2015 (Σελίδα 22)

Have the remains of Alexander the Great AND his mother Olympias been found?

Experts uncover bones of a woman and two men in underground Amphipolis tomb

The tomb is situated in the Amphipolis region of Serres in Greece
Huge burial site is said to date back to between 325 and 300 BC
This means it could have been built during the reign of Alexander the Great
An underground vault, or fourth chamber was discovered in November
Bones of an unidentified woman, a newborn baby and two men, as well as fragments of a cremated person, were unearthed in the vault
Research shows the woman was over 60, while the men were aged 35 to 45
Olympias died aged 59, Alexander the Great died of a fever at the age of 33
Height of the skeletons also matches with reports of Alexander’s stature
One of the men had cut marks in his left chest that were most likely from mortal injuries inflicted by a knife or small sword

By Victoria Woollaston and Sarah Griffiths for MailOnline

Archaeologists may have yet to find conclusive proof of Alexander the Great’s body, but they have turned up the remains of five people in the ancient Amphipolis tomb.

Bones of an unidentified woman, a newborn baby and two men, as well as fragments of a cremated person, were unearthed in an underground vault on the site.

The Greek Culture Ministry said research on the bones showed the buried woman was 60 years old, while the two men were aged 35 to 45 years old.

Alexander the Great was said to be 33 when he died, while his mother Olympias died aged 59 – although the ministry has not said whether the bones belong to either of these dignitaries.

Bones of an unidentified woman, a newborn baby and two men, as well as fragments of a cremated person, were unearthed in a secret vault on the Amphipolis site in Serres, Greece. The Greek Culture Ministry said research on the bones showed the buried woman (skeleton pictured) was 60 years old

It is expected, however, that Alexander and his mother would have been buried in separate tombs – especially given the fact they died seven years apart.

The other male could be the rumoured remains of Alexander’s general, but further tests will need to be carried out.

The Amphipolis site, believed to be the largest ancient tomb to have been discovered in Greece, dates back to Alexander’s era, around 300 to 325 BC.

The ancient conqueror died in Babylonia – in present day Iraq – in 323 BC, after a military campaign across the Middle East extending out to present-day Pakistan.

His mother Olympias died in 316 BC.

Alexander’s exact burial site is not known, but historians place it in the Egyptian city of Alexandria.

Speculation that the limestone grave in the Amphipolis tomb site might belong to the legendary leader, to one of his generals, or to family members has been rife since the dig began back in 2012.

But it ramped up last summer after a number of chambers, and later the underground vault, were unearthed.

The Culture Ministry added the woman was approximately 5ft 1in (1.57 metres) tall.

COULD THE REMAINS BELONG TO ALEXANDER THE GREAT?

Alexander (statue pictured) was born in Pella, the ancient capital of Macedonia in July 356 BC, and died of a fever in Babylon in June 323 BC

Alexander (statue pictured right) was born in Pella, the ancient capital of Macedonia in July 356 BC, and died of a fever in Babylon in June 323 BC.

Alexander led an army across the Persian territories of Asia Minor, Syria and Egypt claiming the land as he went.

His greatest victory was at the Battle of Gaugamela, now northern Iraq, in 331 BC, and during his trek across these Persian territories, he was said to never have suffered a defeat.

This led him to be known as Alexander the Great.

Following this battle in Gaugamela, Alexander led his army a further 11,000 miles (17,700km), founded over 70 cities and created an empire that stretched across three continents.

This covered from Greece in the west, to Egypt in the south, Danube in the north, and Indian Punjab to the East.

Alexander was buried in Egypt.

His fellow royals were traditionally interred in a cemetery near Vergina, far to the west.

The lavishly-furnished tomb of Alexander’s father, Philip II, was discovered during the 1970s.

There is widespread speculation over who was buried at the Amphipolis site – from Roxana, Alexander’s Persian wife, to Olympias, the king’s mother, to one of his generals.

The Greek Culture Ministry said research on the bones found in the vault showed the buried woman was over 60 years old, while the two men were aged 35 to 45 years old.

Alexander the Great was said to be 33 when he died, while his mother Olympias (etched in a 316BC coin) died aged 59 – although the ministry has not said whether the bones belong to either of these dignitaries. The other male could be the rumoured remains of a general, but further tests will need to be carried out

Alexander the Great was said to be 33 when he died, while his mother Olympias died aged 59 – although the ministry has not said whether the bones belong to either of these dignitaries.

The other male could be the rumoured remains of Alexander’s general, but further tests will need to be carried out.

In particular, further analysis will also be done on the bones of the woman and two men to determine if they were related.

‘Part of the analysis will look into a possible blood relationship, but the lack of teeth and cranial parts that are used in ancient DNA analysis may not allow for a successful identification,’ the ministry said.

One of the men had cut marks in his left chest that were most likely from mortal injuries inflicted by a knife or small sword, the ministry said. But, Alexander was said to have died of a fever.

Both males had an estimated height of 5ft 3in (1.62 metres) to 5ft 7in (1.68 metres).

Armour previously found, which is said to have belonged to either Alexander or his father Philip II of Macedon, reportedly would have fitted a person who measured around 5ft 2in.

But Andrew Stewart, an expert on Alexander art, placed Alexander’s height closer to 5ft 7in.

It is expected, however, that Alexander and his mother would have been buried in separate tombs – especially given the fact they died seven years apart, in 316 BC and 323 BC respectively.

The two men were aged 35 to 45 years old. One of the men (pictured) had cut marks in his left chest that were most likely from mortal injuries inflicted by a knife or small sword. The men had an estimated height of 5ft 3in (1.62 metres) to 5ft 7in (1.68 metres), the ministry said

One of the men had cut marks in his left chest that were most likely from mortal injuries inflicted by a knife or small sword, the ministry said. But, Alexander was said to have died of a fever.

Both males had an estimated height of 5ft 3in (1.62 metres) to 5ft 7in (1.68 metres).

Armour previously found, which is said to have belonged to either Alexander or his father Philip II of Macedon, reportedly would have fitted a person who measured around 5ft 2in.

But Andrew Stewart, an expert on Alexander art, placed Alexander’s height closer to 5ft 7in.

The few burned bone remains of the fifth interred person, who was cremated, could not reveal the person’s gender and authorities said further testing would be carried out.

The few burned bone remains of the fifth interred person,who was cremated, could not reveal the person’s gender and authorities said further testing would be carried out. Further analysis will also be done on the bones of the woman and two men to determine if they were related. The bones from the newborn are shown

Bones with indicated cut marks were among the remains found in the underground vault. The vault was discovered in November when the culture ministry confirmed an entrance to a subterranean room was found lying beneath the vast burial complex’s third chamber, found in September

Further analysis will also be done on the bones of the woman and two men to determine if they were related.

Excavations at the site near Greece’s second city of Thessaloniki began in 2012 and captured global attention last August when archaeologists announced the discovery of a vast tomb guarded by two sphinxes and circled by a 1,630ft (497-metre) marble wall.

Since then the tomb has also yielded a colourful floor mosaic depicting the abduction of Persephone, the daughter of Zeus, the supreme deity of ancient Greece, as well as two sculpted female figures known as Caryatids.

Experts have so far uncovered huge statues in the tomb (the exterior is pictured) but are concerned that due to the positioning of some of the finds, it may have been looted

Experts initially warned that the third chamber was probably the tomb’s last, and that it may have been robbed in antiquity with any remains destroyed.

They said the plethora of finds hint that the massive mound was intended for an important woman – possibly the wife or mother of Alexander the Great.

At a press conference at the archaeological Museum of Amphipolis in November, the archaeologists said: ‘The tomb has obviously experienced human intervention, as we can see so far.

Archaeologists also found a female head belonging to a headless sphinx. Because it was found further into the tomb than the mythical creature’s body, it suggests the tomb may have been opened years ago. The head has tumbling curls, (pictured) which experts say were once painted a red colour

THE ANCIENT MOSAIC

The mosaic measures 15 feet (4.5 metres) by 10 feet (3 metres) and covers the whole floor of a room, which is thought to be the ante chamber to the main burial room at Amphipolis.

It is composed of tiny pieces of white, black, blue, red, yellow and grey stone to form an image of a chariot drawn by two white horses, driven by a bearded man wearing a crown of laurel leaves.

Hermes, the messenger of the gods in ancient Greece, stands in front of the chariot, according to experts from the Greek Culture Ministry.

It has not been competely uncovered and a large section in the centre is missing.

The mosaic dates from the fourth century BC, matching dating of the other finds, which are from the time of Alexander the Great.

‘Since the beginning of the announcements, we had said and repeated several times that we have very strong indications of looting.’

‘Under the present evidence, we cannot speak of another room. This monument, as revealed, is extremely important, not just for the area and Macedonia alone, but also for history and archaeology.

‘It also confirms that a lot of time needs to be spent on studying it: it’s possible that the scientific community will be discussing this monument and its significance in the science of history and archaeology for the next 10 or 15 years even.’

Despite the discovery of the other chamber, experts were said to be convinced that important and valuable artefacts laid in the tomb have been removed.

There are even suggestions that British soldiers stationed in Macedonia during World War One, came across the tomb and removed artefacts.

Last year, the Greek Ministry of Culture recently showed off the mosaic measuring 15 feet (4.5 metres) by 10 feet (3 metres) that covers the whole floor of a room.

The female figure in it is Persephone – daughter of Zeus and the harvest goddess Demeter – who is wearing a white robe and riding in a chariot.

An imposing mosaic of Pluto driving a chariot (pictured) was also recently uncovered, adding weight to archaeologists’ suspicions that the burial mound could hold the remains of Alexander the Great’s family

WHY MIGHT THE TOMB BELONG TO OLYMPIAS?

Expert Andrew Chugg thinks the sphinxes are similar to some found in the tomb of Alexander the Great’s grandmother.

He thinks that queens of the time were associated with the mythical animals.

The sphinx statues are also similar to a pair at Saqqara, which is thought to be the site of the first tomb of Alexander the Great, before his body was moved.

The lion which was once top the burial mound has a similar façade to the tomb of Alexander the Great’s father, Philip II.

This evidence suggests the burial was built for Olympias or Alexander the Great’s wife, Roxane who both died in the last quarter of the 4th century BC when the tomb was built.

Mr Chugg thinks it was for Olympias because the caryatid female figures are probably Klodones – the priestess of Dionysus.

A story by Greek writer Plutarch that Olympia’s womb was closed by a lion seal – perhaps explaining the connection with the lion statue.

Experts say the scene shows her being abducted by Pluto and being led to the underworld.

She goes on to become queen of Hades for half of every year.

The scene, based on ancient Greek myths, was popular for illustrating tombs at the time and a mural on a similar theme is found in another royal tomb at Aiges, nearby.

The mosaic is composed of tiny pieces of white, black, blue, red, yellow and grey stone to form an image of a chariot drawn by two white horses, driven by a Pluto – a bearded man wearing a crown of laurel leaves.

It is being protected with layers of Styrofoam and a temporary wooden floor, while archaeologists work on revealing the tantalising contents of the next chambers.

The mosaic dates from the fourth century BC, matching dating of the other finds, which are also from the time of Alexander the Great.

There is widespread speculation over who was buried at the site – from Roxana, Alexander’s Persian wife, to Olympias, the king’s mother, to one of his generals.

A number of scholars believe that the presence of female figures, known as caryatids, show that the tomb belongs to a female.

Writer Andrew Chugg, who has published a book on the search for the legendary leader’s tomb, as well as several academic papers, told The Greek Reporter that sphinxes guarding the tomb are decorated in a similar way to those found in the tombs of two queens of Macedon, including the king’s grandmother.

The recently-uncovered mosaic shows Persephone being abducted by Pluto (pictured), who according to the ancient tale, is taking her to the underworld aboard a chariot

In Greek mythology, Persephone is the daughter of Zeus and the harvest goddess Demeter. The tale in which she is carried off to live in the underworld with Pluto, has inspired many great works of art, such as a statue by Gian Lorenze Bernini (left) and Dante Gabriel Rossetti (right) who chose to depict her with darker hair

He goes on to explain that the sphinxes guarding the tomb are most similar to a pair at Saqqara, which is thought to be the site of the first tomb of Alexander the Great – whose body, it is thought, was moved around after his death.

He also points out that the facades of the tombs of Alexander the Great’s father, Philip II and Alexander IV, are similar to the façade of the lion monument found, which was thought to have originally stood atop the mystery tomb.

In addition to this there are also similarities between the Serres paving and rosettes and those found inside Philip II’s.

Enter the Amphipolis tomb with this 3D tour

With all this, he believes the grand burial was built for Olympias or Alexander the Great’s wife, Roxane, who are both thought to have died at Amphipolis around the same time as the tomb’s construction in the last quarter of the 4th century BC.

Mr Chugg thinks it was most likely built for Olympias because the caryatid female figures are probably Klodones – the priestess of Dionysus.

Greek writer Plutarch said in a biography about Alexander the Great that his mother consorted with the priestess.

In it, he writes that Philip II dreamt that he closed Olympia’s womb with a lion seal, which perhaps explains the lion statue thought to have been placed on top of the mysterious burial mound.

Experts believe the ancient mound, situated around 65 miles (100km) from Thessaloniki, was built for a prominent Macedonian in around 300 to 325BC.

Clockwise from top right shows two headless, marble sphinxes found above the entrance to the barrel-vaulted tomb, details of the facade and the lower courses of the blocking wall, the antechamber’s mosaic floor, a 4.2-metre long stone slab, and the upper uncovered sections of two female figures

not just for Greece but for the entire Balkanic peninsula, and described it as being of ‘global interest’.

Prime Minister Antonis Samaras added the discovery ‘is clearly extremely important’.

Alexander, who started from the northern Greek region of Macedonia to build an empire stretching as far as India, died in 323 B.C. and was buried in Egypt.

His fellow royals were traditionally interred in a cemetery near Vergina, to the west, where the lavishly-furnished tomb of Alexander’s father, Philip II, was discovered during the 1970s.

But archaeologists believe the Amphipolis grave, which is surrounded by a surprisingly long and well-built wall with courses of marble decorations, may have belonged to a senior ancient official.

Dr Peristeri argued the mound was originally topped by a large stone lion that was unearthed a century ago, and is now situated around 3 miles (5km) from the excavation site.

Geophysical teams have identified there are three main rooms within the huge circular structure.

In the past, the lion has been associated with Laomedon of Mytilene, one of Alexander’s military commanders who became governor of Syria after the king’s death.

A paper sponsored by Harvard University that was published 70 years ago hints that this might be the case and that Laomedon worked as a language interpreter and sentry during the king’s Asian campaigns, GreekReporter.com said.

Διόνυσος – Ο μυθικός θεός της ευθυμίας του γλεντιού και του κεφιού.

Posted by ancientweb

Οι αρχαίοι πρόγονοί μας είχαν θεοποιήσει πολλές στιγμές και εκφάνσεις της καθημερινότητας ή της κοινωνικής ζωής και πράγματα που δεν μπορούσαν αν ερμηνεύσουν ή να αιτιολογήσουν περνούσαν μέσα από τη μυθολογία σαν έργα και δημιουργήματα «θεών και ημιθέων».

Στην ελληνική μυθολογία, εκτός από τους δώδεκα θεούς του Ολύμπου, που θεωρούνταν οι σημαντικότεροι, υπήρχαν και άλλοι θεοί που δεν κατοικούσαν στο θεϊκό αυτό βουνό. Ένας απ’ αυτούς ήταν και ο θεόςΔιόνυσος. Ήταν ο πιο πρόσχαρος από τους θεούς και από τους πιο αγαπητούς στους ανθρώπους μιας και τους πρόσφερε το αμπέλι και το κρασί

Ο εύθυμος θεός ταξίδευε συνέχεια, επισκεπτόταν πολλές χώρες και πολιτείες για να μάθει στους ανθρώπους πώς να καλλιεργούν τα κλήματα και πώς να φτιάχνουν από τους καρπούς τους το κρασί. Και βέβαια, ως θεός της χαράς και του κεφιού, δεν ταξίδευε μόνος του. Τον ακολουθούσε ένα πολύβουο πλήθος.

Στο πλήθος αυτό έβλεπες γυναίκες που χόρευαν μ’ έξαλλο τρόπο, τις Μαινάδες όπως λέγονταν, και παράξενα όντα που ήταν άνθρωποι και ζώα μαζί, που τους έλεγαν Σάτυρους και Σιληνούς. Ενίοτε απεικονίζεται να κάθεται δεξιά του πατρός του στα ολύμπια δώματα.

Ο Διόνυσος ως μυθολογική οντότητα «δεν είναι μήτε παιδί ούτε άντρας, αλλά αιώνιος έφηβος, καταλαμβάνοντας μια θέση ανάμεσα στους δύο». Με αυτή τη μορφή, αντιπροσωπεύει «το πνεύμα της ενέργειας και της μεταμορφωτικής δύναμης του παιχνιδιού» γεμάτο πονηριά, εξαπάτηση και στρατηγικές που υποδεικνύουν είτε τη θεϊκή σοφία ή το αρχέτυπο του «κατεργάρη», παρόν σε όλες σχεδόν τις μυθολογίες του κόσμου.

Πιστοί ακόλουθοι του θεού πορεύονταν μαζί του στα μεγάλα ταξίδια. Μ’ επικεφαλής τον Διόνυσο διέσχισαν την Αίγυπτο, τη Λιβύη κι άλλες χώρες στην Αφρική. Έπειτα πήγαν και στην Ασία, στους Άραβες, στουςΛυδούς, στους Φρύγες, φτάνοντας μέχρι και την Ινδία,όπου και ο πιο τολμηρός θαλασσοπόρος δεν κατάφερε να φτάσει.

Αλλού τους υποδέχονταν φιλικά, αλλού τους κορόιδευαν ή τους αντιμετώπιζαν σαν εχθρούς. Πάντα όμως επικρατούσε η καλοσύνη του Διόνυσου και των συντρόφων του. Γρήγορα συμφιλιώνονταν με τους κατοίκους, που μάθαιναν πώς να καλλιεργούν το αμπέλι. Το υπέροχο ποτό που κερνούσε ο θεός σκόρπιζε παντού το κέφι. Έκανε τους ανθρώπους να ξεχνούν τις στενοχώριες τους και να ζωγραφίζεται στα πρόσωπά τους το χαμόγελο. Όπου περνούσε ξεκινούσε τρικούβερτο γλέντι και δεν ακούγονταν άλλο τίποτα παρά οι εύθυμοι ήχοι των μουσικών οργάνων και τα ζωηρά τραγούδια.

Πώς λοιπόν να μη λάτρευαν οι άνθρωποι αυτοί το θεό; Κι ήταν θεός, παρόλο που η μητέρα του ήταν θνητή, ηΣεμέλη, η κόρη του βασιλιά της Θήβας Κάδμου. Ο Διόνυσος ωστόσο απέκτησε την αθανασία, που ξεχωρίζει τους θεούς από τους θνητούς και επειδή πατέρας του ήταν ο Δίας αλλά περισσότερο επειδή γεννήθηκε από θεό τη δεύτερη φορά. Όσο περίεργο κι αν ακούγεται, ο Διόνυσος δυο φορές γεννήθηκε.

Όταν ο Δίας σαγηνεύτηκε από την παρθενική ομορφιά της Σεμέλης, την πλησίασε κι ενώθηκε μαζί της. Καρπός της ένωσής τους ήταν οΔιόνυσος. Η Ήρα όμως δεν επρόκειτο όμως ν’ αφήσει ασυγχώρητη κι αυτή την απιστία του συζύγου της. Τυφλωμένη από τη ζήλια της και διψώντας για εκδίκηση, εμφανίστηκε στη Σεμέληκαι με πονηρό τρόπο την έπεισε να ζητήσει από τον εραστή της να εμφανιστεί ως θεός κι όχι μ’ ανθρώπινη μορφή, όπως πάντα εμφανιζόταν μπροστά της. Αυτό θ’ αποδείκνυε πως την αγαπά πραγματικά.

Αφελής κι ανυποψίαστη η κόρη του Κάδμου, την επόμενη φορά που την επισκέφτηκε ο Δίας στην κάμαρά της, του ζήτησε να πάρει τη θεϊκή μορφή του. Μάταια προσπάθησε ο Δίας με λόγια αγάπης να τη μεταπείσει. Λυγίζοντας μπροστά στην επιμονή της εμφανίστηκε μεγαλοπρεπής, φωτεινός σ’ όλο το θεϊκό του μεγαλείο. Ήταν αδύνατο όμως ν’ αντέξει η άμοιρη θνητή τη λάμψη των κεραυνών και των αστραπών που εκτινάσσονταν από τα χέρια του. Την ώρα που οι φλόγες την τύλιγαν ο Δίας έσωσε το βρέφος που είχε στα σπλάχνα της και το έραψε στο μηρό του.

Όταν συμπληρώθηκαν εννιά μήνες, ο Διόνυσος ξαναγεννήθηκε από το πόδι του θεϊκού πατέρα του. Ο βασιλιάς των αθανάτων ήξερε πολύ καλά πως η ζηλόφθονη σύζυγός του θα έστρεφε γρήγορα το θυμό της στο νεογέννητο παιδί. Γι’ αυτό ανέθεσε στον Ερμή τη φύλαξή του. Αυτός το παρέδωσε στην αδερφή της Σεμέλης,την Ινώ. Η πανούργα Ήρα όμως έστειλε τρέλα στην Ινώ και τον άντρα της κι άρχισαν ανελέητα να σκοτώνουν τα παιδιά τους. Η θεά έλπιζε πως θα σκοτώσουν έτσι και τον Διόνυσο, αλλά ο φτερωτός θεός πρόφτασε και γλίτωσε το μικρό Διόνυσο και τον εμπιστεύτηκε αυτή τη φορά στις Νύμφες.

Αυτές τον ανέθρεψαν με περισσή στοργή κι αγάπη, στο δάσος όπου κατοικούσαν. Πράγματι, πουθενά αλλού δε θα μπορούσαμε να φανταστούμε να μεγαλώνει ο θεός του αμπελιού, παρά σ’ ένα ειδυλλιακό τοπίο γεμάτο δέντρα και πολύχρωμα λουλούδια. Εκεί ποτέ δε συναντούσε ανθρώπους. Κι όταν ο βασιλιάς Λυκούργος διατάραξε την ηρεμία της συντροφιάς κυνηγώντας τις Νύμφες, κατατρομάζοντας τονΔιόνυσο, τιμωρήθηκε σκληρά από τον Δία, που τον τύφλωσε. Έτσι σκληρή ήταν πάντα η τιμωρία για όλους εκείνους τους ανθρώπους που επιβουλεύονταν το θεό Διόνυσο.

Την ίδια άσχημη τύχη είχαν και κάποιοι Τυρρηνοί πειρατές που αιχμαλώτισαν το θεό. Όταν είδαν ένα νέο τόσο όμορφο και γεροδεμένο, πίστεψαν πως πρόκειται για κάποιο αρχοντόπουλο ή ακόμα και βασιλιά. Ευχαριστημένοι με τη σκέψη πως θ’ αποκομίσουν πολλά λύτρα για να τον ελευθερώσουν, προσπάθησαν να τον δέσουν με βαριές αλυσίδες, χωρίς όμως να το πετύχουν· με μια μικρή κίνηση ο θεός τις τίναζε από πάνω του. Οι άμυαλοι θνητοί ωστόσο συνέχιζαν τις προσπάθειές τους.

Μόνο ο τιμονιέρης του καραβιού προσπάθησε να τους επαναφέρει στα λογικά τους: “Δε βλέπετε άμυαλοι πως πρόκειται για θεό; Δε φοβάστε την τιμωρία; Μπορεί να είναι ακόμη και ο Ποσειδώνας, που θα μας εκδικηθεί ρίχνοντας το καράβι μας σε άγρια τρικυμία. Το καλύτερο που έχουμε να κάνουμε είναι να τον αφήσουμε ελεύθερο”.

Ο καπετάνιος και οι υπόλοιποι δε συμφωνούσαν ν’ αφήσουν να τους φύγει “τέτοιος θησαυρός”. Εκείνη τη στιγμή άρχισε να ρέει στο καράβι κόκκινο κρασί που ζάλισε με τη θεϊκή ευωδιά του τους ναύτες. Ταυτόχρονα ένα κλήμα άρχισε να τυλίγει το κατάρτι και να απλώνει τα φορτωμένα με ζουμερά σταφύλια κλαδιά του σ’ όλο το καράβι. Κι ενώ σαστισμένοι παρακολουθούσαν οι ναύτες, άλλο θαύμα γίνεται μπροστά στα μάτια τους: ο όμορφος νέος που ήθελαν να αιχμαλωτίσουν μεταμορφώνεται σ’ ένα άγριο λιοντάρι που οι βρυχηθμοί του κάνουν τους ναύτες να πηδούν στη θάλασσα για να γλιτώσουν.

Όλους τους μεταμόρφωσε οΔιόνυσος σε δελφίνια και μόνο τον τιμονιέρη δεν πείραξε επιβραβεύοντάς τον για τη σύνεσή του. Όπως είδαμε, ο Διόνυσος αγαπήθηκε και λατρεύτηκε από τους ανθρώπους γιατί τους γνώρισε την υπέροχη γεύση του κρασιού. Λένε πως για πρώτη φορά το φανέρωσε στο βασιλιά τηςΑιτωλίας, τον Οινέα. Ο τσοπάνης του, ο Στάφυλος, είχε βρει ένα περίεργο φυτό γεμάτο καρπούς κι ενθουσιασμένος από τη νοστιμιά τους έφερε και στο βασιλιά του για να τον ευχαριστήσει.

Ο Οινέας έστυψε τους ζουμερούς καρπούς και απόλαυσε τον πλούσιο χυμό τους. Από τότε ο Διόνυσος ονόμασε αυτόν το χυμό οίνο και τους καρπούς σταφύλια από το όνομα του τσοπάνη. Πάντα με το θύρσο στο ένα του χέρι και ένα δοχείο κρασιού στο άλλο περιηγούνταν τις πόλεις. Όπου έβρισκε φιλόξενους και πρόσχαρους ανθρώπους, τους μάθαινε πώς να φτιάχνουν κρασί. Έτσι έγινε και με τους κατοίκους της Ικαρίας,στην Αττική, που τον υποδέχτηκαν μ’ ενθουσιασμό. Λίγο πριν φύγει από τον τόπο τους, συμβούλεψε το βασιλιά τους τον Ικάριο να φυλάξει καλά το κρασί που έφτιαξε. Αυτός όμως δεν ακολούθησε τη συμβουλή του – “τι κακό μπορεί να προέλθει από ένα τόσο ευχάριστο ποτό!” σκέφτηκε.

Οι τσοπάνηδές του, κάποια μέρα, βρήκαν τα βαρέλια και ήπιαν τόσο πολύ κρασί που μέθυσαν και άρχισαν να φέρονται μ’ άγριο τρόπο. Έχοντας χάσει τα λογικά τους σκότωσαν τον Ικάριο και η κόρη του Ηριγόνη από τη στενοχώρια της αυτοκτόνησε. Οι κάτοικοι της Ικαρίας τιμούσαν ιδιαίτερα το θεό Διόνυσο· σ’ αυτή την περιοχή καλλιεργήθηκε πολύ ο διθύραμβος, ο ύμνος προς το θεό, που συνέθεσε ο μουσικός Αρίωνας. Μάλιστα, πρόσθεσαν και κάτι καινούριο. Στο μουσικό αυτό ύμνο πρόσθεσαν στίχους. Κι επειδή αυτή τη σύνθεση την τραγουδούσαν άνθρωποι μεταμφιεσμένοι σε τραγόμορφους Σάτυρους την ονόμασαν τραγωδία.

Βέβαια, λατρευτικές εκδηλώσεις για το θεό του αμπελιού γίνονταν και σε πολλές άλλες περιοχές. Όσοι παρευρίσκονταν σ’ αυτές τις εκδηλώσεις έπρεπε να συμμετέχουν ενεργά πίνοντας κρασί και χορεύοντας υπό την επήρεια της μέθης. Όσοι αρνούνταν, ήταν εχθροί του θεού και επέσυραν την οργή του. Έτσι, τραγικό τέλος βρήκε τον Πενθέαπου θέλησε να παρακολουθήσει κρυφά τις οργιαστικές εορτές. Οι Μαινάδες, μια από τις οποίες ήταν και η μητέρα του, μέσα στη μανία που τις είχε καταλάβει, όρμησαν επάνω του και τον κατασπάραξαν. Επίμονα αρνούνταν να λάβουν μέρος στις λατρευτικές τελετές οι κόρες του βασιλιά Μίνωα, όπως και του βασιλιά Προίτου. Προσβλημένος ο Διόνυσοςτις έκανε να χάσουν τα λογικά τους. Άλλοι λένε ότι για τη μανία που κατέλαβε τις νεαρές κόρες του Προίτουαιτία ήταν η Ήρα.

Σκληρός τιμωρός εμφανίζεται ο Διόνυσος στους εχθρούς του και σ’ όσους είναι αντίθετοι στον τρόπο λατρείας του. Συνάμα γενναιόδωρος ευεργέτης σ’ όσους τον τιμούν και τον ευχαριστούν.

Όταν ο βασιλιάς Μίδαςφιλοξένησε το δάσκαλό του, το γέρο Σιληνό, που είχε χαθεί, αυτός δέχτηκε να εκπληρώσει την επιθυμία του για να τον ευχαριστήσει. Ο άπληστος Μίδαςζήτησε να μπορεί ό,τι πιάνει να το μετατρέπει σε χρυσάφι. Σύντομα ο δύστυχος διαπίστωσε πως θα γινόταν βαθύπλουτος αλλά θα πέθαινε από την πείνα και τη δίψα. Το ψωμί που άγγιζε να φάει μετατρεπόταν σε χρυσό και το νερό που ήθελε να πιει σε χρυσαφένιες σταγόνες. Μετανιωμένος ζήτησε από το θεό να τον κάνει όπως πριν και ο Διόνυσος που τον λυπήθηκε του είπε πως αν λουστεί στα νερά του Πακτωλούποταμού θ’ απαλλαχτεί από το μαρτύριό του.

Ο θεός του γλεντιού δεν είχε πολλές ερωτικές περιπέτειες, όπως οι υπόλοιποι θεοί. Οι γυναίκες στη ζωή του είχαν διαφορετική θέση: υπήρξαν παραμάνες του όταν ήταν μικρός και συντρόφισσές του στ’ ασταμάτητα γλέντια του.

Κάποτε ερωτεύτηκε την όμορφη Αριάδνη,όταν την είδε να κοιμάται ήρεμα και γαλήνια, μοιάζοντας με θεά. Η κόρη του Μίνωα μαζί με τον Θησέα επέστρεφαν στην Αθήνα από την Κρήτη. Ξυπνώντας ένα πρωί στη Νάξοη Αριάδνη βλέπει πως ο σύντροφός της έφυγε και την εγκατέλειψε. Χωρίς να το ξέρει η ίδια, είχε έρθει ο Διόνυσος στ’ όνειρο τουΘησέα και μ’ απειλές τον ανάγκασε να φύγει για να κάνει δική του την όμορφη νέα.
Ολομόναχη όπως ήταν στο έρημο νησί, σαν σωτήρας εμφανίστηκε ο θεός μπροστά της, νέος, γεροδεμένος, στεφανωμένος ως συνήθως με κισσόφυλλα. Αφού έγινε ο γάμος τους, πέταξαν με το άρμα του θεού προς τον ουρανό.

Στη γη οι άνθρωποι τον ευχαριστούσαν για το θεϊκό δώρο του και για την ξενοιασιά που απλόχερα τους μοίραζε. Οι γιορτές που γίνονταν προς τιμή του ήταν ένα αδιάκοπο γλέντι, όπου όλοι μεθούσαν και τραγουδούσαν. Μ’ αυτόν τον τρόπο προσπαθούσαν να επικοινωνήσουν με τον αγαπητό τους θεό. Πληροφορίες που προσλαμβάνουμε από την Γραμμική Β΄ μας οδηγούν στην υπόθεση πως ο Διόνυσος ως αρχαία θεότητα ήταν ήδη γνωστός στον 12ο αιώνα

Η λατρεία του του σχετίζεται με τους εορτασμούς της βλάστησης, της ιερής τρέλας που προκαλεί η πόση του οίνου και της γονιμότητας. Κοινό στοιχείο στις λατρευτικές πρακτικές του είναι το στοιχείο της έκστασης, ενίοτε της οργιαστικής φρενίτιδας, που απελευθερώνει από τις φροντίδες της καθημερινότητας, προσδίδοντάς του την προσωνυμία Λύσιος.Πέραν του γεγονότος λοιπόν ότι το όνομά του συνδέθηκε με μία από τις αρτιότερες μορφές του ελληνικού λόγου, το δράμα προς τιμήν του διοργανώνονταν μεταλοπρεπείς γιορτές, όπως τα «Κατ’ αγρούς Διονύσια»,τα «Λήναια», «Ανθεστήρια» και τα «Μεγάλα Διονύσια».

Τρεις είναι οι κύριες μορφές, με τις οποίες εμφανίζεται οΔιόνυσος στη λατρεία του. Με έμβλημα τον φαλλό , το δένδρο -εξ ου και η προσωνυμία δενδρίτης- ή τον ταύρο είναι θεός της γονιμότητας και προστάτης των καλλιεργειών, κυρίως της αμπέλου. Στη δεύτερη μορφή του είναι ο ενθουσιαστικός Διόνυσος, με εμβλήματα τον θύρσο και τηδάδα, όπως επίσης την ακολουθία, των Μαινάδων, των Βακχών, των Θυιάδων, των Ληνών και των Βασσαριδών, όπως τις μετέφερε η μυθολογική αφήγηση. Στην τρίτη και αρχαιότερη μορφή του είναι οντότητα του Κάτω Κόσμου και φέρει την προσωνυμία Ζαγρεύς (ο μέγας κυνηγός).

Είναι γιος του καταχθόνιου Δία και της Περσεφόνης. Σε αυτή την τρίτη μορφή οι Ορφικοί τον ενσωμάτωσαν ως κυριότερη θεότητά τους, ερχόμενοι σε αντίθεση με τους διονυσιαστές, τους οπαδούς του ενθουσιαστικού Διονύσου

Με τον Διόνυσο θεό των δένδρων και των φυτών πραγματοποιείται η επιστροφή στο «ζωώδες πάθος» της φύσης, μακριά από τους περιορισμούς και τις αποκρυσταλλώσεις που επιβάλλει ο «εξορθολογισμός», κάτι που διακρίνεται άμεσα στις Βάκχες του Ευριπίδη. Με την προσωνυμία «βρόμιος» λατρεύθηκε κυρίως ως θεός γεννημένος από το δημητριακό «βρόμος» και το οινοπνευματώδες ποτό που παράγεται, χωρίς να είμαστε σίγουροι ποιο ακριβώς είναι αυτό το δημητριακό, πιθανώς να ήταν η βρώμη

theancientweb.wordpress.com

Η Σαγαλασσός. Το “διαμάντι” που άφησε πίσω του ο Μ. Αλέξανδρος

Σαλαγασσός

Σαγαλασσός είναι αρχαιολογική τοποθεσία στην νοτιοδυτική Τουρκία, περίπου 100 χιλιόμετρα βόρεια της Αττάλειας(τούρκικα: Antalya), και 30 χιλιόμετρα από το Μπουρντούρ και την Ισπάρτα (την αρχαία Σπάρτη της Μικράς Ασίας). ΣΥΝΕΧΙΣΤΕ ΤΗΝ ΑΝΑΓΝΩΣΗ

Τι συμβολίζει η αρπαγή της Περσεφόνης από τον Πλούτωνα;

Στον εκπληκτικό Μακεδονικό τάφο της Αμφίπολης βρέθηκε η μυθολογική παράσταση που δείχνει την αρπαγή της Περσεφόνης από τον Πλούτωνα. Ίδια ακριβώς με την παράσταση των βασιλικών τάφων στις Αιγές! Μόνο που στις Αιγές είναι ζωγραφική και στην Αμφίπολη ψηφιδωτό. Θα έπρεπε πάντως να τονίζεται μία ακόμα σημαντική διαφορά: Σε σχέση με όλες τις αντίστοιχες παραστάσεις του συγκεκριμένου μύθου, όχι μόνο στις Αιγές, αλλά και σε αγγεία ή αλλού, μόνο στην Αμφίπολη ο Πλούτων είναι δαφνοστεφής! Δε μπορεί να είναι τυχαίο αυτό! Αν λοιπόν υπονοεί έναν ένδοξο θάνατο, θα υπονοεί τον ενδοξότερο όλων των θανάτων.

Με κάθε προσήλωση στην ταπεινότητα του ανειδίκευτου, το άρθρο αυτό γράφεται λίγο μετά την αποκάλυψη της Περσεφόνης στο ψηφιδωτό της Αμφίπολης. Συμμετέχει στη συζήτηση των ανειδίκευτων, όχι των ειδικών, και, ως τέτοιο, δεν υπεισέρχεται καθόλου στην αρχαιολογική εργασία, αλίμονο! Θέλει όμως να κάνει ορισμένες παρατηρήσεις στις… παρατηρήσεις που διατυπώνονται και δημοσιεύονται από ειδικούς και μη, πάντα δε σε ό,τι αφορά το μύθο της Περσεφόνης και τον λόγο που παρασταίνεται στην Αμφίπολη, δεν θέλουμε να πούμε τίποτα για το ίδιο το ταφικό μνημείο, παρά μόνο τ” αναγκαία συνδετικά στοιχεία του θέματος:

Αν και έχουν ανασκαφεί περισσότεροι από εκατό Μακεδονικοί τάφοι, μόνο στις Αιγές και την Αμφίπολη εμφανίζεται η παράσταση της Περσεφόνης! Σα να είναι “σήμα κατατεθέν” μιας ορισμένης δυναστείας. Όπως και ο δαφνοστεφής Πλούτων, κάτι σημαίνει κι αυτό, δε μπορεί να είναι τυχαίο. Χαράζει ευκρινώς μία διαχωριστική γραμμή ανάμεσα στους τάφους των βασιλέων από τη μια και, από την άλλη, στους τάφους των στρατηγών, των αξιωματούχων ή των πλουσίων. Αν λοιπόν η παράσταση υπονοεί ότι η “αρπαγή της Περσεφόνης” χρησιμοποιείται μόνο στον τάφο των μελών της βασιλικής οικογένειας των Μακεδόνων, θα επιβεβαιωθεί ή θα διαψευστεί στο τέλος της ανασκαφής.

Προς το παρόν, ακόμα και να το σκέφτεται ή να το ελπίζει, κανείς δεν τολμά να πει ότι πρόκειται για τον τάφο του Αλεξάνδρου, επειδή οι ιστορικές πηγές πουθενά δεν αναφέρουν μεταφορά της σορού του στη Μακεδονία.

Το θέμα μας είναι: Τι δουλειά έχει άραγε η “αρπαγή της Περσεφόνης από τον Πλούτωνα” σε ένα ταφικό μνημείο και μάλιστα κατ” επανάληψη; Ότι η παράσταση δεν είναι σε άλλον Μακεδονικό τάφο, είναι όμως στην Αμφίπολη, σημαίνει άραγε ότι ο ένοικος ανήκει στην βασιλική οικογένεια την Τημενιδών; Αν ναι, γιατί στην Αμφίπολη και όχι στις Αιγές;

Η απάντηση στο ερώτημα δεν είναι καθόλου εύκολη, τουλάχιστο προς το παρόν. Εντύπωση μάλιστα προκαλούν οι αμέτρητες “κοτσάνες” που εκστόμισαν αμέτρητοι ντόπιοι και ξένοι ειδικοί, αρχαιολόγοι ή καθηγητές φημισμένων πανεπιστημίων, άρθρα ή αναλύσεις των οποίων φιλοξενούν διάσημες εφημερίδες και περιοδικά. Εντύπωση προκαλεί και η σεβαστική προβολή αυτών των “επιστημονικών απόψεων” από τα εγχώρια Μέσα Ενημέρωσης που (χαζοχαρούμενα, θα έλεγε κανείς) παρουσιάζουν τη μία και την άλλη θεωρία καλλιεργώντας υποτίθεται τη μαγεία και το δέος που προκαλεί το μνημείο, στην ουσία όμως καλλιεργούν τη γενική σύγχυση. Δεν είναι μόνο ότι όλοι αυτοί απεφάνθησαν πριν τελειώσουν οι εργασίες της ανασκαφής (πράξη που συνιστά αντιεπιστημονική, όσο και αντιδεοντολογική συμπεριφορά, ούτως ή άλλως) είναι ότι απέδειξαν στην πράξη την ανεπάρκειά τους στην ανάγνωση της αρχαίας Ελληνικής Σκέψης. Κάνουν ευθύγραμμη θεώρηση της ιστορίας, εν αντιθέσει με την φιλοσοφία του Ελληνισμού που είναι κυκλική. Ο αποσυμβολισμός των αρχαίων μύθων και των ζωγραφικών ή των ψηφιδωτών παραστάσεων που αποτυπώνουν τους αρχαίους μύθους, είναι, καθώς φαίνεται, άγνωστος για την επιστημονική κοινότητα, άγνωστη ακόμα και στους λάτρεις της αρχαίας Ελλάδας! Εν προκειμένω, στο πρόσωπο της Περσεφόνης που την αρπάζει ο Πλούτων, βλέπουν τη… Ρωξάνη. Άλλος, μετά, λέει ότι, όχι, η Ρωξάνη καταγόταν από το σημερινό Αφγανιστάν, άρα δε μπορεί να είναι κοκκινομάλα, επομένως είναι η Ολυμπιάδα που καταγόταν από την Ήπειρο και ήταν η μητέρα του Μεγάλου Αλεξάνδρου! Άλλος βλέπει στο πρόσωπο του Ερμή τον ίδιο τον Αλέξανδρο σε μικρή ηλικία. Ό,τι νά “ναι! Επιστήμων είναι, ό,τι θέλει λέει! Ποιος θα τον αμφισβητήσει;

Η γενική γραμματέας του υπουργείου Πολιτισμού Λίνα Μενδώνη εξηγεί ότι η συγκεκριμένη παράσταση έχει συμβολική σημασία και μπορεί να δηλώνει κάποια σχέση του νεκρού στον τάφο με τον βασιλικό μακεδονικό οίκο. «Βρίσκουμε τη σκηνή της αρπαγής της Περσεφόνης στην τοιχογραφία του λεγόμενου τάφου της Περσεφόνης, στο βασιλικό νεκροταφείο των Αιγών. Έχουμε και δεύτερη απεικόνιση με τον Πλούτωνα και την Περσεφόνη, σε σκηνή ιερού γάμου, στον μαρμάρινο θρόνο, στον τάφο της Ευρυδίκης, μητέρας του Φιλίππου, στις Αιγές. Ο πολιτικός συμβολισμός είναι πολύ ισχυρός σε όλες τις εποχές. Το καθαρά ταφικό θέμα με την Περσεφόνη συνδέεται με τις λατρείες του κάτω κόσμου και τις Διονυσιακές τελετές στις οποίες αρχιερέας ήταν ο εκάστοτε επικεφαλής του οίκου των Μακεδόνων» τόνισε η γενική γραμματέας.

Πολύ σωστά! Μόνο που “η αρπαγή της Περσεφόνης” δεν συνδέεται μόνο με τις Διονυσιακές τελετές, όπως σημειώνει η κυρία Μενδώνη, συνδέεται και με τις Ορφικές. Ήταν δε το βασικό θέμα στα Ελευσίνια Μυστήρια, όπου λατρεύονταν η Δήμητρα και η Περσεφόνη μαζί. Καθόλου τυχαίο επίσης, αφού οι βασιλείς των Μακεδόνων, επομένως ΚΑΙ ο Αλέξανδρος, ήταν μυημένοι στα Καβείρια Μυστήρια, τα οποία δεν ήταν καθόλου διαφορετικά από τα Ελευσίνια, απόδειξη ότι “η αρπαγή της Περσεφόνης” είναι κοινή. Τα Καβείρια Μυστήρια λοιπόν οι Μακεδόνες βασιλείς τα υπηρετούσαν ως αρχιερείς. Πολύ σημαντική πληροφορία αυτή! Το ερώτημα τώρα είναι: Θα μπορούσε άραγε να παρασταθεί “η αρπαγή της Περσεφόνης από τον Πλούτωνα” σε έναν (Μακεδονικό) τάφο, ο ένοικος του οποίου δεν θα ήταν αρχιερεύς των Καβειρίων ή των Ελευσινίων Μυστηρίων; Η απάντηση είναι κατηγορηματική: Όχι. Συνεπώς στον τάφο της Αμφίπολης ο ένοικος ανήκει οπωσδήποτε στην βασιλική οικογένεια των Τημενιδών και, σίγουρα, σιγουρότατα, δεν είναι κάποιου στρατηγού, δεν είναι του Ηφαιστίωνα, ούτε του Νεάρχου, ούτε της Ρωξάνης, ούτε του Κάσσανδρου, ούτε άλλου. Μήπως της Ολυμπιάδας; Θα μπορούσε να είναι της Ολυμπιάδας, αν δεν υπήρχε στη μέση ο λέων. Μήπως, τότε, του γιου του Αλέξανδρου; Θα μπορούσε να ήταν ο τάφος του μικρού γιου του Αλέξανδρου, αν είχε προλάβει να γίνει αρχιερέας των Καβειρίων Μυστηρίων! Είναι σαφές όμως ότι δεν πρόλαβε, αφού δολοφονήθηκε αμούστακο παιδί. Άρα δεν είναι ούτε αυτουνού.

Ούτως εχόντων… ας πάρουμε τα πράγματα από την αρχή και ας θυμηθούμε τον αρχαίο μύθο που διηγείται την αρπαγή της Περσεφόνης από τον Πλούτωνα. Από την αφήγηση αυτή κάτι μπορεί να βγει…

Ο μύθος της Περσεφόνης

Η Περσεφόνη ήταν κόρη της θεάς Δήμητρας και του Διός. Ο Ζευς αποφάσισε να κάνει δική του τη Δήμητρα που, αν και καλλονή, αδιαφορούσε για τους άντρες, αν είναι δυνατόν! Τι να κάνει κι αυτός; Μεταμορφώθηκε σε ταύρο! Σου λέει, δεν αρκείται σε ημίμετρα η κυρία, εδώ χρειάζονται έκτακτα προσόντα, δεν ενδιαφέρεται για τους άνδρες η γυναίκα, ε, δε μπορεί, σε έναν νταβραντισμένο ταύρο θα κάτσει, θα πει κι ένα τραγούδι. Ο υπολογισμός του αποδείχτηκε αλάνθαστος. Τι θεός θα ήταν άλλωστε αν δεν μπορούσε να δει στα βάθη του μυαλού της! Άβυσσος η ψυχή της γυναίκας, ακόμα και για έναν θεό, ναι, αλλά για έναν μπερμπάντη θεό σαν τον Δία, κάτι τέτοια ήταν σίγουρα παιγνιδάκι… Ο ταύρος σαγήνευσε τη Δήμητρα, του δόθηκε όλο χαρά, ψυχή τε και σώματι, καθώς λένε, μια ηλιόλουστη μέρα, εκεί σε κάτι απόμερα λιβάδια. Βάλε τώρα σκηνή! Στις μέρες μας η κτηνοβασία είναι ποινικό αδίκημα. Εμ, το αντίθετο, τι έπρεπε να είναι; Τελοσπάντων, όπως συμβαίνει πάντα με τους θεϊκούς έρωτες, η ωραία Δήμητρα έμεινε έγκυος. Εννιά μήνες αργότερα γεννήθηκε ένα κοριτσάκι, που ονομάστηκε Περσεφόνη.

Όσο μεγάλωνε η Περσεφόνη, μεγάλωνε και η ομορφιά της. Τη βλέπει ο Πλούτων και παθαίνει ψυχικό τραλαλά. Ο θεός του Άδη την ερωτεύτηκε κεραυνοβόλα και αποφάσισε να την κλέψει. Θα μπορούσε να ζητήσει το χέρι της σαν κύριος, αλλά ποια μάνα θα έδινε την ευλογία της σε έναν γάμο με τον άρχοντα του Κάτω Κόσμου; Θα έφτυνε στον κόρφο της για να εξατμιστεί από μπροστά της ο εξαποδώ. Σύμφωνα με τον Ομηρικό ύμνο προς τη Δήμητρα, η νεαρή Περσεφόνη μάζευε λουλούδια στο Νύσιο πεδίο. Την συντρόφευαν η Αθηνά, η Άρτεμις και οι Ωκεανίδες νύμφες. Ανέμελη η Περσεφόνη, απομακρύνθηκε από τη συντροφιά της, αναζητώντας το πιο όμορφο λουλούδι. Όταν έσκυψε να πιάσει έναν νάρκισσο, η γη χωρίστηκε στη μέση και από τα έγκατα εμφανίσθηκε ένα άρμα. Οδηγός ήταν ο Πλούτων που με το ένα χέρι κρατούσε τα χαλινάρια των αλόγων και με το άλλο άρπαξε την πανέμορφη κοπέλα. Οι κραυγές της δεν ακούστηκαν από κανέναν και η Περσεφόνη βρέθηκε βασίλισσα στο μαύρο βασίλειο του Κάτω Κόσμου.

Μάταια η Δήμητρα έψαχνε την κόρη της μέρα και νύχτα. Απ’ τη λύπη της, η γη και οι καλλιέργειες άρχισαν να μαραζώνουν. Μετά από καιρό, ο Ήλιος που έβλεπε τα πάντα απ’ τον ουρανό, λυπήθηκε την απαρηγόρητη θεά και της είπε πού βρισκόταν η κόρη της. Η Δήμητρα απαίτησε να επιστραφεί η Περσεφόνη, αλλιώς δεν θα άφηνε τη γη να ξανανθίσει. Ο Ζευς, παρακινημένος απ’ τις ικεσίες των ανθρώπων που πεινούσαν, διέταξε τον Πλούτωνα να ελευθερώσει την Περσεφόνη.

Ο Θεός του Άδη δεν είχε άλλη επιλογή απ’ το να υπακούσει, αλλά, πονηρός και δόλιος καθώς ήταν (μπροστά του ο σατανάς δεν έπιανε μπάζα) πρώτα έδωσε στην Περσεφόνη να φάει ένα ρόδι. Και, λες δηλαδή… καλά, τόσον καιρό δεν έτρωγε τίποτα η κοπέλα, νηστική την είχε ο αλήτης; Λεπτομέρειες! Ο Πλούτων γνώριζε ότι, αν η κοπέλα κατανάλωνε τροφή στον Κάτω Κόσμο, θα δενόταν μαζί του και δεν θα μπορούσε να φύγει. Ε; Κάτι σα μαγικό φίλτρο δηλαδή… Η Περσεφόνη έφαγε έξι σπόρια κι επισφράγισε έτσι τη μοίρα της. Όταν το έμαθε η Δήμητρα, έγινε έξαλλη (ο νόμος είναι νόμος, σου λέει, ακόμα και για τους θεούς) και για να την ηρεμήσει ο Δίας, πρότεινε ένα συμβιβασμό: Για κάθε σπόρο που έφαγε η Περσεφόνη, θα έμενε και ένα μήνα στον Άδη! Σολομώντεια λύση: Μισό από δω, μισό από κει! Λοιπόν, η κοπέλα θα περνούσε το μισό χρόνο δίπλα στη μητέρα της και τον άλλο μισό με τον Πλούτωνα. Η Δήμητρα αποδέχτηκε την απόφαση, αλλά δεν ξεπέρασε ποτέ το χαμό της κόρη της.

Έκτοτε τους έξι μήνες που η Περσεφόνη βρισκόταν στον Άδη, η Δήμητρα πενθούσε και μαζί της πενθούσε και η φύση. Τα δέντρα έχαναν το φύλλωμά τους, οι καλλιέργειες ασθενούσαν και βαρύς χειμώνας έπεφτε στη γη. Όμως, όταν η Περσεφόνη επέστρεφε στη μητέρα της, η χαρά της Δήμητρας πρασίνιζε τη γη και άνθιζε τα φυτά.

Στο σημείο αυτό θα δανειστούμε μία δημοσιευμένη υπέροχη περιγραφή για την τοιχογραφία των Αιγών (δεν γνωρίζουμε τον συντάκτη):

Η τοιχογραφία στις Αιγές

Η τοιχογραφία με την αρπαγή της Περσεφόνης έχει βρεθεί σε έναν κιβωτιόσχημο τάφο στις Αιγές με διαστάσεις 3Χ4,5 μ. ο οποίος χρονολογείται γύρω στο 350 π.Χ. και ο οποίος ανήκε σε μια νεαρή γυναίκα περίπου 25 χρονών που πρέπει να πέθανε στη γέννα και θάφτηκε εδώ μαζί με το βρέφος της, η οποία εικάζεται ότι είναι μια από τις επτά συζύγους του Φιλίππου Β΄, πιθανότατα η Νικησίπολις από τις Φερές, η μητέρα της Θεσσαλονίκης. Στον βόρειο τοίχο του τάφου βρίσκεται η εκπληκτική τοιχογραφία. Στη μέση της εικόνας δεσπόζει το άρμα με τα τέσσερα λευκά άλογα. Ο Άδης, πιο μεγάλος απ” όλες τις άλλες μορφές, άρπαξε τη λεία του και πηδάει στο άρμα. Στο δεξί χέρι του ο βασιλιάς των νεκρών σφίγγει το σκήπτρο της εξουσίας και τα γκέμια των αλόγων, που τινάζονται με τα μπροστινά πόδια στον αέρα, ξεκινώντας ήδη τον ξέφρενο καλπασμό τους. Ανάμεσα από τα πόδια του, φυλακισμένη στη σκοτεινή αγκαλιά του, ο Πλούτων κρατάει σφιχτά την Περσεφόνη. Η Κόρη είναι γυμνή. Το φουστάνι της γλίστρησε κι έπεσε. Έμεινε μόνο το κορδόνι που το κρατούσε στον ώμο της και το πορφυρό της ιμάτιο να κρύβει την ήβη, να γίνεται φόντο για τους μαλακούς γοφούς της και να χάνεται σμίγοντας με το πορφυρό του ιματίου του Πλούτωνα. Σε μια ύστατη προσπάθεια να ξεφύγει, η Κόρη τινάζεται προς τα πίσω, το σώμα της τεντώνεται, τρυφερό σα μίσχος λουλουδιού, να ξεγλιστρήσει από τα σκέλια και το μπράτσο που το σφίγγουν σαν τανάλια. Απόλυτα αδύναμη, απλώνει τα μπράτσα, ικετεύοντας απελπισμένα για τη βοήθεια που δεν θα έρθει. Ο άνεμος παίρνει τα μαλλιά της, τα μάτια της βασιλεύουν, το πρόσωπο της γίνεται μάσκα απόγνωσης. Η άρνηση της Κόρης να δεχτεί τη Μοίρα της, η επιθυμία της να γαντζωθεί στον κόσμο που αναγκάζεται ν” αφήσει και η αποστροφή της για τον Άδη γίνεται ολοφάνερη μέσα από την κίνηση του σώματος της που είναι ολότελα αντίθετη προς τη δική του και μέσα από την απομάκρυνση των κεφαλιών τους. Με μια εξαιρετικά δυναμική και σχεδιαστικά ιδιαίτερα τολμηρή, ανοιχτή σύνθεση, που στηρίζεται στην ένταση, αλλά και στην ισορροπία που παράγουν δύο διαγώνιες που διασταυρώνονται, ένα εύρημα που μάλλον αυτός εισάγει στην παραδοσιακή εικονογραφία της Αρπαγής, ο καλλιτέχνης κατορθώνει ν” αποδώσει όλη τη δραματική ένταση της αντιπαράθεσης του κυνηγού με το θήραμα, του αρσενικού με το θηλυκό, της ζωής με το θάνατο.

Πίσω από το άρμα, στην ανατολική γωνία της εικόνας, μισογονατισμένη στο χώμα, μια φίλη της Περσεφόνης παρακολουθεί το δράμα, πετρωμένη από φόβο. Το φόρεμά της γλίστρησε και το στήθος της είναι γυμνό, όμως το χρυσοκάστανο ιμάτιό της με τη φαρδιά μενεξελιά μπορντούρα την τυλίγει ακόμα, σχηματίζοντας ένα θερμό στεφάνι, μέσα στο οποίο προβάλλεται η σαγηνευτική λευκότητα του δέρματός της. Λυγισμένη στα δύο σηκώνει το χέρι να φυλαχτεί, μοιάζει να θέλει να φύγει και να μη μπορεί, παγωμένη σα σε εφιάλτη, ακούσιος μάρτυρας του αποτρόπαιου. Τα μάτια της σχεδιασμένα εντελώς λιτά, δυο γραμμούλες και μια βουλίτσα όλο κι όλο και όμως καταφέρνουν να εκφράσουν απόλυτα τον άφατο τρόμο…

Σαν μορφολογική, αλλά και εννοιολογική αντίστιξη στην παθητικότητα της συντρόφισσας της Κόρης, που με τρόμο αποδέχεται το μοιραίο, στην άλλη μεριά της παράστασης εμφανίζεται ο Ερμής. Με το κηρύκειο, το μαγικό ραβδί που γητεύει τις ψυχές των νεκρών, το μόνο παραδοσιακό και αναγνωρίσιμο σύμβολο της παράστασης, στο χέρι, ο ψυχοπομπός γίνεται εδώ νυμφοπομπός σκοτεινού Γάμου και τρέχοντας, σχεδόν πετώντας στις μύτες των ποδιών του, οδηγεί το άρμα στη δύση, στη χώρα των νεκρών.

Η ερμηνεία των μύθων

Αν ο σύγχρονος αναγνώστης ή ο ερευνητής μπορούσε ν” απαλλαχτεί, προσωρινά έστω, από την ορθόδοξη ή την καθολική χριστιανοκεντρική ανάγνωση Ανατολής και Δύσης ή, ακόμη καλύτερα, και από την αντίστιξη των Ολυμπίων θεών με το Θεό της Παλαιάς και της Καινής Διαθήκης, θα μπορούσε να εντοπίσει ένα κομβικό εννοιολογικό σημείο, χρήσιμο κλειδί στην αποκωδικοποίηση του μύθου:

Στην “δυτική ανάγνωση”, αλλά και στην “Ανατολική ανάγνωση”, ο Ζευς είναι ένας αδιόρθωτος ερωτύλος και όποια ομορφούλα “του γυάλιζε”, την κυνηγούσε μέχρι να την κάνει δική του. Όμως η “Ελληνική ανάγνωση”, διάφορη και των δύο, λέει ότι κάθε έρωτας του Διός (κάθε ένας έρωτας από τους αναρίθμητους έρωτές του) συμβολίζει τη συνάντηση δύο φυσικών δυνάμεων, η μία από τις οποίες γονιμοποιεί την άλλη για να προκύψει πάντα μια νέα φυσική δύναμη. Κανένας έρωτας του Διός δεν είναι “άγονος”. Θα μπορούσαμε να πούμε ότι κανένας έρωτας του Διός δεν είναι απλά και μόνο για την ηδονή ή, κατά πώς θα έλεγαν κάποιοι σήμερα, “για το κρεβάτι”. Όλες οι συνευρέσεις του είχαν ως αποτέλεσμα τη γέννηση ενός ήρωα ή μιας ηρωίδας, ενός νέου θεού ή μιας νέας θεάς, παναπεί, τη γέννηση μιας νέας φυσικής δύναμης. Άρα: Η μεν φυσική δύναμη που γονιμοποιεί, συμβολίζεται με το αρσενικό (τον Δία, ο οποίος είναι η αρχική, η πρωταρχική δύναμη) η δε φυσική δύναμη που γονιμοποιείται (κάθε φορά μία επιγενόμενη φυσική δύναμη) συμβολίζεται με το θηλυκό. Η γνωστή λέξη “υβρίδιο” σημαίνει τη διασταύρωση δύο στοιχείων για την παραγωγή ενός νέου, το οποίο θα είναι ισχυρότερο των γονεϊκών στοιχείων. Αν όμως αυτή η διασταύρωση αυτή γίνεται από ανθρώπινα και όχι από θεϊκά χέρια, προκύπτει το “υβρίδιο”, που σημαίνει: Ύβρις Διός. Δηλαδή, ύβρις στο Θεό. Δηλαδή, παραβίαση της Φύσης. Άρα ο Ζευς είναι η Φύση.

Όλα είναι σύμβολα. Και τα σύμβολα αυτά διδάσκονταν στα Ελευσίνια ή τα Καβείρια Μυστήρια, όπου αρχιερεύς ήταν λέει, ο βασιλιάς της Μακεδονίας! Εξ ου και η επίμονη παράσταση για την “αρπαγή της Περσεφόνης από τον Πλούτωνα” στους βασιλικούς τάφους. Ο Ζευς, η Δήμητρα, η Περσεφόνη, ο Πλούτων. Είναι ιερά, είναι αρχετυπικά σύμβολα που από μόνα τους σημαίνουν κάτι πολύ σημαντικό και όλα μαζί, στη συνάντησή τους, κάτι πολύ σημαντικότερο. Αλλά… τι;

Με την αποκάλυψη του ταφικού μνημείου της Αμφίπολης γίνονται συζητήσεις και δημοσιεύματα σε όλο τον κόσμο. Επιφανείς αρχαιολόγοι και καθηγητές πανεπιστημίων επιχειρούν να ερμηνεύσουν αυτό που αναδεικνύει λίγο – λίγο η σκαπάνη της κ. Περιστέρη. Παραθέτουμε εδώ ορισμένα ενδεικτικά αποσπάσματα δημοσιευμάτων:

Ο Ίαν Γουόρδινγκτον, καθηγητής Κλασσικών Σπουδών του Πανεπιστημίου Μισούρι, πιστεύει ότι οι ανασκαφείς βρίσκονται σε τάφο που ανήκει σε γυναίκα, καθώς το μωσαϊκό δείχνει μία γυναίκα να οδηγείται στον κάτω κόσμο. Εάν αποδειχθεί, προσθέτει ο Γουόρδινγκτον, τότε ο τάφος μπορεί να φιλοξενεί τη Ρωξάνη, σύζυγο του Μ. Αλεξάνδρου, ή τη μητέρα του Ολυμπιάδα. Και οι δύο γυναίκες τάφηκαν από τον Κάσσανδρο, έναν εκ των στρατηγών του Αλέξανδρου, όταν ανέβηκε στο θρόνο της αρχαίας Μακεδονίας», συμπληρώνει.

«Βάσει κλασικών κειμένων ο Κάσσανδρος έθαψε την Ρωξάνη και τον γιο της στην Αμφίπολη το 310 πΧ, έτσι είναι πιθανό να να είναι εκείνη η ένοικος του τύμβου», σημείωσε ο καθηγητής, σύμφωνα με το περιοδικό. «Όμως άλλα στοιχεία δείχνουν την Ολυμπιάδα. Ο Αλέξανδρος ήθελε να θεοποιήσει τη μητέρα του, όπως η γυναίκα στο άρμα του Άδη. Επιπλέον, η Ολυμπιάδα συνέχισε να διατηρεί πολιτική εξουσία και μετά το θάνατο του στρατηλάτη. Αν και δολοφονήθηκε από τον Κάσσανδρο και τους συμμάχους του, «πιστεύω ότι θα μπορούσε να τιμηθεί με έναν τέτοιο τύμβο», επεσήμανε ο Φίλιπ Φρίμαν, καθηγητής Κλασικών Σπουδών στο Luther College της Αϊόβα.

Ο συγγραφέας Άντριου Τσαγκ μιλάει στο Discovery και αναλύει την άποψή του γιατί το ψηφιδωτό αυτό θα μπορούσε να είναι το πιο άρτιο πορτραίτο του Μεγάλου Αλεξάνδρου σε νεαρή ηλικία. Μέσω αυτής της άποψης ο Τσανγκ εκτιμά ότι ενδυναμώνεται η θεωρία πως στον τάφο είναι θαμμένη η Ολυμπιάδα, μητέρα του Μακεδόνα Βασιλιά.

«Το ψηφιδωτό απεικονίζει τον Ερμή, το Πλούτωνα και την Περσεφόνη. Στην πραγματικότητα η αναπαράσταση της αρπαγής της Περσεφόνης έχει ανθρώπινες αντιστοιχίες» υποστηρίζει ο Άντριου Τσαγκ, συγγραφέας του βιβλίου «Αναζητώντας τον τάφο του Μεγάλου Αλεξάνδρου».

«Πιστεύω ότι η Περσεφόνη αναπαριστά το πρόσωπο της γυναίκας που είναι θαμμένη στον τάφο, η οποία οδηγείται στον Κάτω Κόσμο» σημειώνει ο συγγραφέας.

Αυτό σημαίνει ότι πρόκειται για κάποια σημαντική βασίλισσα της Μακεδονίας, η οποία πέθανε κάπου ανάμεσα στο 325-300 π.Χ. πιθανότατα στην Αμφίπολη, οπότε μπορούμε να υποθέσουμε ότι πρόκειται για την Ολυμπιάδα ή τη Ρωξάνη.

Ο Άντριου Τσαγκ θεωρεί πιο πιθανό το ενδεχόμενο στο τάφο να βρίσκεται η Ολυμπιάδα από τη στιγμή που οι αρχαιολόγοι ανακάλυψαν τις Σφίγγες και τα γυναικεία αγάλματα των Καρυάτιδων στο εσωτερικό του τάφου.

Η Ρωξάνη, η σύζυγος του Μεγάλου Αλεξάνδρου, προερχόταν από την περιοχή του σημερινού Αφγανιστάν, κάτι που καθιστά εξαιρετικά σπάνια την πιθανότητα να είναι στην πραγματικότητα κοκκινομάλλα. Στον αντίποδα η Ολυμπιάδα προερχόταν από τους Μολοσσούς της Ηπείρου, όπου τα κόκκινα μαλλιά ήταν κάτι το συνηθισμένο» λέει ο συγγραφέας στο Discovery. Ωστόσο, στην ανάλυσή του ο Τσάγκ πάει ένα βήμα παραπέρα και ισχυρίζεται ότι τα άλλα δύο πρόσωπα του ψηφιδωτού, ο Ερμής και ο Πλούτωνας, έχουν σημαντικές ομοιότητες με τους δύο «πρωταγωνιστές» της ζωής της Ολυμπιάδας. Ο Πλούτωνας έχει μορφή που μοιάζει αρκετά στον Φίλιππο Β”, σύζυγο της Ολυμπιάδας και πατέρα του Αλέξανδρου. Είναι εστεμμένος σαν βασιλιάς και έχει γυρισμένη τη δεξιά πλευρά του κεφαλιού του. Το δεξί μάτι του Φιλίππου ήταν παραμορφωμένου εξαιτίας μιας πληγής από βέλος κατά τη διάρκεια μάχης.

Μια άλλη προσέγγιση

Η αρπαγή της Περσεφόνης από τον Πλούτωνα είναι ένα ταφικό θέμα που έρχεται κατευθείαν από την Ορφική φιλοσοφία και τα Ελευσίνια ή τα Καβείρια Μυστήρια. Ίσως να μην είναι τυχαίο ότι η μητέρα του Φιλίππου λεγόταν Ευριδίκη, όπως ακριβώς και η αγαπημένη σύζυγος του Ορφέα που κατέβηκε στον Άδη. Η ιστορία της Ευριδίκης του Ορφέα μοιάζει πολύ με την ιστορία της Περσεφόνης της Δήμητρας. “Ταφικό θέμα” σημαίνει λοιπόν ότι η παράσταση δεν συμβολίζει τα πρόσωπα που κατεβαίνουν στον Άδη, όπως διατείνονται οι αξιότιμοι καθ” όλα καθηγητές ανά τον κόσμο, αλλά συμβολίζει την βαθύτερη ουσία του θανάτου, παρασταίνει μυθολογικά την ψυχή και το ανεβοκατέβασμα της ψυχής από τον πνευματικό στον υλικό κόσμο και το αντίστροφο. Στην παράσταση της Αμφίπολης, όπου για πρώτη φορά συναντάμε τον Πλούτωνα δαφνοστεφανωμένο, υποδηλώνεται ένας ένδοξος θάνατος, ο ενδοξότερος όλων των θανάτων. Και τέτοιος ήταν μόνο ο θάνατος του Αλεξάνδρου. Κατά συνέπεια, ο τάφος είναι του Αλεξάνδρου, είτε βρίσκεται εντός του η σορός του μεγάλη στρατηλάτη, είτε όχι. Αυτό τουλάχιστον με τη χρήση των συμβόλων διηγείται το ψηφιδωτό της Περσεφόνης!

Η αρχιτεκτονική του μνημείου “διηγείται” και κάτι άλλο σημαντικό: Οι σφίγγες, οι Καρυάτιδες, μετά το ψηφιδωτό με την αρπαγή της Περσεφόνης, αντιπροσωπεύουν μια κλιμακούμενη ακολουθία μυητικών επιπέδων, το καθένας τους ανώτερο από το προηγούμενο, με το δικό του θάλαμο έκαστο. Στον τάφο της Αμφίπολης οι προθάλαμοι είναι περισσότεροι από κάθε άλλον Μακεδονικό τάφο και αυτό σημαίνει πως ο ένοικος είναι ο περισσότερο μυημένος απ” όλους, κάποιος που κατέχει το μέγιστο βαθμό μύησης, είναι δηλαδή αρχιερεύς των μυστηρίων, ιδιότητα ανώτερη και από την βασιλική, άρα εδώ έχουμε έναν Μακεδόνα βασιλιάς, όχι στρατηγό του Αλεξάνδρου, ούτε Ρωμαίο ή Ρωμαίους, αν, τελοσπάντων, εκλάβουμε ως σωστή την υπόθεση κάποιων αρχαιολόγων ότι ο τάφος είναι μεταγενέστερος. Δεν είναι ΚΑΙ γι” αυτόν τον λόγο μεταγενέστερος!

Στο τέλος της ανασκαφής θα μάθουμε γιατί ο τάφος έγινε στην Αμφίπολη και όχι στις Αιγές. Προς το παρόν, μπορούμε να κάνουμε την υπόθεση ότι, πιθανότερο όλων είναι, η Μακεδονική αυτοκρατορία που έχτισε ο Αλέξανδρος, να χρειαζόταν μία νέα πρωτεύουσα, ένα μεγάλο λιμάνι, δίπλα ακριβώς στο χρυσοφόρο Παγγαίο και τον τεράστιο σιτοβολώνα του Στρυμόνα. Η Αμφίπολη ήταν τότε μία πόλη πολύ μεγαλύτερη από την δοξασμένη Αθήνα, το τείχος της ήταν 7,5 χιλιόμετρα, της Αθήνας ήταν μόνο 6 χιλιόμετρα! Πού αλλού θα μπορούσε να υπάρξει καλύτερη έδρα για το ναυτικό του μεγάλου βασιλιά, στην ισχύ του οποίου βασίστηκε η χερσαία εκστρατεία του εναντίον των Περσών; Γνωρίζουμε άλλωστε από ιστορικές πηγές ότι ο Αλέξανδρος ενδιαφερόταν για τη Δύση και είχε αρχίσει τις ετοιμασίες για την εκστρατεία του δυτικά. Πώς θα το έκανε άραγε χωρίς ναυτικό; Θα μπορούσε ο Αλέξανδρος ν” αγνοήσει την εμπειρία του (Αμφιπολιώτη κιόλας) ναύαρχου Νεάρχου; Αποκλείεται! Η μεταφορά της πρωτεύουσας στην Αμφίπολη θα μπορούσε επομένως να είναι το πρώτο στρατηγικό βήμα για την εκστρατεία που άρχισε ήδη να ετοιμάζει ο Αλέξανδρος εναντίον της Δύσης.

Ας δούμε όμως αναλυτικότερα το μυθολογικό θέμα: Από πού προέρχεται η λέξη “Περσεφόνη” και τι σημαίνει;

Περσεφόνη. Περσέφασσα. Φερσέφασσα. Φερέφασσα. Φερέφαττα. Φερσεφάασσα

Όπως ο φερόλβιος, ο φέρων ευτυχίαν ή ο φέροπλος, ο φέρων όπλα. Φερέγγυος. Φέρελπις. Φερέφωνο. Για το πρώτο συνθετικό και για το δεύτερο συνθετικό: Απόφαση. Αντίφαση. Κατάφαση.

Φερσεφάασσα λοιπόν. Η φέρουσα τον αρχαίο Λόγο που ειπώθηκε για να ισχύει παντοτινά. Η γνώστης του αρχαίου Λόγου. Η μύστης. Γι” αυτό και ο ναός της Περσεφόνης λεγόταν Φερρεφάττιον.

Η Περσεφόνη ήταν κόρη του Διός και της Δήμητρας. Δήμητρα = Γα Μήτηρ = Γη Μήτηρ. Στη σχέση του Διός με τη Δήμητρα ο Ζευς εκπροσωπεί τον ουράνιο κόσμο και η Δήμητρα εκπροσωπεί τον γήινο κόσμο. Η κόρη τους η Περσεφόνη εκπροσωπεί τη ζωή που γεννιέται από τη σύζευξη των ουρανίων και των γήινων πραγμάτων, υπονοεί ότι η ζωή στη γη εμπεριέχει το ουράνιο και το χθόνιο στοιχείο. Η ζωή στη γη είναι μία σύζευξη των ουράνιων και των γήινων στοιχείων. Αυτό φανερώνει ο “έρωτας” του Διός και της Δη Μητρός, της Γη Μητρός, της Δήμητρας. Η οποία σε ομηρικό ύμνο συναντάται και ως κόρη του Κρόνου και της Ρέας. Ίδιος δηλαδή συμβολισμός, απόλυτα ίδιος: Συνεύρεση πάλι του ουράνιου και του γήινου στοιχείου. Έρωτας του Διός προς τη Γη. Η Περσεφόνη, απότοκος αυτού του έρωτα, εκπροσωπεί την ένωση του ουράνιου και του γήινου στοιχείου, ως φορέας δε και των δύο στοιχείων γνωρίζει τον αρχαίο Λόγο, γνωρίζει τη μοίρα κι έχει (ή πρέπει να έχει) συνείδηση του πνευματικού όντος που παγιδεύτηκε στην ύλη.

Η Περσεφόνη ζει έξι μήνες στον απάνω κόσμο και έξι μήνες στον κάτω κόσμο. Αυτό συμβολίζει τις γεννήσεις και τους θανάτους που υφίσταται η κόρη του Πατρός Διός και της Μητρός Γης (Δήμητρας) μέχρι να φτάσει πάλι στην πρότερη θέωση, εκείνη που διέθετε μέχρι που την άρπαξε ο Πλούτων. Και την οποία θα ξαναβρεί, όταν θα ξεφύγει από τον Πλούτωνα. Μέχρι τότε όμως θα πηγαινοέρχεται από τον πάνω στον κάτω κόσμο και το αντίθετο.

Αν η Περσεφόνη φάει τους σπόρους του ροδιού, παγιδεύεται για πάντα στον Κάτω κόσμο και σ” αυτό την εξωθεί ο Πλούτων. Οι σπόροι του ροδιού συμβολίζουν τον αμέτρητο αριθμό ζωών, δηλαδή τον αμέτρητο αριθμό γεννήσεων και θανάτων, τον αμέτρητο δηλαδή αριθμό των ενσαρκώσεων της ψυχής, που θα χρειαστούν για να ξεφύγει η ωραία κόρη, δηλαδή η ψυχή, από τη σκοτεινή αρπάγη του Πλούτωνα, δηλαδή της ύλης. Η Περσεφόνη ξεγελιέται προς στιγμήν και τρώει μόνο έξι σπόρια, γι” αυτό και και κατεβαίνει στον Άδη μόνο έξι μήνες το χρόνο. Ο αριθμός έξι συμβολίζει εδώ και τους έξι “ουρανούς” που αντιστοιχούν στον Κάτω Κόσμο, τα έξι δηλαδή επίπεδα πνευματικής ανύψωσης που απαιτούνται μέχρι την κατάκτηση του εβδόμου. Η ψυχή που ανεβαίνει στον “έβδομο ουρανό”, απαλλάσσεται από την οδύνη των απανωτών και επώδυνων γεννήσεων και θανάτων. Ο έβδομος σπόρος του ροδιού συμβολίζει τον επόμενο ουρανό, ο οποίος αποτελείται επίσης από έξι βαθμίδες. Αν η Περσεφόνη έτρωγε εφτά σπόρους από το ρόδι, θα είχε απαλλαχτεί από την αιχμαλωσία του Πλούτωνα. Όπως και τα “διαμερίσματα” που έχει το ρόδι, καθένα από τα οποία έχει πολλούς σπόρους, έτσι είναι και τα πολλά πνευματικά επίπεδα που πρέπει να διαβεί η ψυχή για να ενωθεί ξανά με το Θεό, όπως ήταν κάποτε.

Έτσι, τους μήνες που η Περσεφόνη είναι στον πάνω κόσμο, η Θεά Δήμητρα χαιρόταν και υπήρχε καλοκαιρία, ενώ τους άλλους έξι μήνες υπήρχε κακοκαιρία. Η χαρά της Δήμητρας αντιστοιχεί στην απελευθέρωση της ψυχής την περίοδο που έχει απαλλαχτεί από το υλικό σώμα. Αντίστοιχα η λύπη της αντιστοιχεί στην περίοδο που η ψυχή είναι φυλακισμένη στο υλικό σώμα. Η νεανικότητα της Περσεφόνης αντιστοιχεί στην αιώνια νεότητα της ψυχής, αντιστοιχεί δηλαδή στην αθανασία της ψυχής. Που, όμως, κάποια στιγμή παγιδεύεται στην ύλη. Είναι η στιγμή μέσα στην αιωνιότητα που αρχίζουν οι γεννήσεις και οι θάνατοι, οι ενσαρκώσεις και οι αποσαρκώσεις.

Να σταθούμε και λίγο σ” εκείνη τη φράση: “Η Δήμητρα αποδέχτηκε την απόφαση, αλλά δεν ξεπέρασε ποτέ το χαμό της κόρη της”. Να σταθούμε, διότι αυτό σημαίνει ότι ο Θεός δεν ξέχασε ποτέ την πτώση της ψυχής στον Κάτω Κόσμο. “Κοιμάται και ξυπνάει” με την προσμονή να γυρίσει η αθάνατη ψυχή στην αιώνια ουράνια κατοικία της…

Συμπέρασμα

Ο μύθος της Περσεφόνης συμπυκνώνει ολόκληρη την Ελληνική φιλοσοφία για το φαινόμενο της ζωής και του θανάτου. Το ίδιο κάνουν και πολλοί άλλοι Ελληνικοί μύθοι, ο καθένας απ” τους οποίους φωτίζει στο ίδιο πλαίσιο διαφορετικές εφαρμογές. Η αποκωδικοποίηση του μύθου της Περσεφόνης αποκαλύπτει όλη την Ορφική διδασκαλία για το πριν και το μετά της ζωής, αποκαλύπτει όλη εκείνη τη Γνώση που έκρυψαν από τους ανθρώπους οι θρησκείες, η καθεμιά με τον τρόπο της και για τους λόγους της.

Σε ό,τι αφορά το ταφικό μνημείο της Αμφίπολης, η “αρπαγή της Περσεφόνης από τον Πλούτωνα” μαρτυρά ένοικο της ίδιας βασιλικής γενιάς με τον ένοικο του τάφου των Αιγών. Ο ένοικος αυτός γνωρίζει τη μέγιστη αλήθεια, είναι δηλαδή μυημένος, ξέρει τον πλήρη αποσυμβολισμό του μύθου, επειδή είναι αρχιερέας των Καβειρίων Μυστηρίων, έχει δηλαδή ανέβει στον υπέρτατο βαθμό της μύησης, δηλαδή της πανανθρώπινης, της κοσμικής, της υπερκόσμιας Γνώσης. Κι αυτός, σε αυτή την χρονική περίοδο που χρονολογείται ο τάφος, είναι μονάχα ο Αλέξανδρος. Δε μπορεί να είναι άλλος, ούτε καν η Ολυμπιάδα, επειδή εκείνη δεν ήταν αρχιερέας, εκτός και την άφησε στο πόδι του φεύγοντας για την εκστρατεία του, αλλά και σ” αυτήν την περίπτωση, το γεγονός ότι δολοφονήθηκε από τον Κάσσανδρο, αποκλείει την απόδοση τέτοιας τιμής. Ένα τέτοιο μεγαλειώδες μνημείο χτίζεται μόνο για τον ισχυρό της ημέρας, ποτέ για τον ηττημένο. Έχει και η πολιτική τα όριά της… Αλλά ισχυρός της ημέρας, ακόμα και νεκρός, τότε και μέχρι σήμερα, δεν είναι άλλος από τον Αλέξανδρο.

Κι αν κάνουμε λάθος σ” αυτό, δεν πειράζει. Το σημαντικό δεν είναι σε καμία περίπτωση η ανακάλυψη του τάφου του Αλεξάνδρου, στην Αμφίπολη ή αλλού, η δε σωτηρία της χώρας για μιαν ακόμη φορά από τους νεκρούς της, η τουριστική αξιοποίηση του μνημείου για χάρη των ανέργων της χειμαζόμενης Ελλάδας, θα ήταν μία νέα ύβρις, χείρων της πρώτης. Είναι σαφές: Σημαντικότερο πάντων είναι η αποκάλυψη της μέγιστης Γνώσης για το τι κωδικοποιεί και τι θέλει να πει στην ανθρωπότητα ο κοσμικός μύθος της Περσεφόνης. Αυτό, μόνο αυτό, θα διέλυε τα σκοτάδια που επικρατούν στη γη.

Παντολέων Φλωρόπουλος

http://agriniovoice.gr

Ancient Greeks: Golden Age of Civilization | History Channel Documentary

Alexander The Great-era tomb discovered

In August, a team of archaeologists has uncovered the entrance to a tomb in Amphipolis, in northern Greece, in an area that was once part of the ancient kingdom of Macedonia. Very quickly, the tomb is dated to the time of Alexander the Great.

Since then, scientists, supported by the workers, working to excavate the tomb, revealing the secrets gradually. First of all, we have seen a remarkable pair of sphinxes guarding the entrance. Then came two caryatids, female-columns statues. More recently, door leftovers, and a sumptuous mosaic depicting the abduction of Persephone by Hades, god of the underworld.

There is still much work to complete the excavation, which raises an important question: who is buried there? For Greek archaeologists near certainty: it is a member of the Macedonian royal family, so a member of the family of Alexander. But which one? The answer is still the subject of speculation.

The family of Alexander the Great, worthy of “Game of Thrones”

Alexander the Great is one of those historical figures around which a myth is built, surrounded by theatrics and mystery.

King at age 20, a student of Aristotle, he died at 33 years (probably disease), in 323 BCE, after having made himself master of an empire from Greece to India. He left a family, an official heir, and generals who were eager to share his empire. He survived his mother, Olympias, his wife, Roxana, and his posthumous son, Alexander.

A family also worthy of “Game of Thrones” Olympias would hand in the assassination of her husband Philip, Roxane have killed his two other co-wives, wife Cassandra Alexander’s half-sister and is in stride murder Roxane and her son a few years after stoning Olympias … A real Greek tragedy.

The 7 “candidates” to the grave

– Alexander the Great himself, it should be part of eliminated automatically. History records that in fact his embalmed body, back from Babylon, place of death, was simply “hacked” by one of his lieutenants, Ptolemy. The latter, in charge of Egypt, has also subsequently founded his own pharaonic dynasty, which ended with the famous Cleopatra VII. Ptolemy would have wanted to recover the body of his lord, no doubt hoping political advantage. Alexander would have been buried in Alexandria, a city he had founded and which bore his name. However, we never found the tomb nor the mummified remains, which would have had many adventures before disappearing in the various natural disasters that devastated the ancient city of Alexandria in late antiquity.

– Philip II, father of Alexander was already discovered his tomb in 1977 in Vergina, also in the north of Greece, 170 km of the current excavations of Amphipolis. The tomb was intact, and many indices (including a facial injury whose story reported) were the body to match that of Philip. A controversy has yet smoldered for years, challenging the identity of the body, but a recent anthropological study would confirm that it was indeed the father of Alexander. Note that his face was modeled in the early 80s, a feat at a time when the facial reconstructions computer could still appear like science fiction.

– Alexander, son of Alexander posthumous son and theoretical heir to an empire already divided between the general of the king, he was taken in Macedonia by Roxane, his mother. Both under the protection of Olympias, Alexander’s mother, they ended up being killed on the orders of General Cassandra, a few years after the death of Olympias. Cassandra did not want to have any legitimate heirs may challenge its rights to the Macedonian throne. Alexander IV was then 12 or 13 years. One theory is that his body would be part of those found in Vergina tomb complex with that of Philip II.

– Olympias, Alexander’s mother: She is reputed to have belonged to a Dionysian worship, having engaged in orgies and sleep with snakes. On the death of her son, she supported the Cassandra opponent to the throne of Macedonia, and eventually stoned. Cassandra is said that denied him the right to a funeral, which would exclude it from the list because of Amphipolis, though his followers could bury semi-clandestinely. Other clues would point towards him: the caryatids, the fact that some Dionysian symbols were discovered, and even mosaic which represent kidnapped by Philip II, with Alexander leading the procession Hermes. This is certainly the view taken by Andrew Chugg, author of “Alexander the Great: The Lost Tomb”.

– Roxanne, wife of Alexander native of Bactria, located north of present-day Afghanistan, she took his son and heir in Macedonia, where it ends murdered, probably at the age of 33 years. It may well be the occupant of the tomb of Amphipolis. Caryatids and mosaic Persephone removal are symbols that would point more towards a female royal rank, corresponding to Roxane.

– Cleopatra, sister of Alexander: She was murdered in 308 BC. After the king’s death, she was sought in marriage by those who wanted to legitimize accession to the throne of Macedonia. It could also be buried at Amphipolis.

– Half-brothers, cousins …: the family was extended. Examples include Philip III, half-brother of Alexander and who succeeded him in title as king of Macedonia. Cassandre, the former general who had married Thessalonike, half-sister of Alexander, it would be buried in one of the new tombs discovered in the spring in Vergina.

Archaeology reality TV version?

Probably in a few weeks we will have the answer to the question of a hectic emergency: who can occupy an old tomb more than 2,300 years old? The ancient history enthusiasts hold their breath, but archeology can it end up well under media pressure?

The 3D view of the tomb

To dig such a monument, it takes time, patience. The walls and ceiling must be strengthened so that nothing collapses, searches must be done sensitively to avoid damage (or lack) an object of importance. But today, the tomb is under siege, not by looters, but by the media, who want every day new information.

This is understandable, of course. Personally, I am this “soap opera” since mid-August, while we would not look at me do even one episode of “Secret Story”. We live in a fleeting curiosity of civilization and immediate, and the suspense of this major archaeological discovery is the one to serials twists.

However, it is hoped that those in charge of the excavations manage to resist this pressure, and that we deliver in due time the identity of the (or) occupant (s) of the tomb of Amphipolis. If I had to make a prediction, I would go for Roxane

http://hertfordshire-archaeological-trust.co.uk

Η “βαρειά” μνήμη του Αλέξανδρου στην Μακεδονία

Επι πεντακόσια χρόνια μετά τον θάνατό του – γράφουν τα χρονικά της εποχής- οι Μακεδόνες νόμιζαν πως ο Αλέξανδρος ζούσε ανάμεσά τους. Κλαγγές όπλων, γδούποι ασπίδων, ποδοβολητά ιππικού, και βαρειά βήματα πολεμιστών, άκουαν κάθε τόσο στα βουνά και στους κάμπους των. Είχαν ζημωθεί τόσο με το είναι του, ώστε τους ήταν αδύνατο να πιστέψουν οτι τους είχε εγκαταλείψει και εξαφανισθεί.

Ο Μέγας Αλέξανδρος στις αφηγήσεις του Κορανίου

Γράφει η Βάλια Παπαναστασοπούλου // *

Ο μυστηριώδης Dhu al-Qarnayn (=Ντου αλ-Καρνάϊν)

Πολύς λόγος έγινε τους προηγούμενους μήνες για το μνημειώδη τάφο της Αμφίπολης στο Λόφο Καστά και την ταυτότητα του νεκρού ή των νεκρών που έκρυβε για αιώνες μέσα στα σπλάχνα του. Οι εικασίες στα ΜΜΕ έλαβαν τεράστιες διαστάσεις και γράφηκαν πολλά κείμενα ήδη για το θέμα και ενώ η αρχαιολογική διαδικασία βρισκόταν ακόμη σε εξέλιξη. Η αποκάλυψη του τάφου – του οποίου βέβαια η ύπαρξη ήταν γνωστή στην επιστημονική κοινότητα ήδη από τη δεκαετία του ’60, όταν ο αείμνηστος Δ. Λαζαρίδης πραγματοποίησε μία πρώτη ανασκαφή –πυροδότησε, όπως ήταν αναμενόμενο, τη λαϊκή φαντασία του σύγχρονου Έλληνα και οδήγησε πολλούς να αναμοχλεύσουν πάλι την ιστορία του χαμένου τάφου του μεγάλου Μακεδόνα στρατηλάτη.

Η γοητεία που ασκεί το πρόσωπο και οι κατακτήσεις του Μ. Αλεξάνδρου δεν αποτελεί μία νέα περίπτωση, αλλά μία πραγματικότητα που εξαπλώθηκε στη λογοτεχνία και τη φαντασία των λαών με τους οποίους είχε έρθει σε επαφή ο Μακεδόνας βασιλιάς και όχι μόνο. Μέσα σε αυτό το πλαίσιο, δεν αποτελεί έκπληξη η παρουσία του Αλεξάνδρου και στη λογοτεχνία του αραβικού κόσμου, αλλά αυτό που ίσως δεν είναι πολύ γνωστό στο ευρύτερο ελληνικό κοινό είναι μία πολύ πιθανή αναφορά στο πρόσωπο του Μ. Αλεξάνδρου μέσα στο ίδιο το Κοράνι.

Το Κοράνι είναι το ιερό βιβλίο του Ισλάμ και στη σούρα Αλ Καχφ (=Η σπηλιά) εμφανίζεται ένα μυστηριώδες πρόσωπο που το όνομά του – ασφαλώς συμβολικό προσωνύμιο – είναι Dhu al-Qarnayn (ذو القرني ن ) (=Ντου αλ-Καρνάϊν). Η αφήγηση (18, 83-98) αναφέρει πως υπήρξε κάποτε ένας ισχυρός ήρωας, ο οποίος ταξίδεψε έως και τις δύο άκρες του κόσμου, την Ανατολική και τη Δυτική, δηλαδή στα σημεία, όπου ο ήλιος ανατέλλει και δύει. Αυτός ήταν ο Dhu al-Qarnayn, ο οποίος, συνεχίζοντας το ταξίδι του σε άλλα μέρη της Γης, έφτασε μπροστά σε δύο μεγάλα βουνά, στη σκιά των οποίων ζούσε μια περίεργη φυλή. Οι άνθρωποι της φυλής αυτής χαρακτηρίζονται από την αφήγηση του Κορανίου ως υπάνθρωποι και με ζωώδη συμπεριφορά, αλλά παρόλα αυτά ζητούν τη βοήθεια και την προστασία του Dhu al-Qarnayn προκειμένου να απωθήσει τους Γωγ και Μαγώγ, οι οποίοι ζούσαν πέρα από αυτά τα δύο βουνά και παρενοχλούσαν αυτή τη φυλή. Ο Dhu al-Qarnayn θα δώσει τη λύση στο πρόβλημά τους, κατασκευάζοντας ένα γιγάντιο τείχος από σίδηρο και φωτιά εμποδίζοντας τα ακάθαρτα έθνη Γωγ και Μαγώγ να εισέλθουν. Σύμφωνα με το Κοράνι το τείχος αυτό εξακολουθεί να υπάρχει ακόμα και σήμερα και θα καταστραφεί μόνο κατά την Ημέρα της Κρίσης. Τότε οι ορδές των Γωγ και Μαγώγ θα ξεχυθούν και θα βασανίσουν ολόκληρο τον κόσμο.

Οι Γωγ και Μαγώγ, γνωστοί ήδη από το βιβλίο της Παλαιάς Διαθήκης, παρουσιάζονται και στο βιβλίο της Αποκάλυψης του Ιωάννη ως εχθροί της ανθρωπότητας. Ο εγκλεισμός τους πίσω από ένα τείχος από τον Μ. Αλέξανδρο αναφέρεται για πρώτη φορά από τον Ιερώνυμο, ενώ ήταν γνωστή η ιστορία αυτή και τον 6ο αι. σε κάποιες συριακές εκδοχές του μύθου του Αλεξάνδρου.

Ποιος είναι όμως ο Dhu al-Qarnayn του Κορανίου και πώς θα μπορούσε άραγε να ταυτιστεί με τον Μ. Αλέξανδρο; Η φράση Dhu al-Qarnayn στα αραβικά σημαίνει «ο φέρων δύο κέρατα». Προέρχεται από τη λέξει dhu και το δυϊκό αριθμό της λέξης karn (=κέρατο). Η ταυτότητα του Dhu al-Qarnayn υπήρξε η πηγή πολλών εικασιών με το πέρασμα των χρόνων. Αν και οι απόψεις ποικίλλουν, οι κλασικοί μουσουλμάνοι ερμηνευτές του Κορανίου θεωρούν ως την πιο κοινή ταυτοποίηση του Dhu al-Qarnayn με το πρόσωπο του Μεγάλου Αλεξάνδρου.

Πραγματικά, το ίδιο το όνομα Dhu al-Qarnayn (= ο φέρων δύο κέρατα) είναι ιδιαιτέρως αποκαλυπτικό για τις πηγές του κειμένου του Κορανίου, καθώς ο τίτλος ήταν στην πραγματικότητα ένα επίθετο που εχρησιμοποιείτο συνήθως για τον Μ. Αλέξανδρο ήδη από την αρχαιότητα. Στην πραγματικότητα ο τίτλος αυτός αποτελεί το αποτέλεσμα της σύνδεσης του Αλεξάνδρου με την κερασφόρο συγκριτιστική αιγυπτιακή θεότητα, γνωστή με το όνομα Ζευς-Άμμων, η οποία οδήγησε στην απεικόνιση του Μακεδόνα βασιλιά με δύο κέρατα κριαριού να προεξέχουν από το κεφάλι του. Η εικονογραφία του θεού Άμμωνα θα συνεχίσει να συνδέεται με τον Αλέξανδρο, ακόμη και μετά το θάνατό του. Ο θεός Άμμων είχε γίνει ιδιαιτέρως σημαντικός για τον Αλέξανδρο μετά την επίσκεψή του στο ιερό του θεού στη Σίβα της Αιγύπτου σε σημείο που ο ίδιος ο Αλέξανδρος να αποκαλεί το θεό πολλές φορές πατέρα του. Μετά το θάνατο του Αλέξανδρου, οι άνθρωποι του στενού του περιβάλλοντος ενσωμάτωσαν τα κέρατα του Άμμωνα στην εικονογραφία του Αλεξάνδρου, όπως φαίνεται για παράδειγμα στα νομίσματα, μία εικονογράφηση που διατηρήθηκε για πολλούς αιώνες στην τέχνη.

Παρόλα αυτά, δεν είναι μόνο το όνομα Dhu al-Qarnayn που ταυτίζει το πρόσωπο αυτό με τον Μ. Αλέξανδρο, αλλά και το γεγονός πως η ιστορία του Dhu al-Qarnayn στο Κοράνι παρουσιάζει σε έναν μεγάλο βαθμό ομοιότητα με τους μύθους και τους θρύλους που αναπτύχθηκαν γύρω από το Μ. Αλέξανδρο στους αιώνες που ακολούθησαν το θάνατό του. Πιο συγκεκριμένα, η αφήγηση που σχετίζεται με το ταξίδι στη Δύση και την αντιμετώπιση των Γωγ και Μαγώγ προηγείται του Κορανίου κατά πολλούς αιώνες και έχει τις ρίζες της σε έναν αρχαίο μύθο σχετικά με το Μ. Αλέξανδρο.

Σύμφωνα με την ελληνική και λατινική παράδοση, ο Αλέξανδρος έκτισε πύλες στον Καύκασο για να κρατήσει εκτός τους εισβολείς. Ήδη από τον 1ο αι. π.Χ. ο Ρωμαίος ιστορικός, Πλίνιος ο Πρεσβύτερος αναφέρθηκε σε αυτήν την παράδοση, ενώ στην περιοχή της Μέσης Ανατολής, η ιστορία απέκτησε έναν πιο περίτεχνο τρόπο αφήγησης, καθώς συνδέθηκε με δημοφιλείς βιβλικούς αποκαλυπτικούς θρύλους, όπως διαπιστώνει και ο Ιουδαίος ιστορικός Ιώσηπος Φλάβιος. Συνεπώς, ήδη από τον πρώτο μεταχριστιανικό αιώνα ο Αλέξανδρος παρουσιάζεται να κατασκευάζει ένα γιγαντιαίο σιδερένιο προπύργιο στα βουνά του Καυκάσου στην Κεντρική Ασία προκειμένου να κρατήσει μακριά τις ορδές των κακών Γωγ και Μαγώγ.

Όταν στα τέλη του 4ου αι. μ.Χ. εμφανίζονται οι Ούνοι να πραγματοποιούν επιδρομές και να καταστρέφουν τη Συρία και τη βόρεια Μεσοποταμία, ενεργοποιούνται οι μνήμες από τη βιβλική απειλή των Γωγ και Μαγώγ, γεγονός που βοήθησε να αναπτυχθεί περαιτέρω η παράδοση γύρω από το Μ. Αλέξανδρο. Ο τελευταίος παρουσιάζεται στις παραδόσεις της εποχής ως ένας προστάτης, ο οποίος με τη βοήθεια του Θεού κατασκευάζει ένα φράγμα για να προστατεύσει την ανθρωπότητα αυτή τη φορά από τους Ούνους.

Χωρίς αμφιβολία είναι τόσο φανερό πως η παραπάνω αφήγηση προέρχεται από το Μυθιστόρημα του Αλεξάνδρου, μια συλλογή από θρύλους που καταγράφηκαν από έναν άγνωστο σε εμάς συγγραφέα, ο οποίος ονομάζεται συμβατικά «Ψευδο-Καλλισθένης». Το Μυθιστόρημα του Αλεξάνδρου φαίνεται πως αποκρυσταλλώθηκε λογοτεχνικά στην Αλεξάνδρεια της Αιγύπτου κατά το τέλος του 3ου αι. μ.Χ. Το κείμενο πολύ σύντομα έγινε ιδιαίτερα δημοφιλές με αποτέλεσμα να ξαναγραφτεί και να προσαρμοστεί τόσο στα πολιτιστικά όσο και στα εθνικά δεδομένα των εκάστοτε αναγνωστών. Συνακόλουθα, το Μυθιστόρημα του Αλεξάνδρου διαδόθηκε σε πολλές εκδόσεις και γλώσσες σε Ανατολή και Δύση με αρχαιότερες τη λατινική (4ος αι.) και την αρμενική εκδοχή (5ος αι.).

Όμως, ουσιαστικά ήταν η συριακή εκδοχή του Μυθιστορήματος του Αλεξάνδρου, εκείνη που συνένωσε όλες αυτές τις διαφορετικές παραδόσεις σε μία ενιαία αφήγηση, προσθέτοντας στο κείμενο έναν αριθμό άγνωστων μέχρι τότε για τις άλλες παραδόσεις ιστοριών. Κατ’ αυτόν τον τρόπο, το επεισόδιο της κατασκευής του τείχους εναντίον των Γωγ και Μαγώγ, δεν συναντάται στις αρχαιότερες εκδόσεις του Μυθιστορήματος, αλλά αποτελεί πρωτοτυπία της συριακής εκδοχής, πιθανότατα ως ένας συγκερασμός του μοτίβου του τείχους του Αλεξάνδρου με τη βιβλική παράδοση των αποκαλυπτικών λαών Γωγ και Μαγώγ. Η συριακή εκδοχή του Μυθιστορήματος του Αλεξάνδρου γράφεται στα 629-630 μ.Χ. Στη συγκεκριμένη αφήγηση ο Αλέξανδρος προσδιορίζεται με το γνωστό αρχαίο επίθετο «ο φέρων δύο κέρατα», μία ιδιότητα που εκλαμβάνεται κυριολεκτικά, καθώς ο Μακεδόνας ήρωας περιγράφεται σαν να έχει στο κεφάλι του κέρατα.

Αυτός ο μύθος εξακολούθησε να υπάρχει για περισσότερο από μία χιλιετία στην Περσία, όπου ο διάσημος ποιητής Ferdowsi στο επικό αριστούργημά του υπό τον τίτλο Shahnameh αφιερώνει ένα τμήμα στη συγκεκριμένη ιστορία. Δεν υπάρχει καμία αμφιβολία πως η ιστορία του Dhu al-Qarnayn αποτελεί ένα άμεσο δάνειο των προ-ισλαμικών ιστοριών και θρύλων που σχετίζονται με το Μέγα Αλέξανδρο. Αυτοί οι μύθοι προέρχονται από τον 1ο αιώνα μ.Χ. και διαδόθηκαν ευρύτερα σε όλο τον αρχαίο κόσμο μέχρι και την εμφάνιση του Ισλάμ. Και είναι ιδιαίτερα ενδιαφέρον το γεγονός πως η προφητική δραστηριότητα του Μωάμεθ (610-632 μ.Χ.) συμπίπτει χρονικά με τη συριακή εκδοχή του Μυθιστορήματος του Αλεξάνδρου (629-630 μ.Χ.), αν και πολλές από τις ιστορίες αυτές είχαν ήδη γίνει γνωστές στην Αραβική Χερσόνησο και πριν από το Ισλάμ. Κανείς δεν μπορεί να αρνηθεί πως ο Μ. Αλέξανδρος είναι μια σημαντική μορφή στην αραβική λογοτεχνία. Ακόμη και στην προ-ισλαμική ποίηση συναντάμε αναφορές στο πρόσωπό του, προσφωνώντας τον είτε ως al-Iskandar είτε ως Dhu al-Qarnayn, όπως για παράδειγμα οι ποιητές Maymūn ibn Qays al-A’sha και ο σύγχρονος του Μωάμεθ, Hassan ibn Thabit, που συνέθεσαν στίχους σχετικούς με το επεισόδιο με των Γωγ και Μαγώγ.

Συνοψίζοντας, καταλήγουμε πως δεν αποτελεί έκπληξη το γεγονός της ταύτισης του Αλεξάνδρου με τον Dhu al-Qarnayn από τους κλασικούς ερμηνευτές του Κορανίου. Οι αρχαίες βιβλικές αφηγήσεις που σχετίζονται με τους Γωγ και Μαγώγ συνενώθηκαν σε έναν ενιαίο μύθο με την αρχαία μη ιστορική αφήγηση σχετικά με τον Αλέξανδρο και την κατασκευή ενός σιδερένιου τείχους στον Καύκασο: Ο Μ. Αλέξανδρος έχτισε ένα γιγαντιαίο τείχος στον Καύκασο για να φυλακίσει τους Γωγ και Μαγώγ. Ακολούθως, oι Ούνοι που εισέβαλαν τον 4ο αιώνα μ.Χ. ταυτίστηκαν με τους Γωγ και Μαγώγ και θα παρέμεναν φυλακισμένοι πίσω από το τείχος του Αλεξάνδρου μέχρι και την Ημέρα της Κρίσης.

Αυτή η ιστορία αναπτύχθηκε περαιτέρω κατά τη διάρκεια των επόμενων αιώνων μέσω των διαφόρων εκδοχών του Μυθιστορήματος του Αλεξάνδρου του Ψευδο-Καλλισθένη μέχρι και τον 7ο αιώνα μ.Χ. – εποχή εμφάνισης του Ισλάμ -, οπότε και στο Κοράνι η ιστορία προσαρμόζεται στα δεδομένα της νέας θρησκείας με τη βοήθεια και της συριακής εκδοχής του Μυθιστορήματος. Σύμφωνα, λοιπόν, με την αφήγηση του Κορανίου ο Μέγας Αλέξανδρος ως Dhu al-Qarnayn ήταν πλέον ένας θεοφοβούμενος μονοθεϊστής, ο οποίος ταξίδεψε στα πέρατα της γης και έχτισε ένα τεράστιο τείχος από σίδηρο και μπρούντζο για να φυλακίσει τα κακά έθνη Γωγ και Μαγώγ μέχρι και την Ημέρα της Κρίσης, κατά την οποία οι Γωγ και Μαγώγ θα σπάσουν το τείχος και θα ξεχυθούν ελεύθεροι σκορπίζοντας τον φόβο και τον όλεθρο στη γη. Είναι πολύ πιθανόν πως ο Μωάμεθ ή ένας μεταγενέστερος συντάκτης του Κορανίου αξιοποίησε τους προ-ισλαμικούς θρύλους και να τους ενσωμάτωσε στο Κοράνι, προσαρμοσμένους στα δεδομένα της νέας μονοθεϊστικής θρησκείας.

Το πρόσωπο του Αλεξάνδρου είχε αρχίσει να παίρνει μυθικές διαστάσεις ήδη από την εποχή της βασιλείας του, ενώ μετά το θάνατό του οι προφορικές αφηγήσεις εξαπλώθηκαν σε διάφορους λαούς. Αυτή η μοναδική προσωπικότητα έμελλε να αφήσει το σημάδι της στον κόσμο και να ασκήσει μία τεράστια επιρροή εκατοντάδες χρόνια μετά το θάνατό του, αγγίζοντας ακόμη και τα ιερά βιβλία διαφόρων θρησκειών, όπως του Ισλάμ. Δε θα ήταν υπερβολή, αν λέγαμε, πως ο Αλέξανδρος ξεκινώντας από τις Αιγές της Μακεδονίας για τα πέρατα της Οικουμένης, κατάφερε τελικά να αγγίξει εκείνο που τόσο πολύ ονειρευόταν και δεν ήταν άλλο από το ίδιο το θείο.

Ενδεικτική Βιβλιογραφία

Budge, Ernest A. W. (ed.), The History of Alexander the Great: Being the Syriac Version of the Pseudo Callisthenes, Cambridge, UK: Cambridge University Press, 1889.

Donzel, Emeri Van, & Andrea Schmidt, Gog and Magog in Early Syriac and Islamic Sources: Sallam’s Quest for Alexander’s Wall, Leiden, Netherlands: E. J. Brill, 2009.

Fildes, Alan & Joann Fletcher, Alexander the Great: Son of the Gods, Los Angeles, CA: Getty Publications, 2002.

Goldsborough, Reid, ‘Alexander the Great Numismatic Portrait’, 2010, at http://tinyurl.com/66g3r7x, όπως ανακτήθηκε στις 05/01/2015.

Panayotakis, Stelios, Maaike Zimmerman & Wytse Keulen, The Ancient Novel and Beyond, Leiden, Netherlands: E. J. Brill, 2003.

* Η Βάλια Παπαναστασοπούλου είναι Αρχαιολόγος-Θεολόγος MS, Υποψήφια διδάκτωρ Α.Π.Θ.

Η μαγεία της Αμφίπολης: Οι καλλιτέχνες που δημιούργησαν τα 3D βίντεο

Όταν η εικονική πραγματικότητα συμπληρώνει τα κενά που η… πραγματική πραγματικότητα δεν μπορεί να καλύψει. Με εξαίρεση την ειδική ομάδα της Κατερίνας Περιστέρη, αυτή τη στιγμή, ουδείς άλλος μπορεί να θαυμάσει από κοντά τα εκπληκτικά ευρήματα της Αμφίπολης. Υπάρχει, όμως, η τεχνολογία που ναι μεν δεν υποκαθιστά την ωραιότητα του τύμβου, ωστόσο τον κάνει πιο απτό στον απλό παρατηρητή.

Το Livescinece μίλησε με τους δύο Έλληνες δημιουργούς που έφτιαξαν μια σειρά τρισδιάστατων βίντεο στα οποία απεικονίζεται το εσωτερικό του τύμβου, σύμφωνα πάντα με τις ανακαλύψεις των αρχαιολόγων και τα όσα έδωσαν στη δημοσιότητα μέσω φωτογραφιών.

Όπως αναφέρει το άρθρο, τα δελεαστικά ευρήματα της Αμφίπολης προκάλεσαν φρενίτιδα σε όλα τα ΜΜΕ του κόσμου που έκαναν συνεχόμενες ζωντανές συνδέσεις από την περιοχή. Το ίδιο συνέβη στα κοινωνικά δίκτυα και με τα βίντεο που φτιάχτηκαν για να αναπαραστήσουν, όσο πιο λεπτομερώς γινόταν, το πώς ακριβώς ήταν ο τάφος αρκετούς αιώνες πιο πριν. Δεν είναι τυχαίο πως αν πληκτρολογήσει κανείς στο YouTube το όνομα «Αμφίπολη» θα βρει πάμπολλα βίντεο – άλλα ερασιτεχνικά και άλλα δουλεμένα μέχρι την τελευταία λεπτομέρεια καθώς οι δημιουργοί τους έχουν χρησιμοποιήσει όλα τα τελευταία επιτεύγματα της επιστήμης των υπολογιστών. Είναι χαρακτηριστικό πως κανένα από αυτά τα βίντεο «εικονικού κόσμου» δεν είναι συνδεδεμένα με το Υπουργείο Πολιτισμού. Όλα προήλθαν από το μεράκι και το ενδιαφέρον των δημιουργών τους.

Ένας εξ αυτών είναι ο Νίκος Αλεξάνδρου που ζει στη Ρώμη, αλλά έχερι γεννηθεί σε μια πολύ κοντινή περιοχή με την Αμφίπολη. Μιλώντας στο Live Science εξήγησε πως το πρώτο βίντεο το έκανε για προσωπική χρήση. Τον περασμένο Ιούλιο ο Αλεξάνδρου αποφοίτησε από το Πανεπιστήμιο L’Aquila της Ιταλίας με μάστερ. Τώρα πλέον είναι ένας πολιτικός μηχανικός με ειδίκευση στα αρχιτεκτονικά έργα. Την ίδια περίοδο η Ελλάδα συνταρασσόταν από ένα χαρμόσυνο νέο που είχε ως επίκεντρο την Αμφίπολη και τα εκεί ευρήματα. Ο Αλεξάνδρου λέει πως πριν φτιάξει το βίντεο για την Αμφίπολη, είχε δημιουργήσει τρισδιάστατες απεικονίσεις για κτίρια, αλλά ποτέ για αρχαιολογικά ερείπια. Αυτό, σε συνδυασμό με τα εντυπωσιακά ευρήματα της Αμφίπολης του έδωσαν το κίνητρο να το προσπαθήσει. «Νόμιζα πως θα ήταν κάτι μεγάλο για την προώθηση της ελληνικής πολιτιστικής κληρονομιάς μας. Έτσι αποφάσισα να το φτιάξω και να το ανεβάσω στο YouTube. Είμαι ευχαριστημένος από το αποτέλεσμα και σκέφτηκα ότι σίγουρα θα βρεθούν αρκετοί που θα ενδιαφερθούν να δουν το μοντέλο μου». Το πρώτο βίντεο δημοσιεύτηκε στα μέσα Οκτωβρίου και μέχρι τώρα έχει 200.000 προβολές. Μάλιστα, δέχθηκε αιτήματα από θαυμαστές του έργου του, να προσπαθήσει να κάνει ανασύσταση των σπασμένων χεριών των Καρυάτιδων και να συμπληρώσει το τμήμα του εκπληκτικού μωσαϊκού που λείπει. Έτσι μπήκε σε αυτή τη διαδικασία αποκαθιστώντας στο μέτρο του δυνατού το μνημείο και να δώσει κάποιες σύγχρονες πινελιές στο υπάρχον δημιούργημα.

Ο δεύτερος που αποπειράθηκε να κάνει μια επαγγελματική δουλειά ήταν ο καλλιτέχνης Δημήτρης Τσαλκάνης που διαμένει στην Αθήνα. Ο Τσαλκάνης δημιούργησε μια ιστοσελίδα (www.ancientathens3d.com), μέσω της οποίας μοιραζόταν με τον κόσμο τις δικές του απεικονίσεις από την Αρχαία Αθήνα. Για τον ίδιο η Αμφίπολη αποτέλεσε μια ενδιαφέρουσα πρόκληση και έτσι στις 13 Δεκεμβρίου φόρτωσε το πρώτο βίντεο. Σύμφωνα με τη δική του οπτική τα μοντέλα του είναι μια καλλιτεχνικη και όχι αρχαιολογική αναπαράσταση. Έτσι λειτούργησε πιο ελεύθερα και προσέθεσε κάποιες πινελιές χρώματος στις σφίγγες και στα αγάλματα του τάφου. Ωστόσο, επισήμανε πως οι επιλογές του βασίστηκαν σε μελέτες σχετικά με τα χρώματα που χρησιμοποιούσαν οι Έλληνες κατά τη συγκεκριμένη περίοδο.

Κατά τον Δημήτρη Αγγελούδη, web developer, αυτή η τάση δείχνει το ενδιαφέρον των Ελλήνων να δουν το μνημείο κάτω από άλλο πρίσμα. Ο ίδιος ασχολήθηκε επισταμένως με το σάιτ amfipoli-news.com, μέσα στο οποίο υπάρχουν 3D αναπαραστάσεις του τύμβου, καθώς και εικονική περιήγηση. Το σάιτ «ανέβηκε» τον Οκτώβριο σε συνεργασία με τον Παναγιώτη Παναγιώτου, φοιτητή του Πανεπιστημίου της Θεσσαλονίκης.

Ο Τσαλκάνης παραδέχεται πως οι αντιπαραθέσεις γύρω από την Αμφίπολη βάρυναν μέσα του καθώς έφτιαχνε το βίντεο. «Με προβλημάτισε η κατάσταση, ωστόσο η επίδραση που είχε το μνημείο στην κοινωνία ήταν ενδιαφέρουσα. Νομίζω πως το βίντεο δείχνει πώς φτιάχτηκε, αλλά και πώς ανακαλύφθηκε το μνημείο». Ο Αλεξάνδρου προκρίνει και μια άλλη πτυχή: «Αν δεν χρησιμοποιήσουμε αυτές τις ανακαλύψεις τώρα, πότε θα το κάνουμε; Κάθε αρχαιολογική ανακάλυψη είναι ένα βοήθημα προς εμάς από τους Αρχαίους Έλληνες».

Πηγή: Η μαγεία της Αμφίπολης: Οι καλλιτέχνες που δημιούργησαν τα 3D βίντεο [εικόνες&βίντεο] | iefimerida.gr http://www.iefimerida.gr/news/187114/i-mageia-tis-amfipolis-oi-kallitehnes-poy-dimioyrgisan-ta-3d-vinteo-eikonesvinteo#ixzz3P1UCp8b7

Κομμαγηνή: Το Μυστήριο Μαυσωλείο του Αντίοχου !

Antiochos, a just, eminent god, friend of Romans and friend of Greeks, c. 86 BC – 38 BC, ruled 70 BC – 38 BC) was a king from the Greek Kingdom of Commagene and the most famous king of that kingdom.
The ruins of the tomb-sanctuary of Antiochus are magnificent to behold even today. The site of his interment atop Mount Nemrut, a.k.a. Nemrut dagi, was named to the UNESCO World Heritage list in 1987. Several sandstone bas reliefs discovered at the site contain the oldest known images of two figures shaking hands.

«Στην κορυφή του Νεμρούτ Ντάγκ, επάνω στον Αντίταυρο, στα Ν.Α. της Τουρκίας, βρίσκεται ένα παράξενο μνημείο, σε ύψος 2.500 μέτρων.
Για πρώτη φορά το ανακάλυψε μια μικτή αρχαιολογική αποστολή γερμανοτουρκική, το 1882. Είναι περίεργο, ωστόσο πως από τότε, ως σήμερα, δεν έγινε δυνατόν να ερευνηθεί το εσωτερικό του. Είναι το μαυσωλείο του Αντιόχου Α΄ , του βασιλέως της Κομμαγηνής, ενός μικροσκοπικού βασιλείου, που δεν είχε πολύχρονη ζωή, και που απλώς στάθηκε, η τελευταία ηχώ της μεγάλης περιπέτειας του Αλέξανδρου στην Ασία.
» Πρόκειται για ένα μνημείο εκπληκτικό, που θυμίζει πολύ και ανάλογα έργα περσικά, αλλά και αιγυπτιακά μαζί. Η ομοιότητά του, εξ άλλου, με τα αιγυπτιακά μνημεία παραξένεψε τους πρώτους ερευνητές, που ακόμη δεν είχαν προσέξει πως ό, τι μνημειακό κατασκευάστηκε στην Ανατολή, μιμήθηκε πολύ τα έργα της Αιγύπτου.
Στην Περσέπολη, τα μνημεία του Αρταξέρξη και του Δαρείου, σκαλισμένα πάνω στο βράχο, θυμίζουν απόλυτα τους ναούς της κοιλάδας του Νείλου.
Στο Νεμρούτ Ντάγκ, τα κολοσσιαία αγάλματα που στήθηκαν πάνω στο μνημείο του Αντιόχου του Α΄, μοιάζουν πολύ με τους κολοσσούς των ναών των Θηβών».

Η ονομασία Κομμαγηνή

Ερευνώντας διάφορες πηγές σχετικά με την ονομασία του βασιλείου αυτού διαπιστώσαμε πως η ονομασία εκπορεύεται από τις λέξεις κόμμα-γένος που σημαίνει τμήμα ή μέρος μιας μεγαλύτερης γενιάς (γένος). Σε ένα τουρκικό κείμενο αναφέρεται πως είναι από τις λέξεις Κομμούν και Γένες, που τις αναφέρει ως ελληνικές λέξεις. Το μικρό κρατίδιο προήλθε μετά την αποσύνθεση της αυτοκρατορίας των Σελευκιδών (γνωστή ως ελληνο-συριακό βασίλειο) το 162 π.Χ.
Άλλοι ιστορικοί λέγουν πως υπάρχει η ονομασία Kummuhu στα κείμενα των Ασσυρίων, που είναι σχετική με την Κομμαγηνή,.
Πρώτος βασιλιάς της Κομμαγηνής ήταν ο πρώην σατράπης (διοικητής) της όταν έπαψε να βρίσκεται υπό της αυτοκρατορίας των Σελευκιδών.
Με τη διάλυση της ελληνο-συριακής αυτοκρατορίας ανακήρυξε την Κομμαγηνή ανεξάρτητη με πρωτεύουσα τη Σαμόσατα (που είχε κτίσει παλαιότερα ο Σάμης στις όχθες του Ευφράτη-σημερινή πόλη Σάμσατ της Τουρκίας). Στο βασίλειό του ενσωματώθηκαν ελληνικοί και περσικοί πληθυσμοί της περιοχής.

Η ίδρυση του βασιλείου

Ο Πτολεμαῖος σύμφωνα με επιγραφή που βρέθηκε στον τύμβο του όρους Νεμρούτ ήταν απόγονος του βασιλιά Δαρείου του Α΄ της Περσίας. Τον διαδέχτηκε ο γιος του ο Σάμης ο Β΄ ο επονομαζόμενος ‘Θεοσεβής Δικαίος’. Από την μετέπειτα βασιλεία του Μιθριδάτη του Α΄του Καλλίνικου (100 έως 69 π.Χ.) η Κομμαγηνή απέβαλλε το περσικό παρελθόν της, αφού κυριάρχησε σε όλα τα επίπεδα ο ελληνικός πολιτισμός. Καθιερώθηκε ως επίσημη γλώσσα του κράτους η ελληνική.
Ο Μιθριδάτης νυμφεύθηκε την πριγκίπισσα του ελληνοσυριακού βασιλείου Λαοδίκη Ζ΄ την Θεά και ο γιος τους ο Αντίοχος ο Α΄ ο ‘Θεός της Κομμαγηνής’ ανέλαβε το βασίλειο το 70 π.χ, μέχρι το θάνατό του, το 38 π.Χ.Φώτο: Οι λίθινες αυτές κεφαλές έχουν ύψος 3 μέτρα!

Τεράστια μεγέθη
Οι αρχαιολόγοι έχουν εντυπωσιαστεί από το μαυσωλείο του, το οποίο έχει περίμετρο 30 μέτρα και βρίθει επιγραφών.
Η επιλογή του τόπου για την ανέγερσή του, έγινε από τον ίδιο το βασιλιά, με σκοπό να το κάνει μνημείο τόπο περισυλλογής και προσκυνήματος για το λαό του. Στους πρόποδες του όρους αυτού ο πατέρας του Μιθριδάτης ίδρυσε την πόλη Αρσεμεία.
Σύμφωνα με τις επιγραφές ο ίδιος ο Αντίοχος ήταν υπερήφανος για την καταγωγή του αφού δήλωνε πως ήταν απόγονος του Αλέξανδρου και του Δαρείου!
Στο ανατολικό ανάχωμα του μνημείου υπάρχει ένας βωμός, ενώ στην κορυφή του έργου είχαν στηθεί 25 κολοσσιαία αγάλματα στα οποία μόνο τα κεφάλια ήταν δουλεμένα με περισσή λεπτομέρεια. Σε αυτά ξεχωρίζουμε τον ίδιο τον Αντίοχο και γύρω από αυτόν το θεό Ήλιο, τον Απόλλωνα των Ελλήνων, ο Μίδας των Περσών, η Φορτούνα, η θεά της γονιμότητας, ο Άχουρα Μάλδα, ο πατέρας των θεών, προσωποποίηση του Διός, ο Ηρακλής κ.ά.
Σήμερα τα λίθινα κεφάλια βρίσκονται σκορπισμένα στον περίγυρο του τύμβου. Είναι τεράστια, πάνω από τρία μέτρα το καθένα, και εντυπωσιάζουν τους επισκέπτες.
Η ματαιοδοξία του Αντίοχου με την ανέγερση του μνημείου αυτού είναι φανερή, αφού ανακήρυξε τον εαυτό του εκπρόσωπο των θεών επί της γης! Θεοποίησε, μάλιστα, τον εαυτό του πριν πεθάνει και προσδιόρισε κάθε λατρευτική λεπτομέρεια γύρω από τον τάφο του.
«Πίστευα πάντοτε ότι η ευσέβεια είναι το σπουδαιότερο αγαθό κι αυτό δίνει την πιο γλυκιά χαρά στους θνητούς» γράφει σε μια επιγραφή στο μνημείο του.
Θεωρείται πως από σεισμό έπεσαν τα τεράστια αγάλματα του μνημείου που έφταναν τα 15 μέτρα ύψος.
Οι αρχαιοκάπηλοι, βέβαια, ανά τους αιώνες ,που ψάχνουν μανιωδώς για έναν ποθητό θησαυρό, σήκωσαν όλα τα λατρευτικά σκεύη που ήταν φτιαγμένα από πολύτιμο μέταλλο.
Δεν κατάφεραν όμως να πλησιάσουν στο εσωτερικό του μνημείου, ώστε να λεηλατήσουν το εσωτερικό του. Οι πέτρινοι όγκοι είναι ασήκωτοι και σε αυτά τα απομακρυσμένα μέρη, προς το παρόν τουλάχιστον, είναι αδύνατη η χρησιμοποίηση σύγχρονων μηχανικών μέσων. Κάποια προσπάθεια που έγινε παλαιότερα δεν έφερε αποτέλεσμα γιατί κύλησαν επικίνδυνα τα πιο πάνω πετρώματα.
Σε μια επιγραφή φαίνεται να γράφει ο Αντίοχος:
«Συνέλαβα το σχέδιο να υψώσω κοντά στους ουράνιους θρόνους και σε θεμέλια απροσπέλαστα και απρόσβλητα από τον καιρό αυτό το ‘οροθέσιον’ μνημείο αφιερωμένο τους θεούς όπου το σώμα μου, αφού γεράσει θα κοιμηθεί τον αιώνιο ύπνο, αποχωρισμένο από την ευλαβή ψυχή μου, που θα πετάξει προς τα ουράνια βασίλεια του Διός-Άχουρα Μάγδα».
Ενώ σε μία άλλη θα σημειώσει:
«Εγώ ο Αντίοχος, έστησα αυτό το μνημείο για να δοξάσω τον εαυτό μου και τους θεούς μου».
Χαρακτηριστική είναι μια άλλη επιγραφή που βρίσκεται όπως ανεβαίνει κανείς προς την είσοδο του τύμβου:
«Αυτός είναι ο δρόμος προς το ιερό. Εκείνοι που έχουν κακές προθέσεις πρέπει να φύγουν αμέσως».

Μέχρι σήμερα δεν έχουν μπει οι αρχαιολόγοι μέσα στον τύμβο. Ίσως να περιμένουν να τολμήσουν πρώτοι οι αρχαιοκάπηλοι!
Έτσι όμως, θα μπορέσουμε να μάθουμε το μυστήριο του τύμβου του αρχαίου βασιλιά.
Γιώργος Εχέδωρος

Έτος: 2015