…

Το δεύτερο ανάγλυφο, από το οποίο σώζονται μόνο τμήματα, παριστάνει τον Μίθρα και τον Μιθριδάτη Α’ ή τον Αντίοχο Α΄.

Το ανάγλυφο βρίσκεται μπροστά από το λεγόμενο “πέτρινο δωμάτιο”, το οποίο είναι σμιλεμένο στους βράχους του λόφου…


…και έχει και αυτό εκπληκτική θέα προς την κοιλάδα.

Τέλος, το τρίτο ανάγλυφο (αντίγραφο – το προτότυπο βρίσκεται στο Βρετανικό Μουσείοστο Λονδίνο) παριστάνει τον Μιθριδάτη Α΄ Καλλίνικο με τον Ηρακλή – Αρτάγνη και είναι τοποθετημένο κοντά σε ελληνική επιγραφή, η οποία βρίσκεται λαξευμένη πάνω από την είσοδο σπηλιάς, της οποίας η χρήση είναι απροσδιόριστη.

“ΒΑΣΙΛΕΥΣ ΜΕΓΑΣ ΑΝΤΙΟΧΟΣ ΘΕΟΣ ΔΙΚΑΙΟΣ ΕΠΙΦΑΝΗΣ ΦΙΛΟΡΩΜΑΙΟΣ ΚΑΙ ΦΙΛΕΛΛΗΝ…”. Στην επιγραφή, η οποία είναι η μεγαλύτερη επιγραφή που υπάρχει στην Ανατόλια, αναφέρεται και το όνομα της Αρσάμειας, το οποίο οδήγησε και στην ταυτοποίηση της πόλης… Η επιγραφή ήταν στα Ελληνικά, καθώς ο Αντίοχος Α΄ Θεός ήταν απόγονος του Μεγάλου Αλεξάνδρουαπό την πλευρά της μητέρας του, Λαοδίκειας… Από την αρχή της βασιλείας του, ο Αντίοχος συνειδητοποίησε ότι δεν θα μπορούσε να αντιταχθεί στην δύναμη της Ρωμαϊκής αυτοκρατορίας. Από την άλλη οι Ρωμαίοι είχαν συνειδητοποιήσει ότι το βασίλειο της Κομμαγηνής ήταν πολύ σημαντικό για την προστασία των περασμάτων του Ευφράτη ποταμού, καθώς πολύ κοντά εκτεινόταν η Παρθική Αυτοκρατορία… Έτσι, αν και το 61 π.Χ. ο Αντίοχος έγινε υποτελής των Ρωμαίων, πολύ γρήγορα, το 59 π.Χ., του δόθηκε από τηνΡωμαϊκή Γερουσία η περιπόρφυρος τήβεννος (toga praetexta) και ο τίτλος του συμμάχου βασιλέα.

Τα σκαλοπάτια της σπηλιάς, της οποίας η είσοδος βρίσκεται κάτω από την επιγραφή, κατεβαίνουν σε βάθος 158 μέτρων… Μπορεί η σπηλιά να εκφράζει την γέννηση του Μίθρα, ο οποίος είχε γεννηθεί στις 25 Δεκεμβρίου από μία παρθένο μέσα σε μία σπηλιά… (Η υιοθέτηση από το Βυζάντιο σε κατοπινά χρόνια της 25ης Δεκεμβρίου για την γέννηση του Ιησού έγινε προκειμένου να είναι εύκολος ο προσηλυτισμός των οπαδών του Μιθραϊσμού, η οποία ήταν, εκείνα τα χρονια, η κυρίαρχη θρησκεία στην Ρωμαϊκή Αυτοκρατορία).


Ο αρχαιολογικός χώρος της Αρσάμειας βρίσκεται εντός του προστατευόμενου Εθνικού Πάρκου του Νεμρούτ, στο οποίο υπάρχουν και υποτυπώδεις τουριστικές εγκαταστάσεις… Η πόλη ήρθε στο φως από τον Γερμανό καθηγητή του πανεπιστημίου του Μίνστερ, Karl Dörner, το 1951.


Η θέα προς τις γύρω περιοχές είναι μοναδική και προφανώς αποτέλεσε τον βασικό παράγοντα επιλογής της θέσης…

Στην κορυφή του λόφου υπήρχε μαυσωλείο αντίστοιχο του Μαυσωλείου της Αλικαρνασσού, από το οποίο σώζονται σήμερα μόνο μερικά ερείπια και τα μωσαϊκά δάπεδα από δύο τελετουργικούς χώρους. Σύμφωνα με χειρόγραφο του 12ου αιώνα, οι πέτρες του μαυσωλείου χρησιμοποιήθηκαν από τον Μιχαήλ τον Σύριο, πατριάρχη της Συριακής Ορθόδοξης Εκκλησίας από το 1166 έως το 1199, για την επέκταση του Μοναστηριού του Barsauma.

http://erevnw.blogspot.gr

Εννέα Οδοί, Άγνων, Αμφίπολις και Ρήσος

Η αναίμακτη κατάληψη της Αμφίπολης απο τους Αθηναίους, για τους οποίους “Πας μη Αθηναίος ίσον βάρβαρος”
0000004

Ἅγνων Ἀττικὴν ἀποικίαν ἤγαγεν οἰκίσαι βουλόμενος τὰς καλουμένας Ἐννέα ὁδοὺς ἐπὶ τῷ Στρυμόνι· ἦν γὰρ καὶ λόγιον Ἀθηναίοις τοιόνδε· τίπτε νέως κτίσσαι πολύπουν μενεαίετε χῶρον, κοῦροι Ἀθηναίων; χαλεπὸν δὲ θεῶν ἄτερ ὕμμιν. οὐ γὰρ θέσφατόν ἐστι, πρὶν ἂν κομίσητ’ ἀπο Τροίης Ῥήσου ἀν εὑρόντες καλάμην πατρίῃ δέ τ’ ἀρούρῃ κρύψητ’ εὐαγέως· τότε δ’ ἂν τότε κῦδος ἄροισθε. ΣΥΝΕΧΙΣΤΕ ΤΗΝ ΑΝΑΓΝΩΣΗ

Κόρη του Νείλου: Έχουμε ήδη φυσικό ιστορικό αντίγραφο του τύμβου της Αμφίπολης από το 6ο έτος μ.Χ.!!

Ας προσεγγίσουμε τη μικρή ιστορία που αναδύεται.

Η Δυναστεία των Πτολεμαίων ήταν βασιλική οικογένεια της Ελληνιστικής Περιόδου, που κυβέρνησε την Αίγυπτο για περίπου τρεις αιώνες, από το 305 μέχρι το 30 π.Χ. Ο Πτολεμαίος, στρατηγός του Μεγάλου Αλεξάνδρου, διορίστηκε ανώτατος κυβερνήτης της Αιγύπτου μετά το θάνατο του Αλεξάνδρου το 323 π.Χ. στη Βαβυλώνα και το διαμελισμό του απέραντου κράτους του. Η βασιλεία της Κλεοπάτρας Ζ’ (69 π.Χ. – 12 Αυγούστου 30 π.Χ.) σηματοδοτεί το τέλος της ελληνιστικής και την αρχή της ρωμαϊκής περιόδου στην ανατολική Μεσόγειο.

Κλεοπάτρα Ζ’ η Φιλοπάτωρ

30662-egypt-cleopatra ΣΥΝΕΧΙΣΤΕ ΤΗΝ ΑΝΑΓΝΩΣΗ